Nigrum Pullum

Nigrum Pullum het huidige Zwammerdam, was een Romeinse nederzetting in de provincie Neder-Germanië. De naam Nigrum Pullum verwijst mogelijk naar de donkere veengrond.

Nigrum Pullum werd waarschijnlijk gesticht in het jaar 47 toen generaal Corbulo in opdracht van keizer Claudius de grens van het Romeinse Rijk langs de Rijn vastlegde met een reeks forten. Het was een klein grensfort (castellum) langs de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk aan de Rijn, tegenwoordig de Oude Rijn. Het fort had een bezetting van ongeveer 300 man van de 15e cohort der "vrijwillige Romeinse burgers". Bij het fort lag een klein dorp met een tempeltje en aan de zwaar beschoeide Rijn lagen kadewerken. Voor de zuidoostkant van het fort lag een klein badhuis. De Spoorlaan in Zwammerdam ligt op de plaats waar de militaire verbindingsweg (limesweg) van de limes lag. Het is mogelijk dat hier een statio (wachtpost) van het 30e legioen (Legio XXX Ulpia Victrix) stond.

Net als veel andere Romeinse nederzettingen in Neder-Germanië werd ook Nigrum Pullum tijdens de Bataafse Opstand in 69 verwoest. In 80 werd op dezelfde plaats een nieuw houten castellum gebouwd, dat in 175 in steen herbouwd werd. Omdat de soldaten van het 30e legioen de dakpannen voor het fort hebben gemaakt lijkt het waarschijnlijk dat zij het gehele fort hebben gebouwd. Rond 275 werd het legerkamp door brand verwoest en werd het door de Romeinen voorgoed verlaten.

De canabae (burgernederzetting) lag ten westen van het castellum en was met een grindweg met het fort verbonden. In het dorp woonden de vrouwen en kinderen van de soldaten en boeren, handelaars, ambachts- en kooplieden.

De schepen van Zwammerdam zijn een aantal archeologische vondsten van Romeinse houten vaartuigen in het Nederlandse dorp Zwammerdam.

Zwammerdam is voor archeologen tezamen met De Meern en Woerden een van de belangrijkste plaatsen in Noordwest-Europa voor vondsten van schepen uit de Romeinse tijd, onder andere omdat de rivier de Rijn en haar zijarmen er destijds doorheen stroomden en het Romeinse fort Nigrum Pullum er was gelegen. De veenbodem zorgt daarbij voor een gunstige natuurlijke conservering van vergankelijke materialen als hout.
 

routeburo