Owner: Gemeente Kortenberg
Region: Groene Gordel • Vlaams Brabant • Leuven • Kortenberg • Erps-Kwerps
Linked groups:
Wandelen in Vlaams Brabant in Belgie
• Kortenberg selectie
|
2535 views |
Public
Colomba-wandeling
Start
We vertrekken aan de Onze-lieve-Vrouwkerk in Kortenberg (meer info: De Onze-lieve-Vrouwekerk in Kortenberg).
Wie met het openbaar vervoer komt, kan gebruik maken van buslijnen 352 (Kraainem-Leuven), 351 (Leuven-Brussel), 651 (Leuven-Zaventem), 528 (Tervuren-Kortenberg-Winksele), 530 (Kortenberg-Zaventem), 358 (Brussel-Leuven), 523 (Kortenbrg-Heverlee), 652 (Zaventem-Leuven)
Meer info: www.delijn.be
Voor groepen wandelaars is er een parking naast de Onze-Lieve-Vrouwkerk.
Opgelet! De kleine parking tegenover de kerk is een zone met beperkte parkeertijd (blauwe zone).
De wandeling
Uiteraard kan je overal aanpikken op het wandelparcours. Maar ons vertrekpunt ligt aan de Onze-lieve-Vrouwkerk. We stappen weg van de hoofdingang van de kerk langs de kleine parking tegenover de kerk en volgen de Brouwerijstraat. Aan het De Walsplein slaan we rechtsaf. We gaan niet dwars over het plein maar volgen het straatje rechts langsheen de huizen. Op het De Walsplein zien we het administratief centrum van de gemeente. Op het einde van de straat is de ingang van het binnenpleintje van een wooncomplex. Op dit binnenpleintje staat het standbeeld “Korte Broek” als verwijzing naar de vroegere gemeentelijke jongensschool op deze plaats. We verlaten het wooncomplex langs de verste doorgang en bereiken via de trappen de verkeerslichten van de Leuvensesteenweg. Hier steken we over naar de Kapellestraat.
Aan het oude Onze-lieve-Vrouwkapelletje dat dateert uit 1661, gaan we linksaf de Hofstraat in. Na 100 m nemen we aan onze rechterkant de Guldendellestraat en volgen deze straat (700 m) tot aan de brug over de spoorweg die we oversteken. We slaan rechtsaf en wandelen het fiets- en wandelpad af. Op het einde slaan we rechtsaf onder de viaduct over de spoorweg. Aan de parking Boogstok van het station van Kortenberg nemen we rechts de spoorwegtunnel om de Engelenstraat te bereiken. We slaan rechtsaf de Engelenstraat in en houden links aan om de straat tot op het einde te volgen. Daar gaan we heel even linksaf om onmiddellijk daarna rechtsaf om de Blockmansstraat in te slaan. We slaan linksaf de Parkstraat in die uitkomt op de Stationstraat. We slaan rechtsaf en steken aan de verkeerslichten de Leuvensesteenweg over. We gaan linksaf en volgen de Leuvensesteenweg.
Deze drukke verbindingsweg tussen Brussel en Leuven werd aangelegd tussen 1706 en 1709 en snijdt het dorp doormidden. We wandelen voorbij een paar mooie villa’s van einde 19de en begin 20ste eeuw waaronder villa Lurmann (huisnummer 220) met zijn smeedijzeren poort in Art Nouveau.
Na 500 m slaan we rechtsaf voetweg 24 in. Op het einde slaan we rechtsaf.
We zien links het poortgebouw van de abdij. Aan het kruispunt slaan we linksaf de Kiewitstraat in. We vinden op de hoek het 18de eeuwse pachthof De Vierwegenscheden, ooit de brouwerij Schuermans.
We passeren de Abdijdreef. Heb je zin om ook het 18de eeuwse abdijkasteel (meer info: De abdij van Kortenberg) en het Veehof even te bekijken? Loop dan gerust de Abdijdreef af.
We keren op onze stappen terug en vervolgen de Kiewitstraat. We wandelen voorbij de oude pastorie waarvan je alleen de toegangspoort ziet.
Aan het einde van deze haag slaan we linksaf de Wijngaardstraat in. Op het einde van deze straat slaan we linksaf de Colombastraat in naar het bos toe. Aan het laatste huis slaan we rechtsaf de steile voetweg 51 in. Na een flinke klim komen we aan de Groenstraat. We gaan nog een eindje rechtdoor tot buurtweg 10 die we rechtsaf inslaan.
We houden rechts aan en na een kleine klim zien we het kapelletje toegewijd aan Onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis.
Deze mooie bosweg komt uit op de Vogelenzangstraat. We slaan rechtsaf en slaan aan het eerste kruispunt linksaf de Mispelarenstraat in. Aan het kruispunt steken we over naar de Populierenlaan. Na 250 m slaan we rechtsaf voetweg 28 in. Op het einde slaan we rechtsaf de Bosstraat in en bereiken zo opnieuw het De Walsplein waar we rechtsaf de C. Schuermanslaan inslaan. We nemen de eerste straat links. In de Beekstraat slaan we de tweede straat linksaf in. De Kloosterstraat brengt ons opnieuw tot bij de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Kortenberg.
We vertrekken aan de Onze-lieve-Vrouwkerk in Kortenberg (meer info: De Onze-lieve-Vrouwekerk in Kortenberg).
Wie met het openbaar vervoer komt, kan gebruik maken van buslijnen 352 (Kraainem-Leuven), 351 (Leuven-Brussel), 651 (Leuven-Zaventem), 528 (Tervuren-Kortenberg-Winksele), 530 (Kortenberg-Zaventem), 358 (Brussel-Leuven), 523 (Kortenbrg-Heverlee), 652 (Zaventem-Leuven)
Meer info: www.delijn.be
Voor groepen wandelaars is er een parking naast de Onze-Lieve-Vrouwkerk.
Opgelet! De kleine parking tegenover de kerk is een zone met beperkte parkeertijd (blauwe zone).
De wandeling
Uiteraard kan je overal aanpikken op het wandelparcours. Maar ons vertrekpunt ligt aan de Onze-lieve-Vrouwkerk. We stappen weg van de hoofdingang van de kerk langs de kleine parking tegenover de kerk en volgen de Brouwerijstraat. Aan het De Walsplein slaan we rechtsaf. We gaan niet dwars over het plein maar volgen het straatje rechts langsheen de huizen. Op het De Walsplein zien we het administratief centrum van de gemeente. Op het einde van de straat is de ingang van het binnenpleintje van een wooncomplex. Op dit binnenpleintje staat het standbeeld “Korte Broek” als verwijzing naar de vroegere gemeentelijke jongensschool op deze plaats. We verlaten het wooncomplex langs de verste doorgang en bereiken via de trappen de verkeerslichten van de Leuvensesteenweg. Hier steken we over naar de Kapellestraat.
Aan het oude Onze-lieve-Vrouwkapelletje dat dateert uit 1661, gaan we linksaf de Hofstraat in. Na 100 m nemen we aan onze rechterkant de Guldendellestraat en volgen deze straat (700 m) tot aan de brug over de spoorweg die we oversteken. We slaan rechtsaf en wandelen het fiets- en wandelpad af. Op het einde slaan we rechtsaf onder de viaduct over de spoorweg. Aan de parking Boogstok van het station van Kortenberg nemen we rechts de spoorwegtunnel om de Engelenstraat te bereiken. We slaan rechtsaf de Engelenstraat in en houden links aan om de straat tot op het einde te volgen. Daar gaan we heel even linksaf om onmiddellijk daarna rechtsaf om de Blockmansstraat in te slaan. We slaan linksaf de Parkstraat in die uitkomt op de Stationstraat. We slaan rechtsaf en steken aan de verkeerslichten de Leuvensesteenweg over. We gaan linksaf en volgen de Leuvensesteenweg.
Deze drukke verbindingsweg tussen Brussel en Leuven werd aangelegd tussen 1706 en 1709 en snijdt het dorp doormidden. We wandelen voorbij een paar mooie villa’s van einde 19de en begin 20ste eeuw waaronder villa Lurmann (huisnummer 220) met zijn smeedijzeren poort in Art Nouveau.
Na 500 m slaan we rechtsaf voetweg 24 in. Op het einde slaan we rechtsaf.
We zien links het poortgebouw van de abdij. Aan het kruispunt slaan we linksaf de Kiewitstraat in. We vinden op de hoek het 18de eeuwse pachthof De Vierwegenscheden, ooit de brouwerij Schuermans.
We passeren de Abdijdreef. Heb je zin om ook het 18de eeuwse abdijkasteel (meer info: De abdij van Kortenberg) en het Veehof even te bekijken? Loop dan gerust de Abdijdreef af.
We keren op onze stappen terug en vervolgen de Kiewitstraat. We wandelen voorbij de oude pastorie waarvan je alleen de toegangspoort ziet.
Aan het einde van deze haag slaan we linksaf de Wijngaardstraat in. Op het einde van deze straat slaan we linksaf de Colombastraat in naar het bos toe. Aan het laatste huis slaan we rechtsaf de steile voetweg 51 in. Na een flinke klim komen we aan de Groenstraat. We gaan nog een eindje rechtdoor tot buurtweg 10 die we rechtsaf inslaan.
We houden rechts aan en na een kleine klim zien we het kapelletje toegewijd aan Onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis.
Deze mooie bosweg komt uit op de Vogelenzangstraat. We slaan rechtsaf en slaan aan het eerste kruispunt linksaf de Mispelarenstraat in. Aan het kruispunt steken we over naar de Populierenlaan. Na 250 m slaan we rechtsaf voetweg 28 in. Op het einde slaan we rechtsaf de Bosstraat in en bereiken zo opnieuw het De Walsplein waar we rechtsaf de C. Schuermanslaan inslaan. We nemen de eerste straat links. In de Beekstraat slaan we de tweede straat linksaf in. De Kloosterstraat brengt ons opnieuw tot bij de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Kortenberg.
Sponsored links
Statistics
General difficulty level
General difficulty score: 60/100.
Easy
Difficult
This route on your website
Add comment 
Comments 
Embed
Places of interest (along the route)
(show all)
De O.L.Vrouwekerk van Kortenberg (distance from start: 0.03 km/0.02 miles)
De O.L.Vrouwekerk van Kortenberg
Kortenberg
De eerste kerk van Kortenberg was gevestigd op de Curtenberg of de Eikelenberg. Daar was ook de eerste kerkelijke nederzetting: de kluis, waaruit later de abdij van Kortenberg. Men sprak van de bergkerk. De kerk was toegewijd aan Sint-Amandus. In 1764 werd een referendum georganiseerd i.v.m. de plaats van de nieuwe kerk in ‘De Ark van Noé’. De meerderheid van de Kortenbergenaren verkoos een kerk dicht bij de Leuvensesteenweg nl. op de Heurk. Op 5 juli 1771 werd de bergkerk afgebroken. Op 9 juli 1771 werd de eerste steen van de nieuwe kerk van Kortenberg gelegd door de rentmeester van de abdij. In het kerkportaal vinden we deze eerste steen terug: ‘Dit is den eersten steen geleydt door Mevrouw Seraphine du Chäteau, abdisse der abdij van Cortenbergh den 9 juli in ’t jaar ons Heere 1771’. De zandstenen toren op een vierkant grondvlak is afgedekt met een klokvormig dak. Het portaal in arduin is LodewijkXVI-stijl. De nieuwe kerk droeg de stempel van Laurent-Benoit Dewez. Het is neoclassicisme. Door de uitbreiding van de parochie en door de demografische groei werd de vergroting van de kerk van Kortenberg noodzakelijk. Pastoor August Verbeeck breidde in de periode 1887-1892 de kerk uit met twee uitspringende zijbeuken en met een bergplaats. Architect A. Struyven zorgde voor het plan en aannemer Van Deuren uit Hoeilaart voor de uitvoering van de werken. In 1914 werd de kerk volledig afgebroken, alleen de toren bleef over. De nieuwe kerk werd gebouwd in neogotiek volgens de plannen van de Leuvense architect Pierre Langerock. De aannemer was Jan-Baptist Mommaerts uit Kortenberg; Wegens W.O.I waren de werken van lange duur. Op 16 oktober 1922 zegende kardinaal Mercier de nieuwe kerk van Kortenberg in. In 1981 veranderde de kerk van Kortenberg van patroonheilige. Zowel Erps als Kortenberg hadden Sint-Amandus als patroon. Erps was de oudste parochie en behield Sint-Amandus. Kortenberg nam O.L.Vrouw, de tweede patroon van de kerk als nieuwe patroonheilige.
