Groetjes van de Kesterheide!

De Paddenbroek

Gooik

Aan de voet van de Kesterheide - langs de oude trambedding - ligt de hoeve van natuur educatief centrum De Paddenbroek in een oase van hoogstambomen met biologische moestuin, bakoven en bijenhal.

In het educatief centrum gaan natuur en landbouw hand in hand want het Pajotse landschap is voor een groot stuk ‘landbouwnatuur’ met fruitbomen, hagen, poelen en andere kleine landschapselementen.

Paddenbroek staat voor iedereen open als rustplek, vertrekpunt, vormingscentrum, ontmoetingsplaats… Paddenbroek heeft een uitgewerkt aanbod voor het basisonderwijs maar ontvangt ook groepen en teambuilding.

Adres: Paddenbroekstraat 12, Gooik.
Contact: 02 306 45 62, www.paddenbroek.be

Parking

Gooik

Ontstaan van de Kesterheide

Gooik

Het ontstaan van het typische Pajotse landschap situeert zich tussen 65 en 1,8 miljoen jaar geleden. Deze periode kenmerkt zich door vele opeenvolgende overstromingen vanuit de zee naar het binnenland, waarbij heel Vlaanderen onder water komt te liggen. Telkens worden er zanden en kleien afgezet.

Naar het einde toe verminderen de overstromingen en komt het land droog te liggen. Vanaf dan begint het landschap door erosie en verwering te veranderen. Door deze inwerking slijten zachte lagen sneller af dan harde. Het landschap, dat uit verschillende lagen met een verschillende hardheid bestaat, krijgt een reliëf.

De afgezette zanden (Diestiaanse zanden) bevatten relatief veel ijzer die onder invloed van de lucht omvormen tot ijzerzandsteen. Deze ijzerzandsteen is zeer hard en zal door latere erosie maar heel langzaam afslijten. Zo ontstaan er heuvels die nu nog steeds in ons landschap te zien zijn. De Kesterheide is zo'n getuigenheuvel waarbij de grondlaag bestaat uit een harde ijzerhoudende zandsteenbank. De Kesterheide is met zijn 112 meter hoogte het hoogste punt van het Pajottenland.

Landmark 1: Vruchtbare landbouwgronden in Gooik dankzij de ijstijden

Gooik

Zie Periode 1 - De ijstijden

Periode 1 - De ijstijden

Gooik

Leem wordt door de sterke noordenwind vanaf de drooggevallen noordzeevlakte meegevoerd, en afgezet op de hellingen en in de valleien. (landmark 1) De vruchtbare landbouwgronden in Gooik danken we aan deze ijstijden.

----

Kwartiair tijdperk

Ongeveer 1,8 miljoen jaar geleden beginnen de ijstijden. Het is zo koud dat enorme watermassa's tot ijs bevriezen. De zeespiegel daalt en de Noordzee komt grotendeels droog te liggen. De wind verplaatst gedurende lange tijd grote hoeveelheden stof van het noorden naar het zuiden over de onbegroeide vlakten.

Het zwaardere zand wordt al snel door het hogere reliëf tegen gehouden en bijgevolg in Noordelijk Vlaanderen afgezet. Het lichtere zandleem en leem (löss) wordt daarentegen door de wind verder meegedragen. Deze zijn verder zuidwaarts afgezet, waarbij de hoeveelheid afgezette korrels varieert. Deze materialen bedekken het 'tertiaire' reliëf van ijzerzandsteen en kleilagen. Gooik heeft een leembodem wat het gebied een vruchtbaar karakter geeft.

