Wolfheze

Wolfheze, vroeger Hoog-Wolfheze, is een dorp in de gemeente Renkum, in de Nederlandse provincie Gelderland. Op 1 januari 2021 telde Wolfheze 1.740 inwoners. Ongeveer een kilometer ten zuiden van het dorp liggen overblijfselen van een eerdere vestigingsplaats van het dorp Wolfheze .Waarschijnlijk is de omgeving van Wolfheze al van voor het jaar 800 bewoond geweest. Zo zijn er zo'n twintig grafheuvels gevonden. In het gebied dat nu Laag-Wolfheze of Wolfhezerheide genoemd wordt werd aan het eind van de 19e eeuw de fundamenten van een elfde-eeuws kerkje ontdekt. Dit stond even ten zuiden van waar sinds 1972 de snelweg loopt. Door het dorpje liep indertijd een belangrijke handelsroute. In de late middeleeuwen werd het dorp grotendeels verlaten en waarschijnlijk ook de kerk. In 1585 verwoestten de Spanjaarden het dorp, wat het einde betekende van het oude Wolfheze . Het kerkje werd ontmanteld en de stenen verkocht, getuige een verslag uit 1624. Het dorp omvatte tot dan toe het Hof en het Wildforstergoed. Dat laatste werd weer opgebouwd, het dorp echter niet. Het Wildforstergoed brandde in 1826 af. Later werd er op die plaats een boerderij gebouwd, die ook dienstdeed als uitspanning. Tot begin 19e eeuw was onbekend waar het oude Wolfheze lag. Nadat dominee O.G. Heldring dacht een gewelf te horen in een terp die in de volksmond de naam 'kapellenheuvel' droeg, werd in 1846 een opgraving verricht, maar weer afgebroken omdat de eigenaar had verzuimd toestemming te vragen. Bij een latere opgraving in 1888 werden de fundamenten van de tufstenen kerk en een aantal graven gevonden. Het huidige terrein is archeologisch beschermd. Zichtbare sporen van de oude nederzetting zijn o.a. de standplaats van de voormalige kerk met rondgaande landweer, een middeleeuwse dubbele landweer richting de beek en overblijfselen van een aantal akkercomplexen. Daarnaast zijn er nog bundels karrensporen te vinden van de laatmiddeleeuwse Hessenweg richting het heidegebied van De Ginkel.

Wikipedia