Cotthemroute

Marktplein Sint-Lievens-Houtem

Sint-Lievens-Houtem

De Romaanse Sint-Michaelkerk werd in de 16de eeuw tijdens de Beeldenstorm verwoest en in 1769 herbouwd. Van de oorspronkelijke constructie rest enkel het Beenderkapelletje, een nog authentiek en uiterst zeldzaam Romaans zijtorentje. In de kerk, voor het koor, prijken nog een houten beeld van de H. Livinus en diens praalgraf van ca. 1465. Het pronkstuk echter van het kerkelijk meubilair is het twee eeuwen oude Van Peteghemorgel, een instrument van wereldniveau en één van de belangrijkste erfstukken van de Vlaamse Rococo.

Het feodale Livinuskruis op het Marktplein vindt zijn oorsprong in de verering van de heilige Livinus. Volgens de legende was Livinus een Ierse bisschop die in het midden van de zevende eeuw onze gewesten kwam kerstenen. Tijdens zijn missioneringopdracht verrichtte hij tal van wonderen, hetgeen behalve sympathie en bewondering ook nijd en afgunst opwekte. Zo kwam het dat Livinus op 12 november 657 op brutale wijze werd vermoord te Sint-Lievens-Esse en uiteindelijk in Sint-Lievens-Houtem zijn laatste rustplaats vond.
Tijdens de oorlog tussen de graaf van Vlaanderen en de Duitse keizer Hendrik II, gaf de abt van Sint-Baafs, bezorgd om de veiligheid van de relikwieën te Houtem, aan enkele monniken de opdracht het reliekschrijn naar Gent te transporteren. Het schrijn werd halfweg het Marktplein zo onnatuurlijk zwaar dat de dragers de tocht onmogelijk verder konden zetten. Na de belofte elk jaar de relieken in een bedevaart terug te brengen, hield het fenomeen op en kon het stoffelijk overschot gelukkig weer opgetild en naar de Gentse abdij worden overgebracht.

In het zog van de bedevaart naar het graf van deze heilige ontwikkelde zich een bloeiende handel. Marktkramers en veehandelaars profiteerden van de massale toestroom der bedevaarders om hun koopwaar en dieren aan de man te brengen. De jaarlijkse zomerjaarmarkt op 29 juni zou hieruit zijn ontstaan.

Het gemeentehuis draagt bij tot het beeld van een rustieke dorpskern. Het werd opgetrokken in 1953.

Sint-Lievenskapel

Sint-Lievens-Houtem

Op de Kapellekouter staat een grote veldkapel, de Sint-Lievenskapel.Livinus zou volgens de legende, ondanks zijn onthoofding door heidenen in Sint-Lievens-Esse, nog tot in Sint-Lievens-Houtem zijn gewandeld met zijn hoofd onder de arm. Ter hoogte van de plaats waar deze kapel staat, zou hij zijn wandelstok in de grond hebben gestoken. Daar ontstond een bron die nooit meer droog zou staan, een miraculeuze waterput.

Moeder-Annakapelleken

Sint-Lievens-Houtem

Aan het einde van de ‘Wittinck’ langs het St-Antoniuswegeltje bevond zich het oude Moeder-Annakapelleken. In de jaren 50 van de vorige eeuw werd dit vervangen door een moderner model. Rond 1400 bevond zich de galg aan de voet van de ‘Preeters Berg’. Er wordt verondersteld dat aan de veroordeelden een laatste gelegenheid werd gegeven om aan dit Sint-Annakapelleke te bidden, alvorens te worden gehangen.

Romeinse legioensoldaat

Sint-Lievens-Houtem

Ooit schreef Julius Caesar zijn boek ‘De bello gallico’. In zijn verhaal noemde hij de bewoners van onze steken de dappersten aller Galliërs. Maar die dapperen konden de opmars van de Romeinse legioenen niet stoppen. Caesar beschikte over een gedrild leger, dat tactisch en strategisch onze vechtlustige voorvaders overvleugelde.

De Oude Heerweg herinnert nog steeds aan die gebeurtenissen van meer dan 2000 jaar geleden . Dat feit heeft Robert Goossens, een Houtems kunstenaar, ertoe aangezet een Romeinse legioensoldaat te creëren. Niet zomaar een tinnen soldaatje, maar een kolos van ongeveer 3 meter hoog.
Bovenop de Balei, richting Oude Heerweg, heerst de vastberaden krijger over Sint-Lievens-Houtem.

Romeinse heirbaan

Sint-Lievens-Houtem

De Romeinse heirbaan maakte 2000 jaar geleden deel uit van een uitgebreid netwerk van Romeinse wegen. De weg liep van Velzeke, via Oombergen, Sint-Lievens-Houtem, Borsbeke, Burst en verder naar Asse en zo naar Tongeren.
Tot in de 18e eeuw was dit de hoofdweg Aalst-Oudenaarde. Volgens de overlevering is Wellington met zijn leger over de heirweg naar Waterloo getrokken om er Napoleon te verslaan.

Tramroute

Borsbeke

Vroeger liep op deze plaats de tramroute van Gent naar Geraardsbergen, maar het grootste deel werd uitgebroken toen de bussen de trams begonnen te vervangen. Deze trambaan ontstond in het spoor van de industriële revolutie en zorgde voor een snelle uitbreiding van de transportmogelijkheden van de textielfabriek in de Fabrieksstraat nu het gemeentelijk sport- en cultuurcentrum ‘de Fabriek’.

Veldkruis

Hillegem

Aan dit veldkruisje volgen we de weg richting kerk Oombergen. Ten tijde van de Romeinen moet dit een heerweg zijn geweest.

Het kruis op de hoek van de driesprong, nu grondgebied Herzele (Hillegem) is nog één van de vroegere grenskruisen, die ook werden gebruikt als oriëntatiepunt gedurende besneeuwde winterdagen. De kruisen werden aangedaan tijdens de ‘kruisdagen’ , als de priester de velden ging wijden.

Hillegem

Hillegem

Hillegem is vandaag een typische pendelgemeente. De drukke provincieweg door het centrum en de spoorweg Brussel-Kortrijk spreken wat dat betreft boekdelen.
Toch kan het dorp bogen op een rijke geschiedenis. Dat merken we bijvoorbeeld aan de talrijke voet- en kerkwegels die zich vanuit Hillegem een weg zoeken door de landelijke omgeving. Ze dateren nog uit de tijd dat men zijn lief niet verder dan “één uur gaans” ging zoeken.

De grote boerderijen, inmiddels beschermd als monument, hebben eeuwenlang het leven in het dorp gedomineerd. Het monumentale “Hof de Meierij”, net voorbij de kerk in de Diepestraat, was tot tijdens de Franse Revolutie eigendom van de Gentse Sint-Pietersabdij. Ze wordt wel eens “de wieg van Hillegem” genoemd.

Nog in de omgeving van de kerk, in de Ledebergstraat, is de beschermde pastorie uit 1750 beslist een ommetje waard. De voorgevel van dit elegante, landelijke huis toont een breed register van bouwmaterialen, alle in een typisch zachte kleur geschilderd.

Holle weg

Hillegem

Door watererosie ontstonden ooit natuurlijke dalen in het landschap, waar zich nederzettingen vormden. Van daar trokken de boeren naar de hoger gelegen akkers, waardoor na verloop van tijd een begaanbaar pad ontstond. In die lage punten verzamelde zich echter ook regenwater dat zich een weg naar beneden zocht. Op deze tocht sleept het regenwater nogal wat erosiemateriaal met zich mee. Het keer op keer omwoelen van de weg door hoeven van vee en paarden versnelde dit proces. Hierdoor sleten de dalhellingen die in gebruik waren als verbindingsweg, steeds dieper uit ten opzichte van de hoger gelegen percelen en werd de weg alsmaar dieper en lager.
Spijtig genoeg verdwijnen deze holle wegen meer en meer, of zijn ze niet natuurlijk ontstaan maar aangelegd.

Op deze route vind je nog een mooi voorbeeld van een natuurlijk gegroeide holle weg, die nu nog steeds de functie van waterafvoer heeft.

Nieuw kruis

Hillegem

Dit veldkruis op de weg van Hillegem naar Cotthem werd omstreeks 1880 geplaatst door Theodoor Huyge om Gods zegen af te smeken voor een goede oogst. Na verloop van tijd was dit echter dringend aan vervanging toe en men besloot ter gelegenheid van de kruisdagen een nieuw kruis te plaatsen.

Cotthem

Sint-Lievens-Houtem

Het gehucht Cotthem ligt aan een heuvelflank, in een bosrijke omgeving. Eeuwen geleden moet er een zeker Cota hebben gewoond. Cotthem is immers een verbastering van het Germaanse Cota haim, wat zoveel betekent als ‘de woonplaats van Cota’.

Het gehucht ligt tussen Oombergen, Hillegem en Sint-Lievens-Houtem. Alles ademt er rust en stilte uit. Tussen het gulle groen staan nog oude, karaktervolle woningen waarvan er enkele tot een eethuis zijn omgebouwd.