In 1917 zorgde Edward Steyaert voor drie glasramen in het nieuwe koor. In 1922 vervaardigde hij een glasraam voor het doksaal. De doopvont uit de 17de eeuw komt uit de bergkerk. De eiken lambrisering en de biechtstoelen werden in 1788 te Mechelen door Jean Taverniers in Lodewijk XVI-stijl vervaardigd en komen uit de kerk van 1771. Er zijn ook enkele merkwaardige beelden: de Ecce Home, een 17de-eeuwse houten beeld in barokstijl en de laatgotische madonna van rond 1500 uit het atelier van de Meester van O.L.Vrouw van Piétrebais. In deze kerk werd Sint-Blasius vereerd tegen keelpijn. Het schilderij ‘De aanroeping van Sint-Blasius’, een 18de-eeuws schilderij van de Vlaamse School herinnert hieraan. De kerkmeubelen dateren van bij de bouw van de nieuwe kerk in 1914-1921 en werden geschonken door Kortenbergse burgerijfamilies.
Bibliografie:
A. WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles, 8B, (heruitgave 1973 van het boek van 1855), p. 407-408.
F. DENIS. Kortenberg, onze parochie. Kortenberg, 1981, p. 51-76.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 12-13 ( Nr. 1. De O.L.Vrouwekerk).
J. JANSEN. Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Brabant. Kantons Leuven I en II. Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Brussel, 1980 , p. 40-41.
J. BUYS. De kerken van Kortenberg – in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 203-216.
F. BUYS-HEREMANS. Het interieur van de O.L.Vrouwekerk– in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995,, p. 217-246.
In 1917 zorgde Edward Steyaert voor drie glasramen in het nieuwe koor. In 1922 vervaardigde hij een glasraam voor het doksaal. De doopvont uit de 17de eeuw komt uit de bergkerk. De eiken lambrisering en de biechtstoelen werden in 1788 te Mechelen door Jean Taverniers in Lodewijk XVI-stijl vervaardigd en komen uit de kerk van 1771. Er zijn ook enkele merkwaardige beelden: de Ecce Home, een 17de-eeuwse houten beeld in barokstijl en de laatgotische madonna van rond 1500 uit het atelier van de Meester van O.L.Vrouw van Piétrebais. In deze kerk werd Sint-Blasius vereerd tegen keelpijn. Het schilderij ‘De aanroeping van Sint-Blasius’, een 18de-eeuws schilderij van de Vlaamse School herinnert hieraan. De kerkmeubelen dateren van bij de bouw van de nieuwe kerk in 1914-1921 en werden geschonken door Kortenbergse burgerijfamilies.
Bibliografie:
A. WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles, 8B, (heruitgave 1973 van het boek van 1855), p. 407-408.
F. DENIS. Kortenberg, onze parochie. Kortenberg, 1981, p. 51-76.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 12-13 ( Nr. 1. De O.L.Vrouwekerk).
J. JANSEN. Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Brabant. Kantons Leuven I en II. Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Brussel, 1980 , p. 40-41.
J. BUYS. De kerken van Kortenberg – in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 203-216.
F. BUYS-HEREMANS. Het interieur van de O.L.Vrouwekerk– in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995,, p. 217-246.
De kapel O.L.Vrouw Sedes Sapientiae van 1661 (distance from start: 0.57 km/0.35 miles)
De kapel O.L.Vrouw Sedes Sapientiae van 1661
Kortenberg
In de Kapellestraat op de hoek met de Hofstraat vinden we midden in de straat het ‘kapelleke’ van de Negenhoek. De kapel staat voor de huizen Kapellestraat nrs. 43 en 45. Hier heeft men de oude grens van Erps en Kortenberg. Het jaartal 1661 verwijst naar de overlijdensdatum van Joanna de Plaines, de kasteelvrouwe van het Hof ter Brugge te Erps-Kwerps. De kapel O.L.Vrouw Sedes Sapientiae is een getrouwe kopie van de kapel van O.L.Vrouw van Bijstand uit 1655 aan haar kasteel te Erps. De barokke kapel is opgericht in witte zandsteen. Twee Ionische zuiltjes of kolonetten met krullen schragen een barok, kromlijnig fronton met de cartouche ’Ter Eren van de H. Maghet Maria 1661’. De dakbedekking is eveneens in witte steen en er is een voorstoep. Op het voetstuk van het O.L.Vrouw beeld vinden we ‘H. Maegd, sedes sapientiae ’Sedes sapientiae is het Latijn voor zetel van de wijsheid.. Voor 1914 werd de meiboom voor de kapel geplant. In de tijd van de kermisprocessie werd een rustaltaar opgetimmerd voor de kapel en toen zorgden de omwonenden voor een zandtapijt. In 1958 werd deze kapel nagebouwd in het dorp Oud-België op de wereldtentoonstelling.
Bibliografie:
F. DENIS. Kortenberg, onze parochie. 1981, p. 162-167.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen, 1991, p. 17 ( Nr. 3 De kapel van O.l.Vrouw ‘Sedes Sapientiae’.
