Renaat Braemhuis

Hier is het huis van Renaat Braem. Architect Renaat Braem werd geboren te Antwerpen in 1910 en geldt als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de naoorlogse architectuur in België. In het begin van de jaren '30 werd de jonge Braem helemaal opgeslorpt door de tijdgeest en koesterde hij zijn eigen communistische ideeën. Architectuur is voor hem "de kunst van het organiseren van het menselijk milieu.

Renaat Braem, zowat onze Vlaamse Le Corbusier, beslistte op negenentachtigjarige leeftijd in 1999 zijn woonhuis met het volledige meubilair, talloze siervoorwerpen, zijn beeldhouw- en schilderwerken en het resterend architectuurarchief aan de Vlaamse Gemeenschap over te maken om het tegen het bouwvallig worden te behoeden. Het werd het tweede huismuseum van België, na het Hortamuseum te Brussel, en het eerste voorbeeld van naoorlogse architectuur. Met het project rond het Renaat Braem Huis wilde de Afdeling Monumenten en Landschappen van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap de vele troeven die de schenking in zich draagt maximaal uitspelen om tot een kwaliteitsvolle herbestemming te komen die de toekomst van de woning verzekert en tegemoet komt aan de wens van Renaat Braem. De architectuur van de woning en het uitzonderlijke karakter van het interieur, dat meer dan alleen zijn tijd weerspiegelt, staan hierbij centraal. Zo wordt de bezoeker een geprivilegieerde blik gegund in de leefwereld van één van de belangrijkste Belgische architecten van de naoorlogse generatie, een blik achter de coulissen van de architectuur.

Hierbij werd de grootst mogelijke authenticiteit nagestreefd in het opnieuw leesbaar maken van de krachtlijnen van deze architectuur en in het revaloriseren van de talloze kunstvoorwerpen en objecten die elk met hun eigen verhaal en anekdote het Renaat Braem Huis maken tot wat het is. "Het hele huis is een poëtisch muziekstuk waarin verschillende ritmes dooreenklinken. Er zijn geen donkere hoeken, alles is met licht overgoten, men kan de hele dag de vaart van de wolken en de zon of 's nachts vanuit het bed het lichtspel van de maan op de wolken volgen en zich één voelen met de gang der uren en der seizoenen."
Die eenheid in de natuur is de ware richtlijn in mijn leven. Mijn huis is er de belichaming van en ik was niet verwonderd toen er een katholiek patronage op wandel voorbijkwam en eenparig uitriep: 'Wat een lelijk huis!'. Ook de sjieke madammen die voorbijdribbelen met hun hondje keuren dit huis af en de schrijver Godfried Bomans verklaarde dat het een ongemanierd individu is tussen een deftig gezelschap. Dat alles stemt mij tot grote tevredenheid" schreef Renaat Braem in zijn boek 'Het schoonste land ter wereld'.

Zo realiseerde Renaat Braem begin jaren '50 ook het Kiel, drie hoge woonblokken, verbonden met een reeks van zes lagere. Alle eenheden staan naar Corbusiaans concept op poten, wat de open ruimte benadrukt en ideologisch de grond socialiseert : dit houdt in dat niemand de grond bewoont.

De Antwerpse politietoren is een ander groot project dat hij realiseert. Het monumentale gebouw staat vandaag plompverloren in een desolate stadsarchitectuur, maar het oorspronkelijke plan van Braem was veel grootster: er waren twee torens voorzien, die door een lager gebouw met elkaar verbonden zouden worden.

Brackie