Mundaneum

Alle kennis ter wereld verzamelen én ordenen. Dat was de ambitie van de Belgische humanist Paul Otlet. In de 19de eeuw ontwikkelde hij een systeem dat weleens de voorloper van het internet wordt genoemd. Het Mundaneum in Bergen doet zijn utopische ideeën uit de doeken.

Dat de nalatenschap van Paul Otlet, die Brusselaar was, zich nu in Bergen bevindt, is toeval. “In 1910 openden Otlet en Henri La Fontaine een museum in het Jubelpark in Brussel: het oorspronkelijke Mundaneum. Maar in 1934 moest dat museum de deuren sluiten door besparingen.” De collectie bleef nog een tijd in het gebouw liggen, maar in 1941 werd het Jubelpark opgeëist door de Duitsers. Dat was het begin van een lange omzwerving, waarbij ook veel van Otlets materialen verloren gingen.

Het archief vertrok eerst naar het Instituut voor Anatomie in Etterbeek en verhuisde later naar een gebouw in de Leuvensesteenweg, om uiteindelijk te belanden in een parkeergarage onder het Rogierplein. Een vochtige plek die de bewaring van de documenten niet bevorderde. Het einde leek nabij. Maar in 1984 werd het archief overgedragen aan de Franse gemeenschap. Onder impuls van toenmalig minister van Onderwijs Elio di Rupo is het Mundaneum daarna ondergebracht in Bergen, in de Rue de Nimy.

Pascal Brackman