Parenzana

The route of health and friendship

Parenzana was een smalspoorlijn die tussen 1902 en 1935 de havens van Triëst en Poreč verbond met dorpen en steden in het binnenland. In slechts 33 jaar van exploitatie heeft de spoorweg in grote mate bijgedragen aan de economische vooruitgang, door wijn en olijfolie, zout, steen, kalk, kolen en hout, diverse landbouwproducten en natuurlijk passagiers te vervoeren .

Op zijn 123 km lange traject verbond het treintje 33 steden van Triëst naar Poreč, zodat het vandaag zou rijden op het grondgebied van drie landen: Italië – 13 km, Slovenië – 32 km en Kroatië – 78 km.

Hoewel het slechts iets meer dan drie decennia in bedrijf was, heeft het kleine spoor een onuitwisbare indruk op het hele gebied achtergelaten. Stenen bogen van viaducten overbruggen nog steeds de canyons van donderende kleine rivieren en donkere tunnelingangen lijken voor altijd geworteld te zijn in de steile beboste hellingen. Langs de lijn bleven typische oriëntatiepunten en mijlpalen verspreid, die de kilometers van Triëst markeerden en een afkorting droegen van TPC (Trieste-Parenzo-Canfanaro), die de ambities van de bouwers weerspiegelt om de route van Poreč naar Kanfanar te verlengen, waar de spoorlijn zou kunnen aansluiten op de belangrijke spoorlijn naar Pula. Ook bleven mensen bij Parenzana wonen, aangezien de families van spoorwegarbeiders in de meeste stationsgebouwen bleven wonen, maar uiteindelijk kwamen er ook andere huurders bij. De bewoners gebruikten sommige delen van de route als karrensporen, terwijl ondernemende dorpelingen ideale omstandigheden vonden voor de champignonteelt in koude tunnels.

Op de honderdste verjaardag van de opening van de lijn ontstond het initiatief om deze unieke spoorlijn, die in het begin van de 20e eeuw mensen en naties met elkaar verbond, te herstellen. In 2002 werd de basis gelegd voor het project "Parenzana - de route van gezondheid en vriendschap", met met het oog op het inrichten van het gehele spoortraject voor het gebruik van wandelaars en fietsers. Sindsdien is het hele spoor ingericht en gemarkeerd met karakteristieke wegwijzers, beveiligd door vangrails op bruggen en viaducten, zijn de tunnels verlicht en zijn er aanvullende voorzieningen opgezet die het verhaal van Parenzana aan bezoekers vertellen.

-> De oorspronkelijke route van de Parenzana is momenteel toegankelijk vanaf de monding van de Ospo-stroom, bijna 2 km van het centrum van Muggia . Het traject van het centrum van Triëst naar Muggia is "opgegeten" door de uitbreiding van de stad en haar industriegebied en is helaas niet meer recupereerbaar voor fietsgebruik. 
Voor degenen die echter zo trouw mogelijk willen blijven aan het oorspronkelijke spoor, is er een "interpretatie" van een mogelijke route, rekening houdend met de drukke wegen en bijhorende gevaren van het verkeer.

-> Vanwege de ruwe ondergrond op sommige plaatsen is het parcours geschikt voor mountainbikes, maar niet voor weg- en trekkingfietsen.