Erfgoed van Vlaanderen Route.

In een sfeervol en poëtisch stukje Veurne, verscholen in de weidse poldervlakte, vind je het kasteel Beauvoorde. Het kasteel ontstond wellicht in de 12de eeuw en werd rond 1600 grondig verbouwd door hoogbaljuw Jacob de Bryarde. In 1573 werd de naam Beauvoorde geïntroduceerd, naar analogie met een landgoed in het grensgebied met Noord-Frankrijk van de eigenaars. Het kasteel bleef eigendom van de familie de Bryarde tot 1838.
Na een periode van verval kwam het kasteel in 1875 in bezit van jonker Arthur Merghelynck (1853-1908). Hij restaureerde het gebouw en liet een prachtig Frans-Engels kasteelpark aanleggen. Zijn unieke collectie meubels en kunstvoorwerpen in het kasteel roepen de 17de-eeuwse sfeer op. Het is er alsof de tijd is blijven stilstaan.
Merghelynck bleef kinderloos en schonk het kasteel in 1902 aan de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Sinds 1998 beheert Erfgoed Vlaanderen het domein dat opengesteld is voor het grote publiek.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

Aan het eind van de 18de eeuw annexeert Frankrijk onze gewesten. Napoleon vreest een aanval vanuit Engeland op de haven van Oostende en laat daarom in 1811 een imposant fort in de duinen optrekken. Tot een Britse aanval komt het echter nooit: het fort doet enkel dienst als wapenopslagplaats en als verblijfplaats van het Franse leger. Na de val van Napoleon in 1814 valt het ten prooi aan diefstal en vandalisme. De naam van het Fort veranderde enkele keren - Fort Imperial, Fort William, Fort Napoleon - maar van veel militaire activiteit is er nooit sprake, ook niet in oorlogstijd. In de beide wereldoorlogen krijgt het fort opnieuw een bestemming als artilleriekwartier van het Duitse leger. Een tijdlang doet het dienst als heemkundig museum en later als kinderspeelplein. Daarna raakt het monument in verval... Sinds 1995 wordt het fort beheerd door Erfgoed Vlaanderen. Na een 5 jaar durende restauratie werd het in april 2000 opengesteld voor het publiek. De restauratie van het historische glacis rond het Fort wordt momenteel voorbereid. Laat je in Fort Napoleon meevoeren doorheen 2 eeuwen geschiedenis...
Bron: Erfgoed-Vlaanderen

De molen van Hoeke is een stenen grondzeiler, die in 1840 opgetrokken werd op een kleine, kunstmatige heuvel. Niet zomaar, want er zou al van voor 1500 een molen gestaan hebben op deze plaats.

In 1936 werd er opgehouden met malen. De molen werd een beschermd monument in 1981 (op dat moment was hij eigendom van de Belgische Staat), en kwam in 1999 in handen van de Vlaamse Gemeenschap. Die sloot in 2001 een erfpachtovereenkomst af met Erfgoed Vlaanderen voor het beheer van de molen.

Intussen was in 1985 een vroegere foute restauratie rechtgetrokken, en kon er opnieuw gemaald worden. Sindsdien is molenaar Filip Devoldere elke zondagvoormiddag in de weer in de molen, en kan je er de verschillende zolders bezoeken en ambachtelijk meel en bloem kopen. Voor de nabije toekomst staan een aantal noodzakelijke stabiliseringswerken op stapel.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

Op een boogscheut van de Grote Markt ligt de Oude Beurs, een van de oudste straatjes van Antwerpen. Hier vind je het erfgoedhuis Den Wolsack. Sinds 2001 huisvest dit gebouw de drie grote Vlaamse erfgoedverenigingen: VCM – contactforum voor erfgoedverenigingen vzw, Monumentenwacht Vlaanderen vzw, Erfgoed Vlaanderen en het coördinatiecentrum Open Monumentendag Vlaanderen. Je kan er terecht voor alle vragen rond onroerend erfgoed.
Al in de 14de eeuw werd er verwezen naar het gebouw Den Wolsack. De naam verwijst naar een doodlopend steegje (of ‘sack’) waar wol gestapeld werd. Hét pronkstuk van Den Wolsack is ongetwijfeld de Hofkamer achterin de tuin. Dit pareltje werd in 1772 van opslagplaats verbouwd door architect Engelbrecht Baets tot luxueuze ontvangst- en pronkzaal in opdracht van de toenmalige stadssecretaris J. Van den Bogaert. Het indrukwekkende uurwerk op de gevel is van de maker die de klok van de kathedraal ontwierp. Het interieur is rijkelijk versierd met onder meer een schitterende plafondschildering die de goden op de Olymposberg afbeeldt.
De eerste verdieping herbergt een unicum: hier vind je het boekentoilet. De wanden van dit ‘kleinste kamertje’ zijn volledig bekleed met prachtige lederen boekbanden. Een brand in de jaren 1960 richtte op deze verdieping echter veel schade aan.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

Dit voorname stadspaleis is een schitterend decor. Het werd ontworpen door J.P. van Baurscheit in 1745-1746. Hij tekende het weelderige rococogebouw met laatbarokke invloeden, een waar pronkstuk op de Meir. Verschillende aristocratische families bewoonden het pand vooraleer het in 1812 door Napoleon bij het Franse kroondomein werd geannexeerd. Eerst het Franse en daarna het Hollandse bewind namen het interieur herhaaldelijk onder handen. Toen België onafhankelijk werd en een eigen koningshuis kreeg werd het de Antwerpse residentie van de vorsten. De Belgische vorsten gebruikten het Paleis voornamelijk voor de ontvangst van buitenlandse gasten die met de boot in Antwerpen aanmeerden. Leopold II liet belangrijke aanpassingswerken uitvoeren. Koning Albert I verbleef in het Paleis toen de Eerste Wereldoorlog in 1914 uitbrak. Vanaf 1969 wordt het paleis omgevormd tot het ICC (Internationaal Cultureel Centrum). Later wordt een deel ervan gebruikt door het Filmmuseum.
Op dit moment worden grote restauratiewerken uitgevoerd die het gebouw zijn vroegere grandeur moeten teruggeven én het toegankelijk moeten maken voor het grote publiek. Een waardevol werk van lange adem.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

De Notelaer is een parel van een neoclassicistisch jachtpaviljoen op de Scheldedijk in Hingene. Het kleine gebouwtje ligt op het domein van het imposante kasteel d’Ursel. Het dankt zijn naam aan de notenbomen die tot de Eerste Wereldoorlog op de dijk groeiden. Hertog d’Ursel liet het paviljoen tussen 1791 en 1794 bouwen als rust- of schuilplaats tijdens wandelingen. Het werd later ook het decor van adellijke diners en was een uitvalsbasis voor de jacht in de schorren.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

In 1887-1888 bouwde de NMVB (Nationale Maatschappij voor Buurtspoorwegen) een tramstelplaats in Schepdaal. Hier vond het rollend materieel van de buurttramlijn Brussel-Schepdaal een onderkomen. In 1962 werd de stelplaats afgeschaft en kwam er een museum over het buurtspoorwegverkeer in het algemeen en in Vlaams-Brabant in het bijzonder.

De site is erg compleet, met een stationsgebouw, een watertoren, een zandoven, een lampenmagazijn, een smidse en drie loodsen. In die loodsen staat een prachtige collectie tramstellen en locomotieven, met als voornaamste pronkstuk het koninklijk rijtuig van Leopold II.

Erfgoed Vlaanderen kreeg de site in 1996 in beheer. Intussen werden dringende instandhoudingswerken en een karkasrestauratie uitgevoerd. Een sterk ontsluitingsconcept wordt momenteel ontwikkeld. Dit zal een passende openstelling mogelijk maken.

Bron: Erfgoed Vlaanderen

Dit is het centrum van Schepdaal.
Meer informatie op link

Het museum "Trammuseum" is gelegen in Dilbeek.
Meer informatie op link

Als je vanuit de Bosdreef dit monument barstensvol charme nadert, lijkt het alsof je voor een kerkje staat. Je bevindt je echter aan de ingang van een van de grootste kapellen van Vlaanderen.

Midden in het Meerdaalwoud liet Hendrik van Dongelberghe, ridder van Herlaer, Zillebeke en Vaalbeek en heer van Korbeek-Dijle en Steenbergen in 1652 dit prachtige gebouwtje oprichten. Op deze plaats hadden omwonenden een Mariabeeldje aan een oude eik opgehangen. Dit bleek op miraculeuze wijze mensen te genezen van de ‘heete korze’, wat we nu kennen als koorts. Toen in 1793 de Franse revolutionaire legers kerken, kloosters en kapellen vernielden, bleef de Onze-Lieve-Vrouw van Steenbergenkapel gespaard. In 1980 werd de kapel opgenomen in de lijst van de beschermde monumenten. Erfgoed Vlaanderen kreeg het beheer van de kapel in 2002 toevertrouwd. Intussen is de kapel opnieuw gerestaureerd en schittert ze als nooit tevoren, mede dankzij de steun van de vriendenvereniging.
In de kapel vind je 17de-eeuwse altaren en schilderijen; het dakgewelf is volledig afgewerkt met een stucwerkplafond. In een eerste restauratiefase werd hard gewerkt om de vochthuishouding in de kapel terug onder controle te krijgen (muren, ramen, regenafvoer van het dak …). Vervolgens werd het interieur aangepakt (altaren, wandschilderingen, meubilair …).
De kapel ligt middenin de bossen, aan de rand van de Zoete Watervijvers in een ideale omgeving voor wandelaars en fietsers. De kapel is elke zondagnamiddag open.
Bron: Erfgoed-Vlaanderen

In het hart van Leuven, midden in het Sint-Donaas- of stadspark, loop je langs een bijna 900 jaar oude toren. Hij was deel van de oorspronkelijke stadsomwalling uit de 12de eeuw. Die werd in de 18de eeuw grotendeels afgebroken. Naast deze toren vind je, verspreid over Leuven, nog een vijftal andere restanten van deze verdedigingsmuur.

Recentelijk werd de toren van een zekere ondergang gered door een aantal zeer dringende noodingrepen. De toren was overwoekerd met struiken en planten, wat de stabiliteit in gevaar bracht. Er werd door middel van een fotogrammetrische opname een digitaal beeld gemaakt van de toren, die omgezet werd in een gedetailleerde werktekening. De toren werd vervolgens uitgegraven, de booggewelven blootgelegd en noodzakelijke stutten en een overdekking tegen de regen werden aangebracht. De ruïne staat nu steviger op zijn poten, en wacht op een restauratie.
Bron: Erfgoed Vlaanderen

Deze prachtige waterburcht in de groene vallei van de Wingebeek ligt tussen de heuvels van het Hageland en doet de bezoeker dromen over vervlogen tijden.

De ‘Heren van Horst’ worden al in de vroege 13de eeuw vermeld in geschriften. De karakteristieke donjon dateert uit de vroege 15de eeuw. Daarnaast ademt het complex ook een 17de-eeuwse sfeer uit. De toenmalige bewoonster, Maria Anna Vanden Tympel, liet twee vleugels aanbouwen rond de binnenkoer en voerde belangrijke verfraaiingswerken uit. Het indrukwekkende stucwerk op de plafonds, geïnspireerd op teksten uit de ‘Metamorfosen’ van Ovidius, is daar een mooi voorbeeld van. Van den Tympel liet tevens het wagenhuis bouwen, dat nu het bezoekerscentrum met erfgoedwinkel en een gezellig streekgasthof huisvest.
In en rond het kasteel is bijzonder veel te ontdekken: cultuur, natuur, fietsen, wandelen of lekker eten en drinken, in Horst vindt iedereen zijn gading. Het Kasteel van Horst is een bezoek méér dan waard! Het kasteel is sinds 1996 in beheer van Erfgoed Vlaanderen. Een doorgedreven restauratie en passende herbestemming worden momenteel voorbereid.

In augustus 2008 start het Kasteel van Horst met het project 'Vrouwen', over de 'bouwvrouw' Maria Anna Vanden Tympel. Meer concrete informatie volgt in de loop van 2008.

Bron: Erfgoed-Vlaanderen

Eeuwen lang was het kasteel van Horst onbewoond. Een ideale gelegenheid voor de Rode Ridder om als een soort van kraker avant la lettre beslag te leggen op deze stulp, zij het dan alleen maar in strips. Het omgevende landschap heeft alles om het gedroomde decor te vormen voor boeiende verhalen: heuvels, bossen, smalle weggetjes, pittoreske dorpjes, watertjes her en der, golvende akkers, enkele fraaie boerderijen, zelfs een heuse galg en herbergen waar je van een waar feestmaal kunt genieten.

Het grootse verleden van de cisterciënzerinnenabdij Herkenrode begint rond 1180 in het centrum van het graafschap van Loon. In 1217 wordt Herkenrode de eerste vrouwenabdij van de orde in de Nederlanden. Honderd jaar later is de abdij een druk bezocht bedevaartsoord. Na een bloeiperiode van twee eeuwen lijdt Herkenrode eind 16de en begin 17de eeuw fel onder de godsdienstoorlogen. Pas op het einde van de 17de eeuw weet de abdij zich te herstellen.
Tot de Franse Revolutie kent Herkenrode een gestage groei en bloei. Daarna wordt ze volledig ontmanteld, verkocht en verdeeld. Tijdens de daaropvolgende twee eeuwen verval verdwijnen onder meer de kerk en het klooster. (Bron: Erfgoed-Vlaanderen)

Aan de rand van Vlaanderen, in de prachtige Voerstreek, staan de twee kleinste monumentjes die Erfgoed Vlaanderen beheert. Ze zijn ideaal om even halt bij te houden tijdens een rit met de fiets of de wagen.

De Sint-Annakapel staat in Sint-Pieters-Voeren op een idyllisch kruispunt in de velden en is te mooi om er aan voorbij te gaan. Binnenin is een schitterend stucwerkplafond, dat dateert uit de 17de eeuw. Andere verfraaiingswerken werden uitgevoerd in 1730. Momenteel wordt een grondige restauratie voorbereid.

De kapel van Onze-Lieve-Vrouw Kinkenberg heeft die restauratie al gekregen. Deze barokke kapel staat in het hart van ’s Gravenvoeren op de rechteroever van de Voer. In 1715 werd het religieuze bouwwerkje aan de zuidkant van het driehoekige plein van de Kinkenberg opgericht door Henri Delvaux. Het werd een klein juweeltje dat nog steeds de moeite is om even bij stil te staan.
Bron: Erfgoed Vlaanderen