Limburg, Land van Herve en Hoge Venen

Mike Janssen, vroeger marketingmanager in een grootbrouwerij, vond het een aantal jaren geleden de tijd rijp om zich in het familiebrouwersavontuur te storten. Hij en zijn toenmalige echtgenote, Mieke De Splenter, lieten hun oog vallen op het kasteel De Dool in Helchteren, ooit nog dienstdoend als zomerresidentie van de abten van Sint-Truiden. Ze lieten er een kleinschalige maar ultramoderne brouwerij installeren en begonnen te brouwen. De blonde Ter Dolen was hun eerste product.
De man die zichzelf met een kwinkslag ‘brouwer-abt' noemde, heeft inmiddels het kasteel verlaten, en Mieke De Splenter staat nu aan het roer. Door deze familieomstandigheden is zij nu de eerste vrouwelijke brouwer in Limburg. Haar roots wijzen alvast in een duidelijke richting. Haar tante brouwt het Kapittelbier in het West-Vlaamse Boezinge. Een oom was brouwer. Een achterneef bottelt Kwak. Een neef is directeur bij brouwerij De Koninck. De brouwersstiel zit kennelijk in de familie.

Alden Biesen maakt indruk. Wat je ziet is een immens versterkt kasteel, het grootste in zijn soort in België, omringd door een schitterend domein. De tuin aan de straatkant is zo geometrisch als een Franse tuin kan zijn. Achterin ligt een Engelse tuin, en er zijn boomgaarden. Het kasteelcomplex omvat enkele hoektorens, een boerderij, een ziekenhuis, een oranjerie en een gastenverblijf. Achter de inrijpoort links zit een café-restaurant verscholen, met een bijbehorend, bijzonder aangenaam buitenterras. Het is er heerlijk zitten, en de gerechten vallen erg mee.
Waarde landgenoten, dit is hét cultureel centrum van de Vlaamse Gemeenschap. Het doet in de praktijk dienst als vergader- en verblijfscentrum voor colloquia en seminaries. Er worden geregeld thematentoonstellingen georganiseerd.

Bij de scheiding van de twee 'Limburgen' in 1843 koos de toenmalige kasteelheer van het Kasteel van Kanne de kant van Nederland. Van het oorspronkelijke romaanse kasteel resten slechts twee torens. De toenmalige gouverneur van Maastricht liet het hoofdgebouw (zeventiende eeuw) optrekken uit mergel, afkomstig uit de grotten van Kanne. Er zijn oude prenten bewaard gebleven die een vrij goed beeld geven van de toestand waarin het kasteel zich bevond toen tsaar Peter de Grote er te gast was op 28_juli 1717. In de negentiende eeuw kwam het kasteel in handen van de familie Postwick, die het op haar beurt in 1947 verkocht aan het Limburgs Landschap, een Nederlandse stichting. Het kasteel biedt tegenwoordig onderdak aan een viersterrenrestaurant, Chateau de Neercanne.
Château Neercanne is het enige terrassenkasteel in de Benelux.

In 1962 wordt de taalgrens in België vastgelegd. Komen en Moeskroen worden uit West-Vlaanderen gelicht en naar Henegouwen overgeheveld. In ruil daarvoor verhuizen de zes dorpen van de Voerstreek (Moelingen, Sint-Martens-Voeren, 's-Gravenvoeren, Sint-Pieters-Voeren, Teuven en Remersdaal) van Luik naar Limburg. Het jaar daarop worden de Voerdorpen administratief bij Voeren ingedeeld; de Franstaligen krijgen faciliteiten

Als je eenmaal hebt plaatsgenomen op het terras van Moeder de Gans lijkt de Provence heel dichtbij, hoewel, dit is wel degelijk het Limburgse Voeren. Verwacht geen hippe tent: Moeder de Gans stamt uit de achttiende eeuw! Van deze oude vakwerkboerderij is het woonhuis het oudst; de oude open haard is nog zo goed als intact. De paardenstallen zijn iets recenter. Links van de toog vind je bijvoorbeeld nog de drinkbak van de paarden. In het serrerestaurant bevindt zich nog de oorspronkelijke waterput. In zo'n omgeving ligt het bijna voor de hand dat er authentieke, ambachtelijke bereidingen worden geserveerd: een Voerense (paté)plank, een Voerense lunch, Voerense gerookte forelfilet, gebakken Voerense trip... Voeren overal! En op hetzelfde ritme gaat het zo nog wel even verder: konijnenbout op Voerense wijze, stoofvlees op Limburgse (niet ‘Luikse') wijze... Voor de Luiksgezinden is er gelukkig ook nog ‘paté des Fourons'.

In Aubel wordt behalve boter en stroop ook de befaamde Stassen-cider gefabriceerd. Aubel is een taalgrensdorp maar de inwoners zijn erin geslaagd zich ver van alle taalperikelen in het buurdorp Voeren te houden.

Hoog boven het Herveland steekt de Amerikaanse begraafplaats van Henri-Chapelle uit. Daar liggen op 23 hectare bijna 8000 soldaten begraven. Indrukwekkend is de zuilengang, die de namen draagt van 450 soldaten, waarvan de lichamen nooit werden gevonden. De zuilengang die het museum en de kapel met elkaar verbindt, draagt naast de namen van de vermisten, ook de wapenborden van de staten van de USA.

Clermont-sur-Berwinne, het moet ongetwijfeld een van 's lands mooiste plekken zijn. De ouderwetse kasseien verplichten je tot stapvoets rijden. Je rijdt via de poort onder het gemeentehuis door. De architectuur is opvallend homogeen, zeventiende- en achttiende-eeuws. De huizen hebben niet meer dan één verdieping, met een eenvoudige bakstenen gevel en een mooie natuurstenen omlijsting van ramen en deuren. Tegenover de mooie gevelrij pronkt een gemeentegebouw in Maaslandse renaissancestijl. Clermont heeft voldoende om er een poosje te blijven en er even weg te dromen. Het dorp staat tenslotte op de lijst van ‘les plus beaux villages de Wallonie', het clubje van de mooiste Waalse dorpen.

Even ten zuidwesten van Aubel ligt in het dal van de Berwinne (Berwijn) de abdij Val-Dieu, een cisterciënzerabdij die in 1216 werd gesticht.

Blegny, Li Trembleu genoemd, is in het Limburgse bekken de mijn die het laatst dichtging (1980). Gewezen mijnwerkers hebben van de plaats inmiddels een ‘levend' museum van industriële archeologie gemaakt. Onder hun begeleiding kun je bijvoorbeeld de bovengrondse installaties bezoeken: reddingzaal, douches, lampenkamer en technische dienst. Je kunt ook samen met de liftkooi tot in de ondergrondse galerijen afdalen. De mijnwerkers brengen je zelfs tot bij de steenkoolader. Ooit haalden 650 mensen hier tot duizend ton steenkool per dag naar boven. Blegny is nu vergane glorie.
Blegny is bekend vanwege de enige steenkoolmijn in de Euregio Maas-Rijn die ook ondergronds bezocht kan worden.

Het Land van Herve ziet eruit als een van de meer florissante streken in de provincie Luik. Dat zou te maken hebben met de ligging tussen twee van oudsher heel actieve, industriële agglomeraties: aan de ene kant de Luikse banlieues, met de métallurgie in Herstal en Seraing, en de pas laat (in_1980) gesloten mijn van Blegny, aan de andere kant de regio rond Verviers, waar de wolnijverheid tot voor kort de welvaart hoog hield. Het Land van Herve heeft dus van twee walletjes kunnen eten, en heeft het beste van de twee kanten weten te combineren met het eigen landbouwareaal, in dit geval de fruitteelt. Het dagelijks bestaan staat er in het teken van het boerenleven en de ambachtelijke productie van boter, kaas en stroop.

Het kleine stadje bekend om zijn kaas, ligt in een vruchtbaar gebied, waar onder de fruitbomen in de weilanden de "Bleu de Herve" graast.

In Banneux verscheen Maria op zondag 15 januari 1933. Sindsdien hebben talloze mensen hoop, vrede en genezing gezocht in een dorp, dat langzamerhand is uitgegroeid tot een echte bedevaartplaats. Devote gezangen en gebeden stijgen tot ver boven de bomen en een kruisweg en talloze kapelletjes liggen verspreid tussen de dennenbossen.

In de buurt van Sougné-Remouchamps heeft de Amblève zich met veel moeite een weg gebaand. U krijgt hier, vanaf een fraaie bochtige weg die eigenlijk wel een beetje te breed en te mooi is gemaakt, een prachtig zicht op de strijd, die het water tegen de rotsen heeft moeten voeren. Opvallend zijn de vele rotsen waarmee de rivierbedding ligt bezaaid.
Een bezoek aan de grotten van Remouchamps mag natuurlijk niet ontbreken. U zult genieten van de stalactieten en stalagmieten, die er zijn ontstaan, waarbij de "Cathédrale", een zaal van 100 meter lang en 40 meter hoog, het hoogtepunt vormt. Met een tocht over de onderaardse rivier Rubicon gaat u het bezoek bij de kalksteenformatie Palmboom afsluiten.

Het stadje Spa, dat zijn naam gaf aan alle plaatsen met geneeskrachtige bronnen (in het Engels en Frans betekent spa gewoon ‘kuuroord'), zag er ooit grijs en armoedig uit. De thermen stonden letterlijk te verlangen naar een opknapbeurt. Vroeger ging je naar Spa als je reuma had of aan bloedarmoede leed, nu bezoek je de thermen in Spa in de hoop van de stress af te komen.
De mineraalbronnen van Spa (denk uiteraard ook aan de bubbels) waren al bekend in de Romeinse tijd. Beroemd werden ze echter pas in de achttiende en negentiende eeuw, vooral door de gekroonde hoofden die er kwamen kuren. Tsaar Peter de Grote, koningin Christina van Zweden, koning Charles II van Engeland, keizer Jozef II, de hertog van Wellington, schrijver Victor Hugo en componist Jacques Offenbach lieten er geregeld hun verkrampte ledematen onder handen nemen. De meest geneeskrachtige bron van Spa werd trouwens naar tsaar Peter genoemd. De bron Marie-Henriette voedt tegenwoordig een koolzuurbad in Les Thermes de Spa. In het gastenboek daar komen we namen tegen als judoka Gella Vandecaveye en president Vaclav Havel.