Geopad 098-Baarn-Het Paardenbos

Wie ook wandelend kennis wil maken met de karakteristieken en kwaliteiten van het Paardenbos wordt geadviseerd de hierna beschreven 6,25 kilometer lange wandelroute te lopen.
Deze route begint en eindigt bij het NS-station Baarn. Dit betekent dat wie haar wil volgen zowel voor als na afloop van de boswandeling langs de rand van een lommerrijk villapark moet lopen. De bedoeling is dat dit traject langs het villapark visa versa wordt afgelegd. De er zich manifesterende monumentale architectuur kan dan andermaal en ook nog eens vanuit een andere gezichtshoek worden beleefd.

1. Voor de wandeling door het reliëfrijke Paardenbos ga je bij het station van Baarn de Luitenant Generaal van Heutszlaan in. De laan was een zichtas van het voormalige landgoed De Eult en werd omstreeks 1740 in opdracht van de toenmalige eigenaar W.G. Deutz aangelegd. Ze raait op de kerktoren van Baarn.

De laan liep vroeger dwars door het Baarnse Bos, dat zich een groot deel van de 18de en 19de eeuw veel verder naar het noorden uitstrekte. Na de opening in 1874 van het Baarnse station zou het voor de realisatie van een aantal villaparken echter gefaseerd tot zijn huidige omvang worden verkleind. 

De zichtas kwam toen aan de rand van de bebouwde kom te liggen.
Het villapark dat de laan nu van de bossen scheidt behoort tot de oudste van Baarn. De eerste villa’s werden er al in de tachtiger jaren van de negentiende eeuw gebouwd. Een zeer imposante is de aan  
de laan gelegen villa Woudestein, waarvan vooral de links van de hoofdingang gebouwde vierkante toren opvalt. Bij het huis hoorde een zeer grote tuin, die later echter is verkleind.

In 1904 werd de laan naar een toenmalige militair gouverneur van het voormalige Nederlands Indië genoemd.

2. De Van Heutszlaan eindigt bij de Amsterdamse Straatweg, die je oversteekt. Hierna volg je eerst een stukje van de Hilversumse Straatweg. Na zo’n driehonderd meter begint links de wandeling door het Paardenbos. Daar loop je eerst even over door landijs opgestuwde grindrijke (rivier)afzettingen, waarvan het oppervlak zich manifesteert als een 8 à 9 meter boven N.A.P. gelegen terras.
In het bos volg je de kaarsrechte Reigerslaan tot het eerste kruispunt, waar het geopad rechtsaf slaat.

3. Ruim honderd meter verderop is linksaf echter weer het parool. Je komt dan terecht op het pakket smeltwater- en windafzettingen dat de stuwwal omgeeft. De bovenbouw ervan bestaat voornamelijk uit enkele tienduizenden jaren oude windafzettingen, die met name tijdens en kort na de Middeleeuwen plaatselijk onderhevig waren aan verstuivingen. Baansgewijze winderosie was toen waarschijnlijk verantwoordelijk voor het ontstaan van de ovale, trogvormige en dalachtige laagten van het gebied. Hun aanwezigheid wordt geaccentueerd door de om de laagten gevormde opeenhopingen van het weggewaaide zand.

Doorlopend bereik je op een T-kruising een flauwbochtig pad, dat langs de rand van het (omrasterde) Koningin Emmapark loopt. Je gaat het rechts volgen. De ambiance is dan vrij reliëfrijk geworden, waarbij zich rechts ondermeer een markant klifje en bochtig geultje in het bos verschuilen. Het behoeft geen betoog dat deze geomorfologische gesteldheid mountainbikers uitdaagt.

4. Het pad langs het Koningin Emmapark brengt je naar een hoofdontsluiting van het bos, die bekend is als de Hendriklaan. Je gaat er even naar rechts om links de Tweede Amalialaan in te kunnen slaan. Evenals het pad langs het Koningin Emmapark is deze laan flauwbochtig. Langzaam naar links buigend brengt ze je naar een T-kruising met een andere flauwbochtige laan.

5. Vlak daarvoor sla je echter scherp rechtsaf en even later weer linksaf. De bedoeling is namelijk een kijkje te gaan nemen in het deel van het wandelgebied waar de geomorfologische gesteldheid van het Paardenbos het meest tot de verbeelding spreekt. Een naar rechts draaiend pad leidt je dan langs een imposante dalachtige laagte. Verderop kruist het pad voorbij een bocht naar links een geul, die door een walletje wordt geflankeerd.

6. Het pad eindigt op een driesprong, waar je schuin rechtsaf slaat. Een iets minder bochtig pad brengt je dan naar het wat reliëfarmere centrale deel van het Paardenbos. Op een T-kruising ontmoet je er voor de tweede maal de Hendriklaan, die links nu zo’n vierhonderd meter onze gids zal zijn. Na het passeren van enkele zijpaden en een kruising toont de laan rechts een grote trogvormige laagte. Even later sla je rechtsaf om terug te keren naar het vrijwel vlakke bosgedeelte waar door landijs opgestuwde afzettingen de ondiepe ondergrond vormen.

7. Na er tweemaal linksaf te zijn geslagen brengt het geopad je dan terug naar de bereden wereld, waar je rechts via de Hilversumse Straatweg en Van Heutszlaan het station weer opzoeken.