Knooppunt 218

Gooik

Knooppunt 218

Landmark 2: Gepolijste bijlen zijn teruggevonden op en rond de Kesterheide en nabij De Paddenbroek

Gooik

Zie Periode 3 - De eerste landbouwers

Landmark 7: Resten van een Gallo-Romeinse villa

Gooik

Zie Periode 5 - De Gallo-Romeinen

Periode 2 - De jagers-verzamelaars

Gooik

Reeds 50.000 jaar geleden, tijdens de laatste ijstijd, trekken de eerste jagers-verzamelaars rond. Op de Kesterheide en Lombergbos zijn werktuigen in silex teruggevonden.
Het dennen-berkenbos dat na de ijstijden de toendra verovert, evolueert geleidelijk aan tot een loofwoud. De open vlakte verandert in een gesloten, bebost woud.

----

Steentijden <10.000 v.C. tot 5.000 v.C.

De eerste sporen van de mens in Gooik en omgeving dateren van tijdens de laatste ijstijd, circa 70.000 jaar geleden. Het klimaat is koud, waarbij maar enkele maanden per jaar de temperatuur boven het vriespunt komt. Het aanwezige landschap bestaat uit mossen, kleine struiken en enkele bomen. Op de open vlakten zwerven kuddes rendieren, bizons en mammoeten rond.

De bevolkingsdichtheid is zeer laag. De mensen leven van jachtwild en van het verzamelen van eetbare planten en vruchten. Deze jagers-verzamelaars hebben geen vaste verblijfplaats, maar trekken in kleine groepjes voortdurend verder. Ze leven steeds in tijdelijke kampementen in de nabijheid van een bron en op goed gedraineerde heuvels zoals de Kesterheide. Bij de bouw ervan gebruiken ze alles wat in de natuur terug te vinden is.

Ongeveer 10.000 jaar geleden beginnen de weersomstandigheden te veranderen en krijgen we een milder klimaat. Het ijs smelt en de zeespiegel stijgt opnieuw. Door de temperatuurstijging verdwijnt de reeds bestaande vegetatie en maakt deze plaats voor bossen van voornamelijk naaldbomen en berken. De open vlakte verandert in een meer gesloten landschap. De bomenpopulatie breidt sterk uit en evolueert tot een loofbos. De grotere dieren maken plaats voor kleinere.

Landmark 6: Resten van een Gallo-Romeinse villa

Gooik

Zie Periode 5 - De Gallo-Romeinen

Periode 3 - De eerste landbouwers

Leerbeek

Al circa 4.000 v.C. leven de Gooikenaars van landbouw en veeteelt! Aangetrokken door de vruchtbare leemgronden, beginnen ze deze te verbouwen. Geregeld worden hierbij stukken bos omgekapt en platgebrand. De mensen vestigen zich permanent in één gebied. Gepolijste bijlen zijn teruggevonden op en rond de Kesterheide en nabij De Paddenbroek. (landmark 2)

Het gesloten bos rond de kleine nederzettingen evolueert naar een open parkbos.

----

Het Neolithicum - 5.000 v.C. tot 700 v.C.

Na verloop van tijd vestigen de mensen zich permanent op één plaats en verschijnen de eerste vormen van landbouw. Er blijven evenwel nog jagers-verzamelaars het nomadenbestaan leiden.

De eerste gekende sporen van ontwikkeling in het Pajottenland behoren tot de 'Michelsbergcultuur' (circa 4.250 v.C.). Deze mensen leven zowel van landbouw als van veeteelt. De vruchtbare leemgronden zijn ideaal om gewassen op te telen.

Door de intensieve bewerking is de bodem na enige tijd echter uitgeput en zoeken de landbouwers nieuwe gronden op. Hierbij kappen zij stukken bos om en branden het resterende hout plat. Dit heet wisselbouw of 'Shifting Cultivation'. Schapen en geiten grazen vooral in de open gebieden terwijl varkens en runderen in het bos hun voedsel zoeken. Door deze ingrepen vermindert de oppervlakte van het natuurlijk bos. Het woud evolueert rond de nederzettingen van een gesloten naar een open parkbos. Op sommige plaatsen verschijnt een boomloos grasland. Eik en els overheersen in het loofbos.

De nederzettingen van de Michelsbergcultuur liggen op een gunstige topografische plaats. Zo kan de Kesterheide, als hoogste heuvel van het Pajottenland, een ideale verblijfplaats zijn geweest. Hoewel recent concentraties van stenen werktuigen zijn gevonden ontbreken vooralsnog sporen van structuren of huizen.

Landmark 17: Buurttram Ninove-Leerbeek-Brussel vanaf begin 20ste eeuw

Leerbeek

Zie Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Knooppunt 215

Leerbeek

Knooppunt 215

Knooppunt 216

Leerbeek

Knooppunt 216

Knooppunt 255

Kester

Knooppunt 255

Periode 4 - De Kelten

Kester

De ‘elite’ woont in een versterkte hoogtenederzetting op de Kesterheide. (landmark 3) Vermoedelijk is hierbij de gehele heuvel ontbost. Verder weg leven boeren in hutten of boerderijen en passen wisselbouw toe op de akkers. Kilometers handig ineengevlochten hagen omzomen de akkers. Beuk en haagbeuk verschijnen. De Kesterweg (landmark 4), die helemaal doorloopt tot in Velzeke, dateert uit deze periode. Op de Kesterheide zijn Keltische voorwerpen zoals aardewerk en weefgewichten teruggevonden.

----

700 v.C. tot ca. 50 v.C.

Bij de Keltische bevolking is er een duidelijk onderscheid tussen de rijke edellieden, de gewone en de onderworpen bevolking. De 'elite' woont in hoogteversterkingen (oppidum), waaronder ook op de Kesterheide. Pal op de waterscheiding Dender-Zenne. Deze hooggelegen plaats biedt een goed uitzicht op en controle over de vallei. Vermoedelijk is hiervoor een groot deel van de Kesterheide ontbost. Door handelsnetwerken wordt luxemateriaal geïmporteerd. IJzeren voorwerpen verschijnen. De boeren leven in hutten of boerderijen. De bevolking leeft van landbouw en veeteelt. Paarden en kippen worden gehouden en schapenteelt neemt toe. Akkers zijn afwisselend bebouwd met diverse gewassen.

Wanneer er verschraling van de grond optreedt, komt dit perceel braak te liggen. De huizen liggen vaak op deze uitgeputte, braakliggende grond. In de praktijk verhuist de woning dus regelmatig naar een ander stuk grond. Het open landschap kenmerkt zich door vele dichte hagen, waarbij takken van jonge boompjes met doorn- en braamstruiken zijn vervlochten.

Voornamelijk in de zandstreken vinden we het raatakkersysteem, of ook “Celtic Fields” genoemd, terug. Dit is een akkercomplex met regelmatig patroon en dammetjes tussen de percelen. In Gooik zijn hiervan nog geen sporen teruggevonden.

Vanaf circa 58 v.C. vallen de Romeinen onder leiding van Julius Caesar binnen en verslaan geleidelijk aan de verschillende stammen.

Landmark 3: De Keltische 'elite' woonde in een versterkte hoogtenederzetting op de Kesterheide

Kester

Zie Periode 4 - De Kelten

Landmark 13: De IJzeren Man, een geodetisch punt

Kester

Zie Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Knooppunt 257

Kester

Knooppunt 257

Landmark 14: Calvariekruis om de 20ste eeuw aan Christus toe te wijden

Kester

Zie Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Landmark 18: Radartoren

Kester

Zie Periode 10 - Het landschap van vandaag

Landmark 4: De Kesterweg dateert uit de Keltische periode

Kester

Zie Periode 4 - De Kelten

Landmark 19: Motorcrosspiste

Kester

Zie Periode 10 - Het landschap van vandaag

Knooppunt 254

Kester

Knooppunt 254

Knooppunt 253

Kester

Knooppunt 253

Periode 5 - De Gallo-Romeinen

Oetingen

Op de kruising van de bestaande weg naar Velzeke en de Romeinse Steenweg Bavay-Asse (landmark 5) ontwikkelt zich een vicus. Verschillende landbouwbedrijven en villa’s duiden op een bloeiende agrarische nijverheid. De resten van twee Gallo-Romeinse villa’s (landmark 6) (landmark 7) liggen op 700 meter afstand van elkaar. Er komen steeds meer akkerlanden bij.

----

ca. 50 v.C. tot 400

Rond 52 v.C. is heel Gallië veroverd en is de Keltische bevolking grotendeels geassimileerd. Romeinse landmeters leggen rechte wegen aan om verplaatsingen van het leger en het transport van voorraden en handelsproducten te vergemakkelijken. De weg Asse Edingen verbindt de vici van Asse met Bavai. Ter hoogte van Kester kruist het waarschijnlijk de weg van Cassel naar Tongeren. Op korte afstand van deze wegen staan villa's (landbouwbedrijven) die in graanteelt zijn gespecialiseerd. Deze gebouwen, dikwijls volledig of gedeeltelijk in steen, zijn in lokale stijl of in luxueuze nieuwbouw (mozaïeken vloeren, muurschilderingen, thermen) opgetrokken. De inheemse bevolking blijft in hout en leem bouwen. Hun dorpen bevinden zich op enige afstand van de villa's.

De landbouw en handel herbloeien. We krijgen uitgestrekte akkerlanden. De eerste steden ontstaan. Langs de kruising van twee handelswegen verschijnt zo de 'vicus' (gehucht) Kester, vermoedelijk afgeleid van 'castrum', wat legerkamp betekent. In Kester worden de landbouwproducten uit de omliggende villa's verdeeld en uitgevoerd.

Vanaf de 3de eeuw vallen Germaanse volkeren binnen. Er volgt een economische en politieke crisis en in de 5de eeuw stort het Romeinse rijk in. De meeste 'villa's' worden verlaten en zijn na verloop van tijd bedekt met bos. Het bevolkingspeil loopt sterk terug.

Knooppunt 250

Kester

Knooppunt 250

Knooppunt 251

Kester

Knooppunt 251

Knooppunt 258

Kester

Knooppunt 258

Landmark 8: Gehucht Bergem is een oude Frankische nederzetting

Kester

Zie Periode 6 - De Franken

Periode 6 - De Franken

Kester

Ten gevolge van gewelddadige invallen van Germaanse stammen ontvolkt de streek geleidelijk aan. Getuigen hiervan zijn de begraven muntschatten in Leerbeek en Kester. Bossen nemen terug bezit van de landerijen. Vermoedelijk bedekt bos 80% van de landoppervlakte. Landbouw gebeurt enkel op de open plekken in het woud. De eerste Frankische nederzettingen, zoals het gehucht Bergem, (landmark 8) zijn hoven en ontwikkelen zich soms tot een nederzetting. Later (tijdens de Karolingische periode) onstaan complete nederzettingen, zoals onder meer Oetingen en Doringen. Akkers en weilanden liggen rond deze gehuchten. De akkers worden bewerkt volgens het drieslagstelsel. Archeologische resten van een grafveld zijn nabij Lombergbos teruggevonden.

----

Vroege Middeleeuwen (ca. 400 tot 900)

De Frankische nederzettingen vestigen zich vlakbij de goede landbouwgronden. De gehuchten bestaan uit enkele hoeven (vier tot zes) die tot één familieverband behoren. Deze hoeven liggen gegroepeerd rond een gemeenschappelijke weideplaats (dries). Hier verzamelen de inwoners hun kleinvee (schapen, geiten en varkens). Akkers en weilanden liggen rond deze gehuchten. Het accent van de landbouw ligt voornamelijk op akkerbouw, maar ook veeteelt wordt belangrijk. Al snel verandert het landschap naar ontgonnen akkerland. De gehuchten evolueren en groeien dikwijls aan elkaar tot echte nederzettingen. Vele boeren en dorpsgemeenschappen zijn zelfbesturend. Grote hoeven komen in het landschap verspreid voor en zijn in handen van grootgrondbezitters. Door een toenemende bevolkingsgroei is er steeds meer vraag naar voedingsproducten.

Vanaf de 9de eeuw verschijnt het drieslagstelsel en kunnen de boeren zo twee oogsten per jaar binnenhalen. De akkergronden zijn in drie stukken verdeeld. Op één deel verbouwt de boer het ene jaar wintergranen (tarwe, rogge) en het jaar erna zomergranen (gerst, haver). Het derde jaar laat hij het braak liggen zodat de bodem kan herstellen. De andere twee percelen volgen hetzelfde patroon met een jaar verschil.

Landmark 5: Vicus op de kruising van de weg naar Velzeke en de Romeinse Steenweg Bavay-Asse

Kester

Zie Periode 5 - De Gallo-Romeinen

Knooppunt 256

Kester

Knooppunt 256

Landmark 9: Graften zijn getuigen van middeleeuwse akkerbouw

Leerbeek

Zie Periode 7 - De Middeleeuwen

Periode 7 - De Middeleeuwen

Kester

De bevolking neemt sterk toe, wat zorgt voor een steeds grotere vraag naar landbouwproducten. Massale ontbossing, gebruik van ook minder vruchtbare gronden en verbeterde landbouwtechnieken zorgen voor een verhoogde landbouwproductie. Alleen de natste of armste gronden blijven bebost, zoals de Kesterheide.

Vele gemeenschappelijke gronden zijn privaat domein en worden afgesloten door voornamelijk levende omheiningen. Typische getuigen van akkerbouw zijn graften (landmark 9) en holle wegen. (landmark 10)

----

ca. 900 tot 1500

Invallen van de Noormannen en het ontbreken van openbaar gezag zorgen in de 10de eeuw voor verwarring en onzekerheid. Lokale heren en individuele boeren maken van de gelegenheid gebruik om zich stukken grond toe te eigenen. In de 12de eeuw verschijnt het feodaal stelsel met het ontstaan van de pacht (verhuren van gronden). Het belang van bestaande nederzettingen vergroot aanzienlijk. De bevolking neemt sterk toe evenals de vraag naar akkerbouwproducten. Dit leidt tot grootschalige ontginningen met omvangrijke ontbossingen. Ook minder vruchtbare gronden worden bewerkt. Betere graansoorten en betere landbouwtechnieken leiden tot een steeds hoger rendement. In de 13de eeuw bedraagt het landbouwareaal ongeveer 80% van het land. Enkel onvruchtbare gronden, steile hellingen, heuvelkammen (>100 meter) en jachtgebied blijven bos. Kesterheide en Lombergbos blijven zo vermoedelijk bebost.

De geïsoleerde 'versterkte' hoeve (mottehof) duikt op als gevolg van de machtsstrijd met grond als inzet die losbreekt door de toegenomen bevolkingsdruk. Op sommige plaatsen verspreidt de oorspronkelijk geconcentreerde bewoning zich in het landschap, wat zorgt voor een privatisering van de gronden. De verschillende akkers en weilanden zijn van elkaar afgeschermd door een omheining. Andere dorpskernen blijven bestaan. Op hun gemeenschappelijke gronden wordt het drieslagstelsel toegepast. Vooral vanaf de 14de eeuw zorgen aanhoudende oorlogen en pestepidemieën voor een crisis en een terugval van de bevolking.

Landmark 15: Populieren voor de luciferindustrie

Kester

Zie Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Periode 8 - De 18de eeuw

Kester

Grote en kleine hoeven komen zowel verspreid in het landschap als gegroepeerd in de dorpskern voor. Grote hoeven evolueren naar vierkantshoeven, zo ook diegenen die rond de kerk van Leerbeek staan. (landmark 11)

Het akkerland is sterk versnipperd, waardoor de landbouw vaak op kleine schaal wordt bedreven. Er zijn vele kleinere boerderijen, waarvan de boer steeds vaker een bijberoep uitoefent. Boomgaarden met hoogstamfruit (landmark 12) komen veelvuldig voor. Ook enkele hopvelden duiken op. Meidoornhagen houden het vee van de akkers. De kleinere percelen in de valleigebieden vertonen een gesloten landschap, terwijl de kouters door het geregeld ontbreken van afsluitingen meer open zijn.

----

1700 tot 1800

In de 18de eeuw komt er een periode van stabiliteit. De bevolking neemt opnieuw toe. Ongeveer drie kwart van de grond is in handen van particuliere eigenaars en een vierde in handen van adel, kloosters, kerken en gasthuizen. Door erfenisrecht geraken de oorspronkelijke gronden sterk versnipperd. Steeds minder boerderijen hebben al hun grond in eigen bezit en steeds meer landbouwers oefenen een bijberoep uit.

Bebouwing concentreert zich vooral in de kernen van kleine dorpen, maar komt ook verspreid in het landschap voor, nabij beekvalleien en bronnen. Grote hoeven, vaak met een veel oudere kern, evolueren naar gesloten vierkantshoeven. Haagkanten sluiten kleine akkers, tuinen en hoogstamboomgaarden af. Het wegennet bestaat uit onverharde of semi-verharde wegen. De Romeinse weg is omgeleid via het dorp Kester.

De Kesterheide en Lombergbos vormen een aaneengesloten bosgebied. Natte weidegronden en enkele boomgaarden sluiten bij de bosrand aan. De meeste beekvalleien blijven 'moerassen' of worden graasweiden. Gooik bestaat voornamelijk uit akkerland (66%) en maar een klein gedeelte uit weide (6%) en hooilanden (6%). De aardappel, meegebracht uit Zuid-Amerika, wordt een belangrijke teelt. Er duiken nu ook nijverheidsteelten (zoals koolzaad voor lampenolie) op. Op het einde van de 18de eeuw leeft nog 80% van de bevolking geheel of gedeeltelijk van de landbouw.

Landmark 12: Boomgaarden met hoogstamfruit uit de 18de eeuw

Kester

Zie Periode 8 - De 18de eeuw

Knooppunt 264

Leerbeek

Knooppunt 264

Landmark 11: Vierkantshoeve uit de 18de eeuw

Leerbeek

Zie Periode 8 - De 18de eeuw

Landmark 10: Holle wegen zijn getuigen van middeleeuwse akkerbouw

Leerbeek

Zie Periode 7 - De Middeleeuwen

Landmark 16: Steenweg Ninove-Halle is rond 1840 aangelegd

Leerbeek

Zie Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Landmark 20: In het centrum van Leerbeek is een nieuw bedrijfsterrein voorzien

Leerbeek

Zie Periode 10 - Het landschap van vandaag

Periode 9 - Voor de Eerste Wereldoorlog

Leerbeek

Graanakkers bepalen het uitzicht van de regio, maar nu worden ook de laatste bossen gerooid, waaronder deze op de Kesterheide. Op deze ontboste heuvel komt de IJzeren Man te staan, een geodetisch punt. (landmark 13) Een calvariekruis is opgericht om de 20ste eeuw aan Christus toe te wijden. (landmark 14)

De beekvalleien blijven een meer gesloten karakter behouden door de vele meidoornhagen en houtkanten. Populieren (landmark 15) worden onder invloed van de luciferindustrie massaal aangeplant.

De steenweg Ninove-Halle (landmark 16) is rond 1840 aangelegd en snijdt het gebied Kesterheide en Lombergbos in twee. Ook de buurttram Ninove-Leerbeek-Brussel rijdt vanaf het begin van de 20ste eeuw door dit gebied. (landmark 17)

----

1800 tot 1914

Strenge winters en de aardappelziekte (1845 - 1848) zorgen voor nieuwe hongersnoden. Meer dan de helft van de bevolking leeft en woont in slechte omstandigheden. In 1880 krijgt de landbouw opnieuw een klap te verwerken door de massale invoer van goedkope granen vanuit Amerika. Door deze crisis zoeken velen andere inkomsten en gaan werken in steenkoolmijnen of in de stad. Gedeeltelijke mechanisatie van het werk en buitenlandse concurrentie zorgen voor een nog intensievere landbouw. Door wetenschappelijk onderzoek en verbeterde technieken zijn voordien onvruchtbare bodems nu ook bewerkbaar.

De Kesterheide wordt stelselmatig ontbost en gebruikt als akkerland. Het landschap vertoont een sterk versnipperd bouwland door de vele smalle percelen. Bestaande landbouwbedrijven zijn klein en economisch niet in staat om de binnenlandse markt te bevoorraden. Het aantal huishoudens met een landbouwactiviteit, vaak met enkel 'een koe en een varken', stijgt enorm. Kleine huisweiden liggen rond de woningen. Boomgaarden nemen toe. Akkerbouw is gericht op graan- en veevoederteelten. De veeteelt (rundvee, melkvee en varkens) wordt belangrijker na de grote landbouwcrisis van het einde van de 19de eeuw. Populieren zijn massaal aangeplant als grondstof voor de luciferindustrie.

De bestaande dorpskernen groeien. Langs de wegen ontstaat lintbebouwing. De steenweg Halle-Ninove, en de tramlijnen naar Halle, Ninove en Brussel veranderen het uitzicht van het landschap.

Knooppunt 214

Leerbeek

Knooppunt 214

Periode 10 - Het landschap van vandaag

Leerbeek

Na WOII wijzigt het landschap opnieuw. De oorspronkelijke levende omheiningen ruimen plaats voor prikkeldraad. We krijgen een open landschap. Op de Kesterheide verschijnen militaire installaties (landmark 18) (radartoren en witte bol), een waterreservoir en een motorcrosspiste (landmark 19). In het centrum van Leerbeek is een nieuw bedrijfsterrein voorzien. (landmark 20)

Gooik bestaat vandaag voornamelijk uit agrarisch gebied. Bos of natuurgebieden zijn slechts sporadisch terug te vinden. Langs sommige perceelsgrenzen handhaven zich kleine landschapselementen: hagen, begroeide graften, bermen, bosjes en solitaire bomen. Ze illustreren de typische, historische verwevenheid van de Gooikse natuur met het agrarisch landschap.

----

1945 tot 2010

Na WOII neemt de migratie van de stad naar het platteland toe. Lintbebouwing breidt sterk uit en er komen verkavelingen. Op de Kesterheide verschijnen na WOII militaire installaties en een motorcrosspiste.

Vandaag bestaat de gemeente Gooik uit voornamelijk agrarisch gebied (90%). Bos- of natuurgebieden zijn sporadisch aanwezig (2%). Het agrarisch gebied omvat weide en graslanden (40%) en teelten van voornamelijk maïs (30%), graangewassen (20%) en aardappelen (5%). Deze gemengde landbouw is typerend, waarbij veeteelt vaak bepalend is voor de teeltkeuze. Vandaag heeft de gemeente Gooik nog verschillende inwoners die een landbouwactiviteit beoefenen, in hoofd- of bijberoep. Het inkomen van de boeren blijft onder druk staan en de productiviteit wordt steeds verder opgedreven.

Prikkeldraad is na WOII alomtegenwoordig; de levende omheiningen zijn bijna volledig verdwenen. Er ontstaat zo een open landschap. Boomgaarden komen sporadisch voor. Het landschap “vertuint” waarbij tuinen, stallen en schuilhokken verschijnen. Het typische Gooikse landschap bevat nog vele kleine landschapselementen. Het kan omschreven worden als een glooiend en doorsneden leemplateau, open op de kouters, en door populierenaanplant half-gesloten in de valleien.

Knooppunt 220

Gooik

Knooppunt 220