Kasteel van Roborst

Verscholen in het hart van het schilderachtige Roborst (Zwalm) ligt het Kasteel van Roborst, een landhuis dat bezoekers meevoert naar de elegante late 18e eeuw.

Dit kasteel, ook bekend als het Ridder d'Iweins d'Eeckhoutte, is een prachtig voorbeeld van vroege classicistische architectuur in België en staat sinds 1996 beschermd als monument en dorpsgezicht.

Het kasteel werd in 1799 gebouwd en is een zeldzaamheid in de regio. Het ontwerp is namelijk geïnspireerd op het befaamde Franse lusthuis Château de Bagatelle nabij Parijs. Vóór 1799 bevond zich op deze locatie al het middeleeuwse ‘zeventorenkasteel', waarvan enkel ‘de duivelstoren' bewaard is gebleven.

Enkele opvallende kenmerken van dit classicistische meesterwerk zijn de oorspronkelijke structuur in de vorm van een paviljoen, wat de elegantie en lichte uitstraling verklaart en de achtergevel die bijzonder is door het halfrond uitgebouwde middenrisaliet, bekroond met een grote koepel en een belvedère (uitkijkpunt).

In de vroege 20e eeuw werd het kasteel aangepast en vergroot met twee zijrisalieten, waardoor het de statige vorm kreeg die we vandaag zien.

Het kasteel is omgeven door een prachtig landschapspark van 5,5 hectare. Dit domein is op zich al een bezienswaardigheid: het park wordt gekenmerkt door grote vijvers die gevoed worden door dezelfde lokale bronnen die de unieke waterkersteelt in Roborst mogelijk maken. In het park zijn nog overblijfselen te zien van een middeleeuws kasteel dat hier oorspronkelijk stond. In de 19e eeuw werden deze ruïnes in een romantische sfeer gebracht en dienen ze als decoratieve folly.

Het voormalige poortgebouw van het kasteel is nu het oude gemeentehuis van Roborst, wat de link tussen het landhuis en de dorpskern benadrukt.

Nabij het kasteelpark ligt het hof ten Dale met daarachter een kunstmatige heuvel met de puinen van een laat-middeleeuwse burcht. De ruïnes werden in de 19e eeuw in een romantische sfeer gebracht; De kasteelsite werd wellicht in de 11de eeuw opgetrokken door de heren van der Gracht. Het bestond uit een opperhof en een neerhof, die tegen elkaar lagen.

Willem Vandenameele