Bronzen borstbeeld van de dichter Sidronius Hosschius

Stationsstraat z.nr./ Boterbloemstraat. Bronzen borstbeeld van de dichter Sidronius Hosschius (1596-1653). Syderoen de Ho(o)sche (later verlatijnst als Sidronius Hosschius) ziet het levenslicht in de Groenestraat (cf. Groenestraat nr. 39) op 20 januari 1596 als zoon van Syderoen de Ho(o)sche en Jo(o)ssyne Caeyaert. Na zijn humaniorastudies aan het Jezuïetencollege in Ieper en zijn studies filosofie te Douai treedt hij op twintigjarige leeftijd binnen in de orde van de Jezuïeten te Mechelen. Vier jaar later, in 1620, verhuist hij naar het college van 's Hertogenbosch waar hij les gaat geven. In 1623 start hij vervolgens met de studie van theologie aan de Leuvense universiteit. Na het voltooien van zijn studies, wordt hij in 1628 in 's Hertogenbosch aangesteld als studieprefect. Omwille van de strijd tussen de Noordelijke Provinciën en de Zuidelijke Nederlanden dient hij echter 's Hertogenbosch te verlaten en keert hij terug naar het Jezuïetencollege te Gent. In 1634 begint hij zijn dichterscarrière waarmee hij snel internationale faam verwerft. Hij maakt hoofdzakelijk elegieën (lange en zware verzen) waarin hij de natuur, God en het antieke Rome verheerlijkt. In 1647 wordt hij door Leopold-Wilhelm, landvoogd der Zuidelijke Nederlanden aangesteld als hofmeester. Op 4 september 1653 overlijdt hij als overste van het Jezuïetencollge te Tongeren. In 1844 werd voor de kerk van Merkem een dorpspomp met bronzen borstbeeld ingehuldigd ter ere van de van Merkem afkomstige dichter Sidronius Hosschius naar ontwerp van de beeldhouwer P. De Vigne (Gent). Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de pomp samen met het borstbeeld vernield en niet herplaatst. De basis van deze dorpspomp zou echter de geschiedenis in gaan als de z.g. "Steen van Merkem". In de loop van 1917 nl. schreven Vlaamse soldaten die opkwamen voor de toepassing van de taalwetten in het leger op deze basis in rode verf "hier ons bloed, wanneer ons recht" als vorm van protest. Deze "Steen van Merkem" werd in 1933 overgebracht naar de crypte van de IJzertoren te Kaaskerke (Diksmuide). In augustus 1986 ondernam de gemeente het initiatief om dit nieuwe borstbeeld op de hoek van de Stationsstraat / Boterbloemstraat op te richten. Bronzen borstbeeld van Sidronius Hosschius op zware bakstenen sokkel met volgende opschriften, vooraan: "SIDRONIUS HOSSCHIUS, LATIJNS DICHTER, GEBOREN TE MERKEM - 1596, OVERLEDEN TE TONGEREN - 1653, OPGERICHT DE GEMEENTE - 1844, HEROPGERICHT DE GEMEENTE - 1986, DE HEEMKRING VAN MERKEM", links op marmeren plaat "IN DE EEUW, WIER GLANS OP ONS NOG FONKERT, WAERIN DE GEEST VAN RUBENS SCHIEP, BLONK GROOTS UW NAEM DIE NIET VERDONKERT: GIJ WEKTE NAZO'S LIER, DIE SLIEP" TEKST 1844 - DE HEEMKRING 1996 - DE GEMEENTE", rechts op dito plaat: "BEROEMDE DICHTER IN WIENS TOONEN MEN 'T OUDE ROME WEDERVINDT, 'T KLEIN MERCKEM JUBELT OM UW KROONEN EN ZEGT VOL TROTS: HIJ IS MIJN KIND". DEBAEKE S., LERMYTTE J., Merkem in de kijker, het dorp anno 1900, tijdens de Grote Oorlog en de heropbouw, Veurne, 1995, p. 48-52.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen