Didactische Gevelliteratuur

Toutes ces façades (...) intelligemment restaurées donneraient à notre cité un aspect d’originalité que bien des villes seraient heureuses de posséder. (Prosper Claeys, 1907)
Een wandeling langs deze “kleinmonumentale kunst” (Lode Hoste) voert ons van het stadhuis naar de Vrijdagmarkt, de Wolfstraat, de Penitentenstraat, de Baudelostraat en de Ottogracht. De nieuwste geveltekst is pas in 2000 aangebracht, de oudste dateert uit de vijftiende eeuw en stond op de gevel van het stadhuis als voorbeeld van goed bestuur en rechtspraak. Naast symbolische sculpturen en schilderijen konden specifieke stadsprivileges immers voor een breed publiek uitgedrukt worden in een kernachtige boodschap, zoals het wijd verspreide raadsgedicht, “Hoemen ene stat regeren sal” (14de eeuw), toegeschreven aan Jan van Boendale. In Gent beklemtoonde deze tekst op de gevel van het stadhuis ook uitdrukkelijk de macht van de schepenen. De verhouding tussen het Gentse stadsbestuur en de Franse vorst was sinds de opkomst van de Vlaamse steden in de twaalfde-dertiende eeuw al vele malen vertroebeld. Zo poogde de Franse koning de zogenaamde XXXIX (= de schepenbank) met een stortvloed van verordeningen onder controle te krijgen (en uiteindelijk zelfs af te zetten). Van Gentse zijde waren er talrijke klachten van burgers bij het Parlement van Parijs én was er het publiek maken van het Gentse recht in 1297. Deze gespannen verhouding duurde ook in de 15de eeuw nog voort.