De Zwarte Vijvers

De kunstenaar Jan Burssens (Mechelen, 1925 - Merendre, 2002).

Jan Burssens volgt lessen aan de Academies van Mechelen en Gent. Hij maakt aanvankelijk figuratieve schilderijen met een expressionistische toets en richt zich vervolgens tot de lyrische abstractie. Hij is medestichter van de groep “Art Abstrait”, maar verliet deze kunstgroep al na een jaar. Hij had namelijk intuïtief aangevoeld dat het picturale denken volgens niet-figuratieve, streng constructieve beginselen hem als schilder niet konden bevredigen.
Met een beurs van de UNESCO reist hij naar de Verenigde Staten en verblijft hij in New York. Deze reis drukt een duidelijke stempel op zijn werk en zijn stijl neigt naar een steeds meer herkenbare figuratie. Hij schildert een reeks portretten: John Kennedy, Adolf Hitler, Marilyn Monroe.
Vanaf de jaren zestig doen ook landschappen hun intrede in zijn werk. Hij integreert andere materialen in zijn schilderijen: zand, keien, kiezel en gruis. Deze blijven echter beperkt omdat verf voor een rasechte schilder het hoofdbestanddeel en onovertroffen medium blijft.

De kunstenaar wou de Zwarte Vijvers voorstellen die zich vroeger op de plaats van het station bevonden. De opper- vlakte van deze vijvers was troebel, vol onrust en lokkend gevaar. Deze sfeer geeft hij weer met vlakken van verstild donkerblauw met lichtere, mobiele vlekken geel, groen, paars en bruin. Precies het ontbreken van de betoverende effecten van licht en schemering, weerschijn en waterglans onderscheiden dit werk van Burssens van “Vijvers met water- lelies” van de hand van Monet, waar “De Zwarte Vijvers” de reizigers ongetwijfeld aan doen denken.

Het schilderij, 4m hoog op 14m breed, is abstract maar de toeschouwer heeft de neiging tot figureren en ziet er wel- licht planten, bloemen, herfstbladen, spiegelingen van licht en zon en diepdonker water in. Voor de interpretatie is de reiziger dus aangewezen op zijn verbeelding.

De “Zwarte Vijvers” ruimden plaats voor huizen en kantoren, waar de mensen wonen en werken, terwijl men er vroeger de diepe rust van het water en het planten- en dierenleven aantrof.

Olieverf op gemaroufleerd doek op panelen.

Davy De Vleeschouwer