Kasteel van Beersel

Het kasteel van Beersel een typisch voorbeeld is van middeleeuwse baksteenbouw, in tegenstelling tot sommige andere kastelen in de regio die wél grotendeels uit natuursteen zijn opgetrokken. Hout en houtskool uit de omgeving werden gebruikt voor het bakken van deze stenen, wat ook in een oorkonde uit 1306 wordt vermeld. Op de locatie van het kasteel was voldoende geschikte klei aanwezig om bakstenen te produceren, en het gebruik van lokaal beschikbare materialen was goedkoper en logistiek eenvoudiger dan het aanvoeren van natuursteen uit de omgeving. 

De klei die gebruikt werd voor de bakstenen van het Kasteel van Beersel is afkomstig uit de lokale kleilagen uit de Formatie van Brussel, waarin ook de Formatie van Lede en de Formatie van Maldegem voorkomen. Die formaties behoren tot het geologisch tijdperk Laat-Eoceen, ongeveer 42 tot 37 miljoen jaar geleden.

De regio rond Brussel bevond zich toen aan de rand van een ondiepe, warme zee die grote delen van het huidige België bedekte. Het landschap bestond uit een kustvlakte met getijdeninvloeden, waar afwisselend mariene klei- en zandlagen werden afgezet door de zee. Het klimaat was subtropisch, wat blijkt uit de fossielen en de samenstelling van de afzettingen.

Even hogerop tref je grof zand aan dat gelinkt is aan het Brusseliaan (de Formatie van Brussel) sterk geassocieerd wordt met geulen. Tijdens het Eoceen, en specifiek het Brusseliaan, werden er door getijden en stromingen diepe geulen uitgesleten in de ondergrond. Deze geulen konden lokaal een dikte van 40 tot zelfs meer dan 80 meter bereiken en werden vervolgens opgevuld met zandige afzettingen. 

Pascal Brackman