Kindertuin

In 1957 besluit de stad Antwerpen tot de bouw van een nieuwe kleuterschool aan de Sint-Gummarusstraat, nabij het Sint-Jansplein. Het gebouw moet de bestaande lokalen van de stedelijke Kindertuin 10 vervangen, die in 1885 op ditzelfde perceel was ingericht in het Palais des Fleurs, de vroegere stallingen van een expeditie- en diligencebedrijf. De opdracht wordt rechtstreeks toegewezen aan Braem, die ter wille van het politieke evenwicht een samenwerking dient aan te gaan met de jonge architect Gui J. Nolf. Wat de taakverdeling betreft, eigent Braem zich het ontwerp toe en laat de technische uitvoering van het project over aan Nolf. De kleuterschool is ingeplant aan de rand van de Seefhoek, een dichtbebouwde volkswijk in Antwerpen-Noord in de buurt van het Stuivenbergziekenhuis. Voor het concept van de nieuwe school vertrekt Braem dan ook van het idee van een "kinderpaleis", dat hij als een wapen ziet in de klassenstrijd. