Groot Kalkaertsleen

* Kalkaartweg nr. 12. Historische hoeve z.g. "GROOT KALKAERTSLEEN" (cf. naambord). Beschermd als monument bij M.B. van 10.06.2002. Site aangeduid op Ferrariskaart (1770-1778) als "Cense Groot Galekaers Leen"; militaire stafkaarten uit de 19de eeuw vermelden "Kalkaertsleen Ferme". Gaaf bewaarde site uit de 18de eeuw op lichte verhevenheid midden een ruime rechthoekige omwalling met wilgenrijen ten noorden en ten westen, gelegen aan straatbocht. De erftoegang ten zuiden (bereikbaar via een geasfalteerde oprit vanaf de weg) - destijds met brug - wordt gemarkeerd door een gietijzeren hek tussen vierkante bakstenen pijlers voorzien van spiegels en arduinen dekplaat. Een muur onder ezelsrug scheidt de boomgaard ten westen deels af van het erf. Bakstenen putvaalt ten noorden achter het boerenhuis. Lage, verankerde en witgekalkte bakstenen bestanddelen op gepikte plint gr.m. L-vormig opgesteld rondom een erf met grasperken, asfaltstrook en grotendeels behouden bakstenen stoepen. De twee bestanddelen uit de jaren 1920 zijn niet gekalkt en aldus erg herkenbaar. Ten noorden van het erf, boerenhuis van drie traveeën + twee opkamertraveeën met links aansluitende stalling onder zadeldak (Vlaamse pannen) met linker wolfseind en licht verhoogde nok ter hoogte van de opkamer. Getoogde staldeur en klimmend laadvenster, voorts aangepaste rechthoekige muuropeningen. Haakse 19de-eeuwse uitbouw tegen de opkamer waardoor bewaarde oorspronkelijke voordeur binnendeur wordt. Deels bewaard houtwerk met groen en wit beschilderde luiken. Aansluitende rechter stalling onder lager zadeldak, mogelijk oorspronkelijk wagenhuis cf. dichtgemetselde korfboogpoort. Achtergevel: oorspronkelijke haakse uitbouw; betralied keldergat onder houten latei en getoogde opkamervenster met luikduimen; uitbouw van de stalling onder manke dakzijde. Bewaarde interieurelementen: trapje met balusterleuning naar opkamer, deuren met bewaarde sloten en klinken onder meer zolderdeur met kattenluikje, kelder met tongewelf. Ten westen van het erf, haaks bij de linker stalling aansluitende dwarsschuur met tweeledig wagenhuis en aardappelkelder (eenbeukig tongewelf) onder mank zadeldak (Vlaamse pannen). Korfboogpoort, rechthoekige wagenhuispoorten rechts. Uilengat in de linker zijgevel. Vier bewaarde getelmerkte krukgebinten. Ten noordwesten van stalling en schuur, in de as van de schuur aansluitende stalling uit de jaren 1920 onder zadeldak, rechthoekige muuropeningen verdiept in korfboognis; toegangshek tussen bakstenen pijlers. Ten zuidoosten van het erf, melkhuis en varkenshok uit de jaren 1920, met ten zuiden daarvan bewaard bakstenen hondenhok en rosmolenkarkas uit de tweede helft van de 19de eeuw (nog niet aangeduid op de P.C. Poppkaart ca. 1850). Witgekalkt achtzijdig bakstenen gebouwtje onder tentdak (mechanische pannen ca. 1976 ter vervanging van stro); bewaard looppad, koningsspil en kapje ter bescherming van de verdwenen staart (opmeting en doorsnedes in inventaris van L. Devliegher). AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, archief nr. 1811. DEVLIEGHER L., Rosmolens in de Westvlaamse kuststreek, Brugge, 1983, p. 318.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen