Een indrukwekken oorlogsmonument in art-deco (Andenne)

Dit monument dat formeel het ‘Monument aux Morts de la Place du Chapitre’ wordt genoemd, bevindt zich tegen de zuidmuur van de kerk ‘Collégiale Sainte-Begge.’ Het brengt hulde aan alle slachtoffers van beide wereldoorlogen van Andenne, maar het werd in 1930 opgericht naar aanleiding van de zware tol die de stad in de Eerste Wereldoorlog had betaald.

Reeds enkele weken na de wapenstilstand van 1918 werd een gemeentelijke commissie opgericht met als doel de nodige fondsen te werven voor de bouw van een monument. Er werd een prijsvraag uitgeschreven en de beeldhouwer Mascré uit Sint-Pieters-Woluwe en de architect Allard uit Elsene werden als uitvoerders gekozen. Hoewel de gemeenteraad en de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen het definitieve ontwerp op 20 december 1920 goedkeurden, kon het werk bij gebrek aan financiële middelen niet uitgevoerd worden. De ingezamelde gelden werden volledig besteed aan de begraafplaats van de gefusilleerde burgers aan de Maasoever. Het idee werd echter niet verlaten. In 1929 kreeg dokter Dardenne, vertegenwoordiger van de stad Andenne binnen de commissie, de opdracht om te onderhandelen om het monument in 1930, ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de nationale onafhankelijkheid, in te huldigen. De beeldhouwer Mascré was intussen overleden en het nieuwe ontwerp is van de bekende Henegouwse beeldhouwer Angelo Hecq (1901-1991). Prins Leopold huldigde hert monument in op 26 oktober 1930.

Het is een indrukwekkend, hardstenen monument in ‘art-deco’-stijl van 6 meter breed en 10 meter hoog. Centraal zien we drie soldaten, het wapen in aanslag. Aan hun rechterzijde worden de gedeporteerde mannen voorgesteld, diepbedroefd en met hun koffers in de hand. Aan de andere zijde bewenen vrouwen hun doden. Het monument wordt bekroond door de bronzen hoofden van de drie eerste Belgische vorsten.

Jan Rymenams