H. VANNOPPEN. Kapel van O.L.Vrouw Kapellestraat -Zoeklicht op Kortenberg, mei 2002.
Bibliografie:
F. DENIS. Kortenberg, onze parochie. 1981, p. 162-167.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen, 1991, p. 17 ( Nr. 3 De kapel van O.l.Vrouw ‘Sedes Sapientiae’.
H. VANNOPPEN. Kapel van O.L.Vrouw Kapellestraat -Zoeklicht op Kortenberg, mei 2002.
Het hoofdgebouw van de abdij of het abdijkasteel (distance from start: 4.33 km/2.69 miles)
Het hoofdgebouw van de abdij of het abdijkasteel
Kortenberg
Oorspronkelijk was er een vestiging van reclusae of kluizenaressen op de Curtenberg. Deze werd vermeld in 1095. In de 13de eeuw kwam de gemeenschap naar het dal in het Minneveld.
Ze bouwde toen een nieuwe abdij en nam de regel van Sint-Benedictus aan. In 1312 werd hier het befaamde Charter van Kortenberg getekend. In 1777 werd Beatrix de Villers tot laatste Benedictinessenabdis van Kortenberg verkozen. Op het einde van de 18de eeuw werden de nieuwe abdijkerk en het nieuwe hoofdgebouw of het abdijkasteel opgetrokken. Het hoofdgebouw werd opgetrokken tussen 1779 en 1783 in neoclassicisme. In 1798 werd de abdij als zwart goed verkocht door de Fransen. Als kopers traden Van Grave en Vanden Burggraaf-Spruyt op. De meeste gebouwen werden afgebroken in de Franse periode ook de nieuwe abdijkerk. Op het einde van het Hollands bestuur was de abdij opnieuw één eigendom nl. van Joseph Charles van Grave, die meier van Kortenberg was van 1819 tot 1829. Hij verkocht in 1829 het abdijcomplex aan baron Albert d’Eesbeeck Vanderhaeghen. Door het huwelijk van Barones Julie d’Eesbeeck Vanderhaeghen met Jean-Amand Matthieu, de rentmeester van de goederen d’Eesbeck te Kortenberg kwam de abdij in handen van de familie Matthieu. In 1897 werd de abdij verkocht. Het hoofdgebouw kwam in handen van rechter Paul Salkin, de kleinzoon van de Barones. Zijn schoonbroer Joseph Chantraine (+1910) ontwierp hier zijn vliegtuig ’de aéromobile’. Ook kunstschilderes Marie Salkin-Lambiotte en haar zoon kunstschilder Emile Salkin woonden hier. De bekende surrealist kunstschilder Paul Delvaux kwam hier dikwijls op bezoek bij zijn vriend Emile Salkin.
In 1933 werd het abdijcomplex openbaar verkocht. Kanunnik François Misonne kocht de gebouwen. Hij bouwde de halfronde barokke abdijkapel en de traditionele ridderzaal in 1934. Kardinaal Van Roey wijdde deze kapel in 1934 in. De Zusters van het Cenakel hadden hier een retraitehuis van 1952 tot 1976. Het abdijkasteel is de eigendom van het aartsbisdom Mechelen. Het beheer was achtereenvolgens in handen van de Paters Redemptoristen, van de Zusters Ursulinen, van leken en van de Paters Salvatorianen. In 1960 werd er een nieuwe vleugel achteraan aangebouwd volgens de plannen van architect P. Rome uit Brussel. Het salon van de abdij geeft een beeld van de 18de-eeuwse glorie. We vinden er portretten van Maria Laermans, die de abdij bestuurde van 1671 tot 1682 en van Beatrix de Villers, de laatste abdis van Kortenberg en twee medaillons van Beatrix de Villers en van rentmeester Gregorius Desneux, beheerder van de abdijgoederen van 1778 tot 1796. In het salon vinden we ook de wapenschilden van de abdij en van de laatste abdis.
Bibliografie:
A.WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles, 8B, (heruitgave 1973 van het boek van 1855), p. 384-408.
J.ROUART-CHABOT. Abbaye de Cortenberg-Monasticon Belge. Deel IV. Province de Brabant. Volume I, p. 243-267.
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 199-220.
H. VANNOPPEN. Het abdijkasteel van Kortenberg in het Nieuwe Regime - De Brabantse Folklore, 1977, p. 13-91, p. 165-206..
H. VANNOPPEN. Abdij Kortenberg. 1986, 24 p.
C.BORGIONS. De abdij van Kortenberg tegenover adel en patriciaat in Brabant 1095-1572. 1990, 137 p.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 21-23 ( Nr. 7. De Abdij van Kortenberg).
C.BORGIONS. Een bezoek aan de abdij-– in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 97-110.
Ze bouwde toen een nieuwe abdij en nam de regel van Sint-Benedictus aan. In 1312 werd hier het befaamde Charter van Kortenberg getekend. In 1777 werd Beatrix de Villers tot laatste Benedictinessenabdis van Kortenberg verkozen. Op het einde van de 18de eeuw werden de nieuwe abdijkerk en het nieuwe hoofdgebouw of het abdijkasteel opgetrokken. Het hoofdgebouw werd opgetrokken tussen 1779 en 1783 in neoclassicisme. In 1798 werd de abdij als zwart goed verkocht door de Fransen. Als kopers traden Van Grave en Vanden Burggraaf-Spruyt op. De meeste gebouwen werden afgebroken in de Franse periode ook de nieuwe abdijkerk. Op het einde van het Hollands bestuur was de abdij opnieuw één eigendom nl. van Joseph Charles van Grave, die meier van Kortenberg was van 1819 tot 1829. Hij verkocht in 1829 het abdijcomplex aan baron Albert d’Eesbeeck Vanderhaeghen. Door het huwelijk van Barones Julie d’Eesbeeck Vanderhaeghen met Jean-Amand Matthieu, de rentmeester van de goederen d’Eesbeck te Kortenberg kwam de abdij in handen van de familie Matthieu. In 1897 werd de abdij verkocht. Het hoofdgebouw kwam in handen van rechter Paul Salkin, de kleinzoon van de Barones. Zijn schoonbroer Joseph Chantraine (+1910) ontwierp hier zijn vliegtuig ’de aéromobile’. Ook kunstschilderes Marie Salkin-Lambiotte en haar zoon kunstschilder Emile Salkin woonden hier. De bekende surrealist kunstschilder Paul Delvaux kwam hier dikwijls op bezoek bij zijn vriend Emile Salkin.
In 1933 werd het abdijcomplex openbaar verkocht. Kanunnik François Misonne kocht de gebouwen. Hij bouwde de halfronde barokke abdijkapel en de traditionele ridderzaal in 1934. Kardinaal Van Roey wijdde deze kapel in 1934 in. De Zusters van het Cenakel hadden hier een retraitehuis van 1952 tot 1976. Het abdijkasteel is de eigendom van het aartsbisdom Mechelen. Het beheer was achtereenvolgens in handen van de Paters Redemptoristen, van de Zusters Ursulinen, van leken en van de Paters Salvatorianen. In 1960 werd er een nieuwe vleugel achteraan aangebouwd volgens de plannen van architect P. Rome uit Brussel. Het salon van de abdij geeft een beeld van de 18de-eeuwse glorie. We vinden er portretten van Maria Laermans, die de abdij bestuurde van 1671 tot 1682 en van Beatrix de Villers, de laatste abdis van Kortenberg en twee medaillons van Beatrix de Villers en van rentmeester Gregorius Desneux, beheerder van de abdijgoederen van 1778 tot 1796. In het salon vinden we ook de wapenschilden van de abdij en van de laatste abdis.
Bibliografie:
A.WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles, 8B, (heruitgave 1973 van het boek van 1855), p. 384-408.
J.ROUART-CHABOT. Abbaye de Cortenberg-Monasticon Belge. Deel IV. Province de Brabant. Volume I, p. 243-267.
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 199-220.
H. VANNOPPEN. Het abdijkasteel van Kortenberg in het Nieuwe Regime - De Brabantse Folklore, 1977, p. 13-91, p. 165-206..
H. VANNOPPEN. Abdij Kortenberg. 1986, 24 p.
C.BORGIONS. De abdij van Kortenberg tegenover adel en patriciaat in Brabant 1095-1572. 1990, 137 p.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 21-23 ( Nr. 7. De Abdij van Kortenberg).
C.BORGIONS. Een bezoek aan de abdij-– in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 97-110.
Het Poortgebouw van de abdij (distance from start: 4.33 km/2.69 miles)
Het Poortgebouw van de abdij
Kortenberg
De prent van Sanderus in Chorographia Sacra Brabantiae van 1659 gaf zeer duidelijk het poortgebouw van de abdij. Het is gebouwd in het begin van de 17de eeuw in traditionele zand - en baksteenstijl. Opvallend is de gotische spitsvormige toegangspoort, die de vroeg 17de-eeuwse kern van het poortgebouw vormt. In 1825 dacht het gemeentebestuur van Kortenberg aan een gemeentehuis. De ingangspoort van de abdij was de eigendom van Petrus De Wandelaar. De gemeente beschikte over 400 gulden voor de aankoop. Dat was een te lage prijs voor De Wandelaar en de verkoop ging niet door. In 1830 vroeg de volgende eigenaar Barones d’Eesbeeck Vanderhaeghen 800 gulden voor het gebouw. De gemeente ging dan toch akkoord ondanks de verdubbelde prijs. In 1830 werd het gemeentehuis en de gemeenteschool in de ingangspoort gevestigd. Burgemeester Lambert-Joseph Schuermans werd in dit gemeentehuis in 1830 tot burgervader verkozen. In 1870 constateerde de gemeenteraad van Kortenberg dat de abdijpoort te klein en te ongeschikt was. In 1873 werd de abdijpoort of het oud-gemeentehuis verkocht aan Jean-Amand Matthieu, gemeentesecretaris van Kortenberg en eigenaar van het abdijkasteel. Rond 1920 kocht de familie Lafosse de abdijpoort. Ze vestigde de schrijnwerkersmeterfabriek ‘Le Cygne’ achter de abdijpoort in de richting van het abdijkasteel. Het jaartal 1920 op deze industrieel archeologische bewijzen wijst op het bouwjaar.
Bibliografie:
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 199-220.
H. VANNOPPEN. Het abdijkasteel van Kortenberg in het Nieuwe Regime - De Brabantse Folklore, 1977, p. 13-91, p. 165.
H. VANNOPPEN. Abdij Kortenberg. 1986, 24 p.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 21-23 ( Nr. 7. De Abdij van Kortenberg).
Bibliografie:
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 199-220.
H. VANNOPPEN. Het abdijkasteel van Kortenberg in het Nieuwe Regime - De Brabantse Folklore, 1977, p. 13-91, p. 165.
H. VANNOPPEN. Abdij Kortenberg. 1986, 24 p.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 21-23 ( Nr. 7. De Abdij van Kortenberg).
De Vierwegenscheden (distance from start: 4.58 km/2.84 miles)
De Vierwegenscheden
Kortenberg
Het pachthof De Vierwegenscheden stond op de scheiding van 4 wegen of straten: de Karterstraat, de Kiewitstraat, de Brouwerijstraat en de Minneveldstraat. Het gebouw draagt het huisnummer 4 op de Kiewitstraat. In de 15de eeuw was het de woning van wijngaardier Jan Tymerman. De meeste wijngaardiers stonden in dienst van de abdij. Het gebouw de Vierwegenscheden was oorspronkelijk het pachthof van de abdij van Kortenberg. In 1471 was er een smidse. In de 17de eeuw was het pachthof de eigendom van de familie De Pauw. Amandus De Pauw was meier van Kortenberg van 1639 tot 1650. Er was toen een kamme of een kleine brouwerij. In 1715 kochten Petrus Hensmans en Clara Van Wesembeeck het goed. Op 15 november 1725 kwam de woning in handen van Guillaume Gansemans, notaris en griffier. Deze was gehuwd met Maria Hensmans, dochter van Petrus Hensmans-Van Wesembeeck. De eigenaar verfraaide het huis en bouwde het om tot een herenhuis. In 1746 was hier een smoutmolen gevestigd. Het geslacht Gansemans verdween met grote financiële problemen uit Kortenberg. In de 19de eeuw evolueerde het herenhuis tot het pachthof Schuermans. Lambert-Joseph Schuermans was burgemeester van Kortenberg van 1830 tot 1851. Hij had ook een olieslagmolen in de Vierwegenscheden. Zijn zoon Justin Schuermans was schepen van Kortenberg en voorzitter van de fanfare ‘De Eendracht’. In 1858 werd het pachthof uitgebreid met een grote schuur. Deze werd afgebroken in 1973. In 1896 stichtten Eugène en Camille Schuermans samen het hun moeder de weduwe Justin Schuermans-Symons de brouwerij St.-Amand. Camille Schuermans werd burgemeester van Kortenberg. Eugène Schuermans werd als brouwer opgevolgd door zijn zoon Justin Schuermans, burgemeester van Kortenberg van 1953 tot 1976. De brouwerij Schuermans stopte haar activiteiten in 1958. In 1973 werden de brouwerijgebouwen langs de Brouwerijstraat afgebroken. Justin Schuermans verkocht rond 1980 de woning aan het echtpaar Jacques Bom, die de restauratie doorvoerden. De Vierwegenscheden is een boerenburgerhuis in traditionele zand- en baksteenstijl met twee verdiepingen, zadeldak en dakkapel. Er is een zandstenen rondboogdeur. Het latere bijgebouw was voorzien van een rondbooginrijpoort.
Bibliografie:
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen- Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 296-297.
F.MAES. De Vierwegenscheden te Kortenberg -Eigen Schoon en De Brabander, 1939, p. 358-368.
H. VANNOPPEN. Kortenberg in de Belle Epoque. 1989, p. 70-71.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen, 1991, p. 26-27 ( Nr. 9 De Vierwegenscheden)
H. VANNOPPEN. De Vierwegenscheden of de vroegere brouwerij Schuermans in Kortenberg - Zoeklicht op Kortenberg, december 2002.
Bibliografie:
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen- Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 296-297.
F.MAES. De Vierwegenscheden te Kortenberg -Eigen Schoon en De Brabander, 1939, p. 358-368.
H. VANNOPPEN. Kortenberg in de Belle Epoque. 1989, p. 70-71.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen, 1991, p. 26-27 ( Nr. 9 De Vierwegenscheden)
H. VANNOPPEN. De Vierwegenscheden of de vroegere brouwerij Schuermans in Kortenberg - Zoeklicht op Kortenberg, december 2002.
De oude pastorie van Kortenberg (distance from start: 4.75 km/2.95 miles)
De oude pastorie van Kortenberg
Kortenberg
De eerste pastorie van Kortenberg stond bij de bergkerk.Het lemen gebouw werd in 1632 door soldaten verwoest. Er kwam dan een nieuwe pastorie, ook een lemen woning ’De Verckensdelle’ in de Kiewitstraat juist buiten de abdijmuur. Het lemen huis bevatte een kelder met een kamer daarboven. In 1634 werd daar het stenen huis tegenaan gebouwd in witte zandsteen. Het bestond uit een kamer met een haard en een portaal. De pastorie was niet veel zaaks en werd door de pastoors verhuurd. Ze verbleven meestal zelf in de abdij. Er werden langdurige processen gevoerd tussen de pastoors en de abdij. In 1725 kwam men tot een besluit. Men zou de pastorie verbouwen. Het lemen buis werd afgebroken. Een nieuw kwartier met twee bouwlagen werd tegen het stenen huis opgetrokken. In 1732 werd het stenen huis ook opgetrokken. In 1768 werd de pastorie uitgebreid langs de achterzijde toe. Opvallend hiervoor zijn de typisch 18de-eeuwse steekboogramen. De pastorie evolueerde in de richting van een burgerhuis. Van 1798 tot 1811 was de rijkswacht van Kortenberg in de pastorie gevestigd. In de Hollandse periode was de pastorie befaamd om de bibliotheek van pastoor Michael Gaethofs met zijn 1000 à 1500 boekdelen. In 1841 werd Kortenberg het toneel van een gerechtelijke dwaling. Pastoor Gaethofs werd overvallen. Het Hof van Assisen van Brabant veroordeelde hiervoor drie verdachten: Jan-Baptist en Henri Bonné en Jan-Baptist Geens, leurders uit Lier, ten onrechte. In 1843 werden de ware schuldigen gevat en veroordeeld. De drie onschuldige leurders werden toen in vrijheid gesteld. In 1851 vestigde pastoor Joannes-Henricus Aerts een middelbare school voor jongens in de pastorie. In 1971 kocht de gemeente Kortenberg een woonhuis in de Bosstraat als nieuwe pastorie. De oude pastorie bleef leeg staan. In 1988 verkocht de gemeente de oude pastorie aan Baron Bruno de Cartier en zijn echtgenote Sophie Vinois, die het gebouw, ingangspoort en oude muur inbegrepen, prachtig lieten restaureren. De hoge nieuw aangelegde haagbeuken - lindehaag is prachtig. De oude pastorie werd geklasseerd bij besluit van 24 februari 1979.
Bibliografie:
J. NIJS. De pastorijen – in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 257-265.
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 297-298.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 14-16 ( Nr. 2. De oude pastorij).
Bibliografie:
J. NIJS. De pastorijen – in H. VANNOPPEN. Kortenberg 1095-1995. Borgerhout, 1995, p. 257-265.
F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen -Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 297-298.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 14-16 ( Nr. 2. De oude pastorij).
De kapel van onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis (distance from start: 6.27 km/3.9 miles)
De kapel van onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis
Kortenberg
Jules Leclercq bouwde in 1913 een nieuwe kapel rechts langs het nieuwe wegeltje dat vanuit de Vogelzangstraat buiten zijn domein werd aangelegd. Dit kapelletje kwam ook in verval en werd afgebroken. Een nieuwe kapel werd in 1954 langs de linkerzijde van dit wegeltje gebouwd en toegewijd aan O.L.Vrouw Onbevlekte Ontvangenis. Pastoor De Clerck was de initiatiefnemer, Albert Neys de architect en de firma Aenspeck zorgde voor de uitvoering. Het is een kapel in breuksteen met omlijstingen, dakstenen en nokkruis in blauwe hardsteen. De voor- en zijramen hebben een spitsboog. Het zadeldak is met leien bedekt. Als inscriptie vinden we ‘1954 Mariajaar’. In 1978 werd de kapel gerestaureerd door Pastoor Gijsbrechts.
Bibliografie:
F.DENIS. Kortenberg, onze parochie. 1981, p. 169-171.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 19 ( Nr. 5. De kapel op de Eikelenberg’).
Bibliografie:
F.DENIS. Kortenberg, onze parochie. 1981, p. 169-171.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen. Winksele, 1991, p. 19 ( Nr. 5. De kapel op de Eikelenberg’).
Colomba-wandeling (distance from start: 8.11 km/5.04 miles)
Colomba-wandeling
Kortenberg
Start
We vertrekken aan de Onze-lieve-Vrouwkerk in Kortenberg (meer info: De Onze-lieve-Vrouwekerk in Kortenberg).
Wie met het openbaar vervoer komt, kan gebruik maken van buslijnen 352 (Kraainem-Leuven), 351 (Leuven-Brussel), 651 (Leuven-Zaventem), 528 (Tervuren-Kortenberg-Winksele), 530 (Kortenberg-Zaventem), 358 (Brussel-Leuven), 523 (Kortenbrg-Heverlee), 652 (Zaventem-Leuven)
Meer info: www.delijn.be
Voor groepen wandelaars is er een parking naast de Onze-Lieve-Vrouwkerk.
Opgelet! De kleine parking tegenover de kerk is een zone met beperkte parkeertijd (blauwe zone).
De wandeling
Uiteraard kan je overal aanpikken op het wandelparcours. Maar ons vertrekpunt ligt aan de Onze-lieve-Vrouwkerk. We stappen weg van de hoofdingang van de kerk langs de kleine parking tegenover de kerk en volgen de Brouwerijstraat. Aan het De Walsplein slaan we rechtsaf. We gaan niet dwars over het plein maar volgen het straatje rechts langsheen de huizen. Op het De Walsplein zien we het administratief centrum van de gemeente. Op het einde van de straat is de ingang van het binnenpleintje van een wooncomplex. Op dit binnenpleintje staat het standbeeld “Korte Broek” als verwijzing naar de vroegere gemeentelijke jongensschool op deze plaats. We verlaten het wooncomplex langs de verste doorgang en bereiken via de trappen de verkeerslichten van de Leuvensesteenweg. Hier steken we over naar de Kapellestraat.
Aan het oude Onze-lieve-Vrouwkapelletje dat dateert uit 1661, gaan we linksaf de Hofstraat in. Na 100 m nemen we aan onze rechterkant de Guldendellestraat en volgen deze straat (700 m) tot aan de brug over de spoorweg die we oversteken. We slaan rechtsaf en wandelen het fiets- en wandelpad af. Op het einde slaan we rechtsaf onder de viaduct over de spoorweg. Aan de parking Boogstok van het station van Kortenberg nemen we rechts de spoorwegtunnel om de Engelenstraat te bereiken. We slaan rechtsaf de Engelenstraat in en houden links aan om de straat tot op het einde te volgen. Daar gaan we heel even linksaf om onmiddellijk daarna rechtsaf om de Blockmansstraat in te slaan. We slaan linksaf de Parkstraat in die uitkomt op de Stationstraat. We slaan rechtsaf en steken aan de verkeerslichten de Leuvensesteenweg over. We gaan linksaf en volgen de Leuvensesteenweg.
Deze drukke verbindingsweg tussen Brussel en Leuven werd aangelegd tussen 1706 en 1709 en snijdt het dorp doormidden. We wandelen voorbij een paar mooie villa’s van einde 19de en begin 20ste eeuw waaronder villa Lurmann (huisnummer 220) met zijn smeedijzeren poort in Art Nouveau.
Na 500 m slaan we rechtsaf voetweg 24 in. Op het einde slaan we rechtsaf.
We zien links het poortgebouw van de abdij. Aan het kruispunt slaan we linksaf de Kiewitstraat in. We vinden op de hoek het 18de eeuwse pachthof De Vierwegenscheden, ooit de brouwerij Schuermans.
We passeren de Abdijdreef. Heb je zin om ook het 18de eeuwse abdijkasteel (meer info: De abdij van Kortenberg) en het Veehof even te bekijken? Loop dan gerust de Abdijdreef af.
We keren op onze stappen terug en vervolgen de Kiewitstraat. We wandelen voorbij de oude pastorie waarvan je alleen de toegangspoort ziet.
Aan het einde van deze haag slaan we linksaf de Wijngaardstraat in. Op het einde van deze straat slaan we linksaf de Colombastraat in naar het bos toe. Aan het laatste huis slaan we rechtsaf de steile voetweg 51 in. Na een flinke klim komen we aan de Groenstraat. We gaan nog een eindje rechtdoor tot buurtweg 10 die we rechtsaf inslaan.
We houden rechts aan en na een kleine klim zien we het kapelletje toegewijd aan Onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis.
Deze mooie bosweg komt uit op de Vogelenzangstraat. We slaan rechtsaf en slaan aan het eerste kruispunt linksaf de Mispelarenstraat in. Aan het kruispunt steken we over naar de Populierenlaan. Na 250 m slaan we rechtsaf voetweg 28 in. Op het einde slaan we rechtsaf de Bosstraat in en bereiken zo opnieuw het De Walsplein waar we rechtsaf de C. Schuermanslaan inslaan. We nemen de eerste straat links. In de Beekstraat slaan we de tweede straat linksaf in. De Kloosterstraat brengt ons opnieuw tot bij de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Kortenberg.
We vertrekken aan de Onze-lieve-Vrouwkerk in Kortenberg (meer info: De Onze-lieve-Vrouwekerk in Kortenberg).
Wie met het openbaar vervoer komt, kan gebruik maken van buslijnen 352 (Kraainem-Leuven), 351 (Leuven-Brussel), 651 (Leuven-Zaventem), 528 (Tervuren-Kortenberg-Winksele), 530 (Kortenberg-Zaventem), 358 (Brussel-Leuven), 523 (Kortenbrg-Heverlee), 652 (Zaventem-Leuven)
Meer info: www.delijn.be
Voor groepen wandelaars is er een parking naast de Onze-Lieve-Vrouwkerk.
Opgelet! De kleine parking tegenover de kerk is een zone met beperkte parkeertijd (blauwe zone).
De wandeling
Uiteraard kan je overal aanpikken op het wandelparcours. Maar ons vertrekpunt ligt aan de Onze-lieve-Vrouwkerk. We stappen weg van de hoofdingang van de kerk langs de kleine parking tegenover de kerk en volgen de Brouwerijstraat. Aan het De Walsplein slaan we rechtsaf. We gaan niet dwars over het plein maar volgen het straatje rechts langsheen de huizen. Op het De Walsplein zien we het administratief centrum van de gemeente. Op het einde van de straat is de ingang van het binnenpleintje van een wooncomplex. Op dit binnenpleintje staat het standbeeld “Korte Broek” als verwijzing naar de vroegere gemeentelijke jongensschool op deze plaats. We verlaten het wooncomplex langs de verste doorgang en bereiken via de trappen de verkeerslichten van de Leuvensesteenweg. Hier steken we over naar de Kapellestraat.
Aan het oude Onze-lieve-Vrouwkapelletje dat dateert uit 1661, gaan we linksaf de Hofstraat in. Na 100 m nemen we aan onze rechterkant de Guldendellestraat en volgen deze straat (700 m) tot aan de brug over de spoorweg die we oversteken. We slaan rechtsaf en wandelen het fiets- en wandelpad af. Op het einde slaan we rechtsaf onder de viaduct over de spoorweg. Aan de parking Boogstok van het station van Kortenberg nemen we rechts de spoorwegtunnel om de Engelenstraat te bereiken. We slaan rechtsaf de Engelenstraat in en houden links aan om de straat tot op het einde te volgen. Daar gaan we heel even linksaf om onmiddellijk daarna rechtsaf om de Blockmansstraat in te slaan. We slaan linksaf de Parkstraat in die uitkomt op de Stationstraat. We slaan rechtsaf en steken aan de verkeerslichten de Leuvensesteenweg over. We gaan linksaf en volgen de Leuvensesteenweg.
Deze drukke verbindingsweg tussen Brussel en Leuven werd aangelegd tussen 1706 en 1709 en snijdt het dorp doormidden. We wandelen voorbij een paar mooie villa’s van einde 19de en begin 20ste eeuw waaronder villa Lurmann (huisnummer 220) met zijn smeedijzeren poort in Art Nouveau.
Na 500 m slaan we rechtsaf voetweg 24 in. Op het einde slaan we rechtsaf.
We zien links het poortgebouw van de abdij. Aan het kruispunt slaan we linksaf de Kiewitstraat in. We vinden op de hoek het 18de eeuwse pachthof De Vierwegenscheden, ooit de brouwerij Schuermans.
We passeren de Abdijdreef. Heb je zin om ook het 18de eeuwse abdijkasteel (meer info: De abdij van Kortenberg) en het Veehof even te bekijken? Loop dan gerust de Abdijdreef af.
We keren op onze stappen terug en vervolgen de Kiewitstraat. We wandelen voorbij de oude pastorie waarvan je alleen de toegangspoort ziet.
Aan het einde van deze haag slaan we linksaf de Wijngaardstraat in. Op het einde van deze straat slaan we linksaf de Colombastraat in naar het bos toe. Aan het laatste huis slaan we rechtsaf de steile voetweg 51 in. Na een flinke klim komen we aan de Groenstraat. We gaan nog een eindje rechtdoor tot buurtweg 10 die we rechtsaf inslaan.
We houden rechts aan en na een kleine klim zien we het kapelletje toegewijd aan Onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis.
Deze mooie bosweg komt uit op de Vogelenzangstraat. We slaan rechtsaf en slaan aan het eerste kruispunt linksaf de Mispelarenstraat in. Aan het kruispunt steken we over naar de Populierenlaan. Na 250 m slaan we rechtsaf voetweg 28 in. Op het einde slaan we rechtsaf de Bosstraat in en bereiken zo opnieuw het De Walsplein waar we rechtsaf de C. Schuermanslaan inslaan. We nemen de eerste straat links. In de Beekstraat slaan we de tweede straat linksaf in. De Kloosterstraat brengt ons opnieuw tot bij de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Kortenberg.
Places of interest (near the route)
- Voormalige brouwerij Schuermans
- De kapel van onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis
- Kortenberg
- Het Poortgebouw van de abdij
- De oude pastorie van Kortenberg
- Abdij van Kortenberg
- De Vierwegenscheden
- De kapel O.L.Vrouw Sedes Sapientiae van 1661
- Onze-Lieve-Vrouwekapel
- Het hoofdgebouw van de abdij of het abdijkasteel
Hotels nearby
Practical locations nearby
Nothing found
Comments
Nothing found