Brouwershaven

Brouwershaven (Zeeuws: Brouwesaeven of kortweg Brouw) is een Nederlandse stad op het voormalige eiland Schouwen en maakt deel uit van de gemeente Schouwen-Duiveland in de provincie Zeeland. Het is gelegen aan het Brouwershavense Gat en het Grevelingenmeer. Tot 1 januari 1961 was Brouwershaven een zelfstandige gemeente, waarna het de hoofdplaats werd van de nieuwe gemeente Brouwershaven. In januari 2008 had de stad 1426 inwoners, het gebied binnen de oude verdedigingswerken is sinds 1973 beschermd stadsgezicht en is een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Zeeland.

Brouwershaven is ca. 1285 gesticht als nieuwe haven voor Brijdorpe, van welk dorp de haven verzand was. De naam Brouwershaven komt voor het eerst voor in 1318. In 1403 kreeg de stad stadsrechten van Albrecht van Beieren, maar zij had geen zitting in de Staten van Zeeland. Een in 1619-1620 ondernomen poging om zitting te krijgen mislukte door tegenwerking van eerste edele prins Maurits en de Gecommitteerde Raden[1] zodat Brouwershaven altijd een smalstad is gebleven.

De geschiedenis van Brouwershaven is er een van verbondenheid met het water. De vangst van vis en schelpdieren was een belangrijke inkomstenbron. Maar ook de handel in wijn en bier, hout en steen, wol en vlas, rapen en bieten deed de stad groeien. Lange tijd vormde ook darinkdelven een bron van inkomsten. Toen dit verboden werd, haalde men het zout uit warme streken waar de zon zeewater kon laten verdampen, Portugal bijvoorbeeld. Dat zout werd voor een flink deel doorgevoerd naar de havens aan de Oostzee, waar weer hout en andere producten werden ingekocht.

In 1575 werd de nauwelijks versterkte stad veroverd door Spaanse troepen en vervolgens in brand gestoken. Vanaf 1590 werd Brouwershaven voorzien van aarden stadswallen, omgeven door een natte gracht. Vijf poorten gaven toegang tot de stad. Bij de stormvloed van 1682 werd een deel van de vestingwerken vernietigd. De vesting werd opgeheven in 1820, waarna ze werd ontmanteld. De wallen en grachten aan de oost- en noordzijde van de stad zijn bewaard gebleven.

Tot in de negentiende eeuw bood Brouwershaven economisch gezien een wisselend beeld. Brouwershaven beleefde vooral gedurende de 17e eeuw een bloeiperiode als vissershaven. Tijden van voor- en tegenspoed wisselden elkaar af. Brouwershaven had één gebrek: de weg van de eigenlijke haven naar de Grevelingen was lang en smal. De schepen werden groter en het smalle kanaal weerhield deze grotere handelsschepen om de haven binnen te varen en Brouwershaven ging maritiem achterlopen.

eendaanzee.nl