La fontaine du Watroz - Spa

Avenue du Château was de naam die in de jaren 1960 werd gegeven aan de kleine weg die naar de voormalige modelboerderij leidde, een groot gebouw in Tudorstijl dat in 1858 werd gebouwd door architect Adolphe Thirion voor Edouard Joseph Adolphe Simonis, een machtige wolfabrikant uit Verviers.

Aan het einde van deze grindweg, aan de rechterkant, in een privé-eigendom met een grote vijver die gevoed wordt door een zijtak van de Sauvenière, bevindt zich de fontein van Watroz. Deze pouhon is niet toegankelijk voor het publiek.

 "Watroz" was een naam die lang geleden gegeven werd aan de moerassige weiden onderaan de beek die uit Sauvenière komt, soms de beek van Orléans genoemd. Een spelling uit de eerste helft van de 16e eeuw: "ware troux" geeft een idee van de etymologie van deze plaatsnaam. "Ware" betekent onbebouwd, modderig land en "troux (trô)" betekent gat, omdat deze weiden zich op de bodem bevinden.

De pouhon die op deze plek ontspringt, kreeg natuurlijk dezelfde naam; in 1559 verwijst Lymborh (de auteur van de eerste monografie gewijd aan de wateren van Spa) er zelfs naar als : "la fontaine dite du Woitrou".

In 1735 lezen we in de "Amusemens des Eaux de Spa" dat een kleine, zeer verwaarloosde fontein, de Watroz genaamd, gelegen is tussen het Septentrion en de Oriënt, een halve liga van Spa en ongeveer een kwartier van La Sauvenière. Volgens de auteur ontspringt de fontein op de bodem van een moerassige weide en wordt hij niet druk bezocht vanwege de zeer onhandige ligging. Sommige mensen, zegt hij ook, gaan erheen om het water te drinken als loutering, maar ze gaan er alleen heen bij droog weer, omdat de lage ligging betekent dat het water gemakkelijk verandert door regen.

In de 19e eeuw werd in de boeken die over Spa verschenen weinig of niets gezegd over Watroz. Dit is wat Albin Body in 1872 schreef in zijn gids voor wandelingen in Spa: "Ongenaakbaar struikgewas en boomgroepen vormen de grenzen van de moerassige weiden. Als overvloedige grassen of krachtige varens de plaats niet voor u verbergen, vindt u de oude en beroemde Watroz. Deze bron, die in de 1e helft van de vorige eeuw nog een van de officiële fonteinen was en die door artsen bijna net zo werd aanbevolen als zijn buurman de Tonnelet, is in diepe vergetelheid geraakt. De plek waar hij ooit ontsprong is met veel moeite teruggevonden en er is niet het minste overblijfsel overgebleven van de nis die daar was gebouwd".

Vandaag de dag ligt er een grote vijver op deze ooit moerassige valleibodem. Het wordt gevoed door een zijtak van de Sauvenière die beneden stroomt en ligt op privéterrein. De fontein, die niet toegankelijk is voor het publiek, ontspringt vlakbij de vijver.

Op een gravure van H. Godin uit 1782 is de fontein en de omgeving te zien.

Willem Vandenameele