Montaubanheuvel

De Montaubanheuvel was al bewoond in de nieuwe steentijd, ongeveer 2000 jaar voor onze tijdrekening. Ook mensen uit de ijzertijd hebben er zich gevestigd en omringden de rotskam met een verdedigingswal, die deels nog merkwaardig goed bewaard is gebleven.
In de vierde eeuw werd de plek door de Romeinen omgevormd tot een versterking, gericht tegen de invallende Germanen. Ze hebben onder andere de grote, centrale verdedigingsmuur gebouwd, bestaande uit 40 grote blokken bewerkte steen. Sommige stenen vertonen nog prachtig beeldhouwwerk: ze zijn afkomstig van de grote grafmonumenten langs de heirweg die langs Étalle passeerde.
Het interessantste beeldhouwwerk is ontegenzeglijk de fameuze maaimachine van de Trevieren. Het was de eerste maal dat de archeologen een bas-reliëf vonden met een natuurgetrouw beeld van wat waarschijnlijk de eerste door de mens uitgevonden landbouwmachine is geweest; ze werd al in de eerste eeuw beschreven door Plinius de Oude.
De gebeeldhouwde stenen in de verdedigingsmuur zijn slechts replica's. De echte worden ter plekke bewaard in een klein onderaards museum, met ernaast een nagebouwde maaimachine (hoewel het niet zo duidelijk is hoe ze kon werken).
Voor het overige kun je nog de resten zien van een laatmiddeleeuwse slottoren die, aldus de legende, eigendom zou zijn geweest van de Vier Heemskinderen. Niet ver van die donjon springt een bijzondere bron uit de heuvelwand: een cranière en die is dermate kalkhoudend dat het water de mossen als het ware in kalk insluit. Maar we vermoeden dat de bezoekers meteen elk stukje verkalkte natuur meegraaien, jammer.

Lannoo