Fietsroute in Gent

Koningin Maria Hendrikaplein

Gent

Misschien dat je je koningin Maria Hendrika niet meteen voor de geest kunt halen. Ze was de wederhelft van Leopold II en de moeder van zijn kinderen. Samen koesterden ze de ambitie een kroostrijk gezin te stichten. Eerst werd een dochtertje, Louise Marie, geboren. Korte tijd later zag ook hun eerste zoon, Leopold, het levenslicht. Dit stemde de koning heel tevree. Hiermee was de troonsopvolging immers verzekerd, dacht hij.

Het geluk kon niet op toen enkele jaren later het gezin verder werd uitgebreid met een tweede dochter, prinses Stéphanie. Toen sloeg het noodlot echter genadeloos toe... Prins Leopold stierf nog voor hij zijn plechtige communie kon doen en aangezien vrouwen in België in die dagen niet tot de troon werden toegelaten, zat de koning der Belgen om een opvolger verlegen. Daar moest iets aan gedaan worden en dus besloten Leopold en Marie Henriette het nog één keer te proberen. In 1872 kwam hun vierde en laatste spruit ter wereld. Helaas bleek de benjamin eveneens van het vrouwelijke geslacht te zijn... Ze kreeg de naam Prinses Clementina mee en zou de geschiedenis ingaan als Leopolds enige dochter die niet door haar vader onterfd werd. Want de mens heeft afgezien met zijn dochters...

Prinses Marie Louise werd uitgehuwelijkt aan prins Philip van Coburg, maar werd hals over kop verliefd op een Hongaar. Samen met haar minnaar nam ze de benen en verkwanselde ze al haar geld. Vader Leopold stelde haar voor de keuze: ofwel terugkeren naar haar man ofwel een gratis verblijf in een psychiatrische instelling. Marie Louise koos voor het laatste, terwijl haar minnaar achter de tralies werd gezet. Na vier jaar gevangenschap kwam hij weer op vrije voeten en hij ging enige tijd later zijn geliefde heldhaftig bevrijden. Ondertussen was het kwaad al geschied en had de koning haar al uit zijn testament geschrapt. De rest van haar leven leidde de prinses een zwerversbestaan. Ze werd uiteindelijk ter aarde besteld op een armenbegraafplaats...

Zijn tweede dochter verging het al niet veel beter. Prinses Stéphanie trouwde met Rudolf van Oostenrijk, maar was vreselijk ongelukkig in haar huwelijk. Ze raakte verslaafd aan drank en drugs. Van de weerbots zocht Rudolf troost in de armen van een ander. Het ging van kwaad naar erger in het huishouden en Rudolf wilde het liefst van zijn eega scheiden. Aangezien dat niet mocht, pleegde hij zelfmoord samen met zijn concubine. Onze Stéphanie hertrouwde, maar tegen die tijd had haar vader ook al haar deel van de erfenis geschrapt.
De jongste dochter, Clementina, ging wel een gelukkig liefdesleven tegemoet. Na de dood van haar vader beloofde ze eeuwige trouw aan Victor Napoleon Bonaparte.

Ook koning Leopold II bleef geen onbeschreven blad. Na de vroege dood van zijn vrouw lustte hij nog een groen blaadje en hij werd tot over zijn oren verliefd op Blanche Lacroix. Eerst installeerde hij madame Lacroix op Laken, daarna kocht hij haar fijne buitenverblijfjes in Parijs en aan de Côte d'Azur om tot slot kort voor zijn dood met haar te huwen, waardoor ze zijn volledige erfenis in de schoot geworpen kreeg.
Dit terzijde. Kwestie dat je er je van nu af aan van vergewist dat niet alleen de Windsors met turbulente liefdesverhoudingen te maken kregen...

Vizit

Prinses Clementinalaan

Gent

De Prinses Clementinalaan werd rond 1905 aangelegd en zou enkele jaren later de verbindingsweg vormen tussen het station en de terreinen van de wereldtentoonstelling. Langs de kant van de weg vind je de grootste concentratie Art Nouveau-gebouwen uit de hele stad terug.

Vizit

Onafhankelijkheidslaan

Gent

Het huidige stratenplan van deze wijk geeft je nog een idee van hoe de expositieterreinen van de Wereldtentoonstelling van 1913 ingericht waren. De bezoekers werden via de Kortrijkse Steenweg naar de Onafhankelijkheidslaan geloodsd. Die laan vormde de 'grande entrée' tot de terreinen rond de Congreslaan en het P. De Smet-De Naeyerplein. De paviljoenen van verschillende landen stonden hier broederlijk naast elkaar.

Vizit

Congreslaan

Gent

In het Miljoenekwartier staan er ook een groot aantal stulpjes in traditionalistische stijl te bezichtigen. Een aantal van deze huizen werden aan de Congreslaan en de Vaderlandstraat gebouwd. Het waren hoofdzakelijk voorname en kapitaalkrachtige burgers die hun huis in een dergelijke stijl lieten optrekken. Niet dat ze tegen de vooruitgang waren gekant, maar de traditionele stijl leende zich het best tot het etaleren van hun rijkdom en sociale status. En daarbij, rond de moderne bouwkunst hing een socialistisch luchtje, vonden de respectabelen van geest...

Vizit

Vaderlandstraat

Gent

Na de wereldtentoonstelling bleven de straten in deze wijk er wat laveloos bijliggen, tot in 1926, toen het stadsbestuur er een nieuwe wind liet waaien met een verkavelingsplan. Tussen 1927 en 1939 werden maar liefst 250 woningen gebouwd door 126 verschillende architecten. Hierdoor is het Gentse Miljoenenkwartier een ware staalkaart geworden van de interbellum-architectuur.

Vizit

De Smet-De Nayerplein

Gent

De ferme boerenknol met 4 heemskinderen op zijn rug in het parkje op het P. De Smet-De Naeyerplein is in deze buurt nog de enige getuige van de Wereldtentoonstelling van 1913. Het zette de stad op haar kop en wist ze met een schuldenberg van ruim 4 miljoen frank ‘de Grooten Oorlog' in te sturen...

De belangrijkste reden waarom het beest hier nog zo potig staat te blinken, is omdat het indertijd te zwaar verankerd werd en gewoonweg niet meer te verwijderen was.

Vizit

Vandenhoeck-huis

Gent

Aan het P. De Smet-De Naeyerplein nummer 14 kun je een prachtige Art Deco-villa bewonderen van de hand van architect Vandenhoeck.

Deze villa is bijzonder goed gepreserveerd omdat de echtgenote van de opdrachtgever er tot 1990 bleef wonen. Na haar dood werd het huis verkocht.

De nieuwe eigenaars veranderden aanvankelijk niets, maar begonnen na verloop van tijd uitbreidingsplannen te koesteren. Een moderne aanbouw stuitte in eerste instantie op lokaal verzet, maar kreeg na ettelijke processen toch groen licht. Paul Lievevrouw werd voor de opdracht onder de arm genomen en wist het werk met veel verve tot een goed einde te brengen. Hij koos voor natuurlijke materialen, meer bepaald hout en glas, en stelde zodoende de eigenaars en hun buren tevreden.

Vizit

‘'t Kuipke

Gent

In het begin van de 20ste eeuw werd een complex neergezet dat de tentoonstellingsgangers de kans moest bieden een dansje of een gokje te placeren, mocht hen dat uitkomen, te midden van het kakelverse groene Citadelpark.

Het feestpaleis werd tijdens de oorlogsjaren uit het oog verloren en de meeste hallen werden in de daaropvolgende jaren gesloopt. Het Casino werd in 1949 volledig vernieuwd en een deel van het feestpaleis werd in het begin van de jaren '50 heropgebouwd. De noordvleugel van het complex deed aanvankelijk dienst als serre, maar werd na de Tweede Wereldoorlog omgetoverd tot de legendarische velodroom, ‘'t Kuipke'.

Een fameuze brand in 1962 strooide even roet in het eten, maar al gauw werd de wielerpiste heropgebouwd. Wielertoeristen komen zich hier de benen vanonder het lijf fietsen tijdens de Zesdaagse van Gent.

Naast een Casino, een aantal expositiehallen en een wielerpiste werd er midden jaren '70 ook een Internationaal Congres Centrum bijgebouwd en is het SMAK er sinds 1999 gehuisvest.

Vizit

SMAK

Gent

Wie veeleer warm loopt voor moderne 20ste-eeuwse kunst, maakt alvast een halve draai naar links en wordt aan de overzijde van de straat begroet door een gebouw dat van de smakelijke letters SMAK werd voorzien. Je staat pal voor het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst, geesteskind en grote verdienste van Jan Hoet. Dit is het nieuwste, hipste en meest besproken museum van de hele stad. Tot 1999 was de collectie ondergebracht in een vleugel van het Museum voor Schone Kunsten. Sinds 1975 was men in Gent ook in contemporaine kunst geïnteresseerd en dus werd hier het eerste Museum voor Hedendaagse Kunst van het hele land geopend. Maar al gauw werd de collectie te groot voor de bestemde ruimte en kon ze slechts fragmentarisch, bij wijze van tijdelijke tentoonstellingen, aan het publiek getoond worden. Jan Hoet, die van meet af aan als directeur en conservator van de moderne verzameling was aangesteld, ijverde op geheel aparte wijze voor een eigen onderkomen, maar moest toch een dikke twintig jaar wachten alvorens zijn plannen gehoor kregen bij de stadsoverheid. In 1996 leek er eindelijk wat schot in de zaak te komen met de tentoonstelling 'De Rode Poort'. Het was de openingstentoonstelling van het 'nieuwe museum' in een reserveruimte in de zijvleugel van het jaarbeurscomplex. Een heel mooie, maar helaas voorlopig tijdelijke locatie. Drie jaar later, in 1999, was het dan eindelijk zover. Aan de overzijde van het moedermuseum mocht het SMAK haar trotse deuren openen.
Een bezoek aan dit museum is meer dan de moeite waard: van Margritte en Delvaux over Warhol en Christo tot Panamarenko en Broodthaers.

Vizit

Museum voor Schone Kunsten

Gent

Het Museum voor Schone Kunsten werd hier tussen 1902 en 1913 gebouwd naar een ontwerp van Van Rysselberghe en is een schoolvoorbeeld van hoe een museum eigenlijk in elkaar zou moeten zitten. Binnenin lopen de zalen, die alle zowel qua grootte als qua vorm van elkaar verschillen, ingenieus in elkaar over en valt er overal genoeg daglicht binnen om de schone kunsten in optimale omstandigheden te kunnen bewonderen. En er schuilt nogal wat kunst met een grote K achter de muren van dit museum.

Zo vind je er schitterende schilderwerken van meesters à la Bosch, Rubens, Van Dijck, Hals, Jordaens, Ensor, Minne en Permeke. De nadruk ligt op Nederlandse werken, maar wie goed oplet, kan ook een brokje Tintoretto of Géricault aan de muren vinden.

Vizit

Apotheek

Gent

De Gentse arbeider werd in de 19de eeuw, om het eufemistisch uit te drukken, niet al te best gesoigneerd door de industriëlen, maar kon hier weinig of niets tegen ondernemen, want het algemeen stemrecht was nog een item in de ver-van-mijn-bed-show en van staken kon al helemaal geen sprake zijn. Door de wet Le Chapelier, die een verbod op staking en beroepsmatige vereniging stipuleerde, kon de arbeidersbeweging zich onmogelijk organiseren. Toch wisten de Gentse arbeiders, naar het voorbeeld van hun Waalse tegenvoeters, dit euvel te omzeilen door zich te verenigen in zogezegde ziekenfondsen, een beetje naar het idee van de middeleeuwse gilden. Toen de wet Le Chapelier in 1866 werd afgeschaft, was het hek van de dam. Het Gentse werkvolk begon zich openlijk te organiseren. In 1877 werd de Vlaamse socialistische arbeiderspartij opgericht en eind 1880 stampten Edmond van Beveren en Edward Anseele in Gent de Samenwerkende maatschappij Vooruit uit de grond. Het was de bedoeling om door middel van een arbeiderscoöperatieve de productiemiddelen een beetje beter te verdelen. Tot dan toe waren die praktisch volledig in handen van de burgerij, die op haar beurt het werkvolk uitmolk. De samenwerkende maatschappij was oorspronkelijk een bakkerscoöperatieve. De Vooruit beschikte over een bakkerij en arbeiders die lid waren van de maatschappij, konden hier hun dagelijks brood tegen een lagere prijs kopen. Om lid te worden van Vooruit kocht je een brooddeel. Hiervoor moest je ongeveer 2 frank neertellen. Na aankoop was je levenslang lid van de coöperatieve en meteen ook van de vakbond, het ziekenfonds en, vanaf 1885, van de Belgische Werklieden Partij. Een goede investering zowaar... Van Beveren en Anseele begonnen aan hun onderneming met een bijzonder klein startkapitaal en een lening van 2.000 frank. Waarschijnlijk hadden ze nooit durven hopen dat het zo'n succesverhaal zou worden. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog bezat de Vooruit om en bij de 100 gebouwen verspreid over de hele stad, waaronder een aantal spinnerijen, weverijen, metaalbedrijven, apotheken en een bank. Ook telde ze meer dan 9.000 leden.

Vizit

Sint-Pietersabdij

Gent

Aan de voet van Blandinium stichtte de Aquitaniër Amandus het Blandiniumklooster of de Sint-Pietersabdij en enkele kilometers verderop, aan de samenvloeiing van de Leie en de Schelde, opende hij het Gandaklooster, de latere Sint-Baafsabdij. Beide dateren uit de 7de eeuw, maar welke nu precies de titel van senior mag dragen, is een oud zeer dat nooit geheel uitgeklaard is... De monniken van beide abdijen volgden de leefregel van Benedictus van Nursia en waren bijgevolg Benedictijnen.

De Sint-Pietersabdij abdij wist echter al snel haar macht te verzilveren en tijden van voorspoed, uitbreiding en bloei wisselden bij wijlen af met periodes van verval. Zo pleegden de Noormannen er aan het einde van de 9de eeuw een vreselijke hold-up. De kloostergebouwen werden schaamteloos geplunderd en de monniken kozen alras het hazenpad. Bij hun terugkeer een aantal jaren later kregen ze tot hun grote vreugde te horen dat de graven van Vlaanderen hun abdij boven die van Sint-Baafs verkozen om er begraven te worden... Hiermee werd deze abdij van de Blandijnberg voorgoed de machtigste van de stad.

Vizit

De Geus van Gent

Gent

Achter de toog van dit café zie je de meest legendarische barmoeder uit de hele stad: Motte Claus!
Deze dame die dit Geuzenhuis runt, is de schoonzus van Hugo Claus, bezielster van de Hotsy Totsy en fulltime rolmodel voor menig Gentse deerne.

In haar nieuwe café verlies je jezelf ofwel in het hemelsblauw van het plafond, in de heerlijk zachte fauteuils van de achterkamer of in geestrijke toverdrank.
De abr heeft fauteuils waar je je de koning te rijk voelt en een biljartkamer zoals ze er meer zouden moeten zijn.

Vizit

Vooruit

Gent

Het Kunstencentrum Vooruit is de hedendaagse cultuurtempel van deze stad...
Fijne theatergezelschappen staan er op de planken van de monumentale theaterzaal. Rockbands en popsterren uit binnen- en buitenland tref je geregeld in de concert- en balzaal. Er wordt in meerdere ‘kamers' van dit huis gefuifd, gefeest, een meetingetje of vergadering belegd. Voor andere al dan niet intellectuele arbeid kun je in het Vooruit-café terecht.

Vizit

Kuiperskaai

Gent

Toen het Zollikofer-De Vigneplan rond 1880 voltooid was, werd de Zuid het uitgangscentrum van de burgerij. Hier lagen de meest gerenommeerde danszalen, de bovenste beste concertzalen en de bekendste variété- en filmzalen van de hele stad. De Vlaanderenstraat stond volgestouwd met rasechte burgercafés en op de Kuiperskaai was balzaal Le Valentino, naar het bekende Parijse variététheater, de plaats om gezien te worden. Vanaf het begin van de 20ste eeuw ging ook de gewone man hier geregeld uit de bol. De Gentse arbeiderspartijen organiseerden in de buurt meetings en toneelvoorstellingen. En alleman ging naar cinema Capitol.

Vizit

Minardschouwburg

Gent

Voor de ingang, op de trappen, zie je een standbeeld van de man die de Minardschouwburg wereldberoemd heeft gemaakt in Vlaanderen: Romain De Coninck.

Met zijn volkse toneelstukken in het Gents wist hij menigeen naar hier te lokken en daarom alleen al verdient hij het vereeuwigd te worden.

Het beeld werd door kunstenaar Etienne Hublau gemaakt nadat hij onder de arm was genomen door de Stichting Romain De Coninck, een vereniging van 8 van 's mans vrienden. Toen bleek dat het project nogal een dure affaire zou worden, werden toneelgezelschappen van alle slag in het gareel gespannen. Zij speelden in de Minard stukken van De Coninck en schonken de opbrengst aan de Stichting. De overige centen kwamen van gewone mensen, artiesten en oud-collega's van De Coninck die een deelnemingscertificaat hadden gekocht.

In 1996 was het dan eindelijk zover. Heel plechtig werd het bronzen beeld aan de ingang van de schouwburg geplaatst. Nu zat Romain daar nog niet goed en wel op zijn gemak of hij werd door een onstuimige chauffeur omver gereden maar snel teruggezet.

Vizit

zwembad Van Eyck

Gent

Het zwembad Van Eyck is het oudste overdekte zwembassin van België.

Het werd in 1886 ontworpen door E. De Vigne, die met de betonnen kuip en bijhorende wasbekkens tekende voor één van de vroegste betonexperimenten binnen de stad.

Het majestueuze interieur deed meermaals dienst als filmset. Toen het zwembad Van Eyck werd gebouwd, was naar het zwembad gaan een zeer prestigieuze aangelegenheid. Vrij baden was sinds 1840 in Gent verboden en een entreebiljet kostte al gauw evenveel als een avondje opera. Wanneer er niet in het water werd geploeterd, deed het zwembad dienst als concertzaal. Speciaal voor de gelegenheid werd de kuip dan afgedekt met een podium.

Pas na de Tweede Wereldoorlog werd een baantje trekken in het zwembad een betaalbaar initiatief.

Vizit

The Boatel

Gent

The Boatel is een uitgelezen logementsadres voor zij die graag te water worden gelaten. Een binnenschip werd omgebouwd tot drijvend hotel met 6 kamers, waaronder 1 suite. Elke kamer werd in een ander thema ingericht...

Vizit

MIAT

Gent

Aan de Minnemeers nummer 9, recht tegenover de Kongobrug, tref je een oude textielfabriek aan die in een vroeger leven toebehoorde aan de katoenspinnende familie Desmet-Guequier.

Deze ‘filature à l'étage' heeft men in een zakelijke baksteenstijl opgetrokken in het begin van de 20de eeuw. Tussen 1919 en 1975 was ze in handen van de N.V. Union Cotonnière en daarna kwam ze voor enkele jaren leeg te staan.

In 1989 werd hier het Stedelijk Museum voor Industriële Archeologie en Textiel (MIAT) geïnstalleerd.

Dit museum herbergt een unieke collectie aan antieke machines, waaronder een originele spinning jenny. Elke dinsdag en donderdag steekt Maurice de nog werkende machines in gang.

Vizit

De Hel

Gent

De heer Van Hoorebeke was vroeger eigenaar van Kraanlei 5 waar nu het restaurant "De Hel" is. Hij was goudsmid en zou zelf hebben gezorgd voor de ontwerpen van zijn gevelversieringen.

We zien er de vijf zintuigen telkens afgebeeld door een vrouw. Het gevleugelde hert staat voor de verjonging van het leven. Ook de middeleeuwse apothekers gebruikten een hertenkop als uithangbord. Het gewei, dat hormonen bevat werd gemalen voor zijn opwekkende kracht. De fluitspeler is symbool voor het plezier. Bovenaan staan de drie goddelijke deugden: geloof, hoop en liefde, en daarboven een Mariabeeld met kind.

Het huisje herbergt één van de bekendere restaurants in de stad. Een leuk detail is dat je in "De Hel" ook in een hemelbed kunt eten. Neem niet de hele familie mee want er is maar plaats voor 4!

Vizit

Grootkanonplein (ook Groot Kanonplein)

Gent

Het gigantisch schietijzer gaat door het leven onder de naam de Dulle Griet. De naam zou zijn afgeleid van het Duitse ‘Hölle Geräath', wat zoveel wil zeggen als ‘hels geschut'. De Gentenaars hebben het ook wel over hun ‘groot kanon'. Het is net iets langer dan 5 meter en weegt een dikke 12000 kg. Het zou ergens in de 15de eeuw gesmeed zijn en zou ooit meegedraaid hebben in het leger van de Bourgondische hertogen die het bij een of andere slag in Oudenaarde waren vergeten.
Op het einde van de 16de eeuw ten tijde van het Calvinistische bewind alhier was er een schrijnend tekort aan verdedigingsmiddelen binnen de stad. Keizer Karel had in de jaren voordien de stad gestraft door haar versterkingen te slopen en alle vuurwapens te confisqueren. Nu dreigden de Spanjaarden onder leiding van Filips II de stad weer katholiek te maken en aan hun bewind te onderwerpen. Ter verdediging diende er met man en macht gezocht te worden naar een groot geschut. Bodes werden alle windrichtingen uitgestuurd. In Oudenaarde aangekomen stuitte één van hen op een indrukwekkend kanon en hij besloot het mee te nemen naar Gent. Achteraf bekeken was dat niet zo'n eenvoudige klus. Het schietijzer was zodanig zwaar dat er heel wat paardenkracht aan te pas kwam om het in Oudenaarde in de boot te hijsen. Blijkbaar waren de Gentenaars hierdoor al wat ontmoedigd want de ‘Dulle Griet' heeft nooit haar eigenlijke eindbestemming gehaald. Het ws de bedoeling om dit ding op het Sint Pietersplein te plaatsen. Uiteindelijk is dit kanon het symbool van de vrede geworden. Er zou namelijk maar 1 kanonskogel mee zijn afgeschoten. Het was een stenen kogel die maar liefst 340 kg woog. De Gentenaars hadden eigenlijk niet genoeg munitie in huis om de klus tot een goed einde te brengen. De kogel vloog 2 cm verder om te landen op de plaats waar hij nog steeds te bewonderen valt. Gent werd zonder slag of stoot terug aan de Spanjaarden overgeleverd.

Vizit

Bond Moyson

Gent

In de Bond Moyson op de Vrijdagmarkt bevonden zich een bakkerij, een grootwarenhuis en de apotheek van Vooruit.

De supermarkt werd in 1887 door een brand verwoest, maar de ‘Vooruitstrevenden' bleven niet bij de pakken neerzitten en dus werd het gebouw keurig opnieuw opgetrokken en omgedoopt tot ‘Ons Huis'.

Vizit