Groote Wetering, Aa->Maashorst

De (Brabantse) Aa
De Groote Wetering is het noordelijkste waterstelsel, dat het water van de Peelhorst afvoert naar de (Brabantse) Aa. De Astense Aa (klik hier) is het meest zuidelijke grote waterstelsel dat peelwater loost in de Aa. In het stroomgebied van beide stelsels bestaan, naast opmerkelijke verschillen, ook duidelijke overeenkomsten in de geschiedenis van het landschap.
Stroomgebied van de Groote Wetering
Het stroomgebied van de Groote Wetering helt af naar het noordwesten. In het noordoosten, bij Nistelrode, ligt de hogere Maashorst, de noordelijke uitloper van de Peelhorst. In het noordenwesten ligt, van Geffen naar Nuland, Maliskamp en Coudewater, een dekzandrug. Hierdoor kan het water enkel naar het westen afstromen. Tot het stroomgebied van de Groote Wetering horen in het noorden de Kleine Wetering en in het zuidwesten de Wambergse Beek. Verder monden ook nog de Vinkelsche Loop, Bleekloop, Venloop, Graanloop en een aantal kleinere waterlopen uit op de Groote Wetering.
Landschapselementen
De Groote Wetering begint op de relatief hoge Maashorst en stroomt in westelijke richting langs een aantal dekzandkoppen en enkele dekzandruggetjes om uiteindelijk uit te monden in de Aa.
Het dekzandlandschap bij de Groote Wetering werd gevormd in de koudere perioden van het Weichselien (de laatste ijstijd, 116 tot 11,7 duizend jaar geleden) toen de wind op de kale vlakten vrij spel had en het zand kon opwaaien. In de prehistorie paste de mens zich aan aan het landschap. Vanaf de Volle Middeleeuwen (ca. 1000 – 1250 na Chr.) greep de mens steeds meer in. Tegenwoordig daalt het besef in dat de mens wat meer in harmonie met het landschap moet leven. Tijdens de wandeling langs de Groote Wetering komt men landschapselementen uit alle perioden tegen.
Bewoning
Het eerste deel van de wandelroute gaat door een gebied dat ingeklemd ligt tussen grote infrastructurele werken, grenzend aan een stedelijke omgeving. Archeologische vondsten wijzen hier op prehistorische bewoning. Daarna volgt een landschap dat zijn vorm kreeg in de Volle Middeleeuwen en waarvan de sporen, ondanks de ruilverkaveling, nog zijn waar te nemen. Verder stroomopwaarts zien we een open landschap, dat, met uitzondering van de dekzandruggetjes, pas later permanent bewoond werd. In het uiterste oosten van het stroomgebied, op de Maashorst, zijn sporen uit de prehistorie, de Romeinse Tijd en de Middeleeuwen gevonden: het bewijs dat ook dit gebied al vroeg aantrekkelijk was voor bewoning
Wandelroute langs de Groote Wetering
De wandelroute start bij de Berlicumse Plas, daar waar de Groote Wetering uitmondde in de Aa, en eindigt op de Maashorst ten oosten van Nistelrode. Dwars op de Groote Wetering loopt, vanaf de Kleine Wetering naar de Wambergse Beek, de verbindingsweg Coppensdijk/Werststeeg. Langs deze route is een aantal typerende landschapselementen waar te nemen. Ton van Nistelrooij, die opgroeide aan de Coppensdijk bij de Kleine Wetering en een groot deel van zijn leven gewoond heeft aan de Werststeeg bij de Wambergse Beek, heeft deze landschapselementen vaak gezien. Eens deed hij 2 uur en 62 minuten over een marathon. Dat is, heen en terug, de dubbele wandelroute langs de Groote Wetering. Die wandelroute heeft namelijk een lengte van een halve marathon, dus 21,0975 kilometer. Voor wie deze wandelroute te lang vindt, kan de route onderbroken/opnieuw opgepakt worden bij de Wamberg, bij Coppensdijk, bij de Vinkelse Molen, in Munnekens Vinkel en in Nistelrode. Onderweg staan meerdere bankjes (klik hier) om uit te rusten en wat langer van een omgeving te genieten.