Periode 3 - De eerste landbouwers

Al circa 4.000 v.C. leven de Gooikenaars van landbouw en veeteelt! Aangetrokken door de vruchtbare leemgronden, beginnen ze deze te verbouwen. Geregeld worden hierbij stukken bos omgekapt en platgebrand. De mensen vestigen zich permanent in één gebied. Gepolijste bijlen zijn teruggevonden op en rond de Kesterheide en nabij De Paddenbroek. (landmark 2)

Het gesloten bos rond de kleine nederzettingen evolueert naar een open parkbos.

----

Het Neolithicum - 5.000 v.C. tot 700 v.C.

Na verloop van tijd vestigen de mensen zich permanent op één plaats en verschijnen de eerste vormen van landbouw. Er blijven evenwel nog jagers-verzamelaars het nomadenbestaan leiden.

De eerste gekende sporen van ontwikkeling in het Pajottenland behoren tot de 'Michelsbergcultuur' (circa 4.250 v.C.). Deze mensen leven zowel van landbouw als van veeteelt. De vruchtbare leemgronden zijn ideaal om gewassen op te telen.

Door de intensieve bewerking is de bodem na enige tijd echter uitgeput en zoeken de landbouwers nieuwe gronden op. Hierbij kappen zij stukken bos om en branden het resterende hout plat. Dit heet wisselbouw of 'Shifting Cultivation'. Schapen en geiten grazen vooral in de open gebieden terwijl varkens en runderen in het bos hun voedsel zoeken. Door deze ingrepen vermindert de oppervlakte van het natuurlijk bos. Het woud evolueert rond de nederzettingen van een gesloten naar een open parkbos. Op sommige plaatsen verschijnt een boomloos grasland. Eik en els overheersen in het loofbos.

De nederzettingen van de Michelsbergcultuur liggen op een gunstige topografische plaats. Zo kan de Kesterheide, als hoogste heuvel van het Pajottenland, een ideale verblijfplaats zijn geweest. Hoewel recent concentraties van stenen werktuigen zijn gevonden ontbreken vooralsnog sporen van structuren of huizen.

RL P&Z