De Vierwegenscheden

Het pachthof De Vierwegenscheden stond op de scheiding van 4 wegen of straten: de Karterstraat, de Kiewitstraat, de Brouwerijstraat en de Minneveldstraat. Het gebouw draagt het huisnummer 4 op de Kiewitstraat. In de 15de eeuw was het de woning van wijngaardier Jan Tymerman. De meeste wijngaardiers stonden in dienst van de abdij. Het gebouw de Vierwegenscheden was oorspronkelijk het pachthof van de abdij van Kortenberg. In 1471 was er een smidse. In de 17de eeuw was het pachthof de eigendom van de familie De Pauw. Amandus De Pauw was meier van Kortenberg van 1639 tot 1650. Er was toen een kamme of een kleine brouwerij. In 1715 kochten Petrus Hensmans en Clara Van Wesembeeck het goed. Op 15 november 1725 kwam de woning in handen van Guillaume Gansemans, notaris en griffier. Deze was gehuwd met Maria Hensmans, dochter van Petrus Hensmans-Van Wesembeeck. De eigenaar verfraaide het huis en bouwde het om tot een herenhuis. In 1746 was hier een smoutmolen gevestigd. Het geslacht Gansemans verdween met grote financiële problemen uit Kortenberg. In de 19de eeuw evolueerde het herenhuis tot het pachthof Schuermans. Lambert-Joseph Schuermans was burgemeester van Kortenberg van 1830 tot 1851. Hij had ook een olieslagmolen in de Vierwegenscheden. Zijn zoon Justin Schuermans was schepen van Kortenberg en voorzitter van de fanfare ‘De Eendracht’. In 1858 werd het pachthof uitgebreid met een grote schuur. Deze werd afgebroken in 1973. In 1896 stichtten Eugène en Camille Schuermans samen het hun moeder de weduwe Justin Schuermans-Symons de brouwerij St.-Amand. Camille Schuermans werd burgemeester van Kortenberg. Eugène Schuermans werd als brouwer opgevolgd door zijn zoon Justin Schuermans, burgemeester van Kortenberg van 1953 tot 1976. De brouwerij Schuermans stopte haar activiteiten in 1958. In 1973 werden de brouwerijgebouwen langs de Brouwerijstraat afgebroken. Justin Schuermans verkocht rond 1980 de woning aan het echtpaar Jacques Bom, die de restauratie doorvoerden. De Vierwegenscheden is een boerenburgerhuis in traditionele zand- en baksteenstijl met twee verdiepingen, zadeldak en dakkapel. Er is een zandstenen rondboogdeur. Het latere bijgebouw was voorzien van een rondbooginrijpoort.
Bibliografie:

F.MAES. Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen- Eigen Schoon en De Brabander, 1955, p. 296-297.

F.MAES. De Vierwegenscheden te Kortenberg -Eigen Schoon en De Brabander, 1939, p. 358-368.

H. VANNOPPEN. Kortenberg in de Belle Epoque. 1989, p. 70-71.

H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen, 1991, p. 26-27 ( Nr. 9 De Vierwegenscheden)

H. VANNOPPEN. De Vierwegenscheden of de vroegere brouwerij Schuermans in Kortenberg - Zoeklicht op Kortenberg, december 2002.

Gemeente Kortenberg