Spermaliehoeve

* Bruggesteenweg nr. 41. Z.g. "SPERMALIEHOF" cf. gevelsteen in poort. Beschermd als monument bij M.B. van 10.06.2002. Voormalige abdijhoeve, sinds 1972 naast landbouwbedrijf ook uitgebaat voor hoevetoerisme. Historische hoeve teruggaand op het klooster en kapel "Onze-Lieve-Vrouw van Nieuwland", gelegen in het gehucht van Honkevliet, later Sint-Pieterskapelle genaamd, gesticht door een zekere Gela in het jaar 1200; in 1235 officiële aansluiting bij de Cisterciënzerorde. 1241-1246: het klooster verhuist naar Sijsele en krijgt als nieuwe benaming "Onze-Lieve-Vrouw van Nieuw Jeruzalem, gezeid Spermalie"; het klooster te Sint-Pieterskapelle wordt abdijhoeve. L.g. tijdens de Franse Tijd verbeurd verklaard in 1797. Kwaliteitsvolle wederopbouwhoeve gesigneerd architect T. Raison (Brugge) en gedateerd d.m.v. gevelsteen "Spermaliehof herbouwd in 1920", qua stijl de doorsnee-wederopbouwhoeven overstijgend en aansluitend bij het bouwprogramma aangegeven door de architecten T. Raison en A. Ronse in boek "Fermes et constructions rurales en West-Flandre". De rosmolen werd niet meer terugopgetrokken; de noordoostelijke toegangsdreef werd vervangen door een oprit aan noordwestelijke zijde. Wederopbouw met accentuering van de regionale stijlkenmerken cf. opstelling: U-vormige, nagenoeg gesloten opstelling van boerenhuis, twee stalvleugels en schuur, resp. ten noorden, ten westen, ten zuiden en ten westen van een deels begraasd, deels verhard erf; aan noordzijde toegankelijk via begrinte oprit met korfbogige inrijpoort en dito voetgangersdoorgang; aanplantingen: boomgaard ten noordwesten; resten van de oorspronkelijke vierzijdige omwalling ten noorden en ten noordwesten; materialen: witgekalkte baksteenbouw boven een gepikte plint; Vlaamse pannen voor kort overstekende zadeldaken voorzien van hanggoot, dakvensters onder zadeldaken of klimmend in de stalvleugels; traditiegebonden houwwerk cf. kruiskozijnen met geprofileerde middenstijl, kleine roedeverdeling en luiken; streekeigen bouwelementen: (zij)tuitgevels met muurvlechtingen ook voor dakvensters; aandaken; (hoek)steunberen; rechthoekige vensteropeningen verdiept in korfboogomlijstingen; korfboogdeuren; inrijpoort met Onze-Lieve-Vrouw-beeld en wapenschild van de toenmalige eigenaars gestut door steunberen met versnijdingen uitlopend op piramidaal topstuk; indeling: boerenhuis van vijf traveeën en één opkamertravee rechts, waaronder kelderopening; stalvleugels met bakhuis rechts nabij het boerenhuis; schuur van negen traveeën (krukgebint) met tweedelig wagenhuisgedeelte links. AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, archief nr. 1811. ALGEMEEN RIJKSARCHIEF BRUSSEL, DVG., 11848. RONSE A., RAISON T, Fermes-types et constructions rurales en West-Flandre, Brugge, 1918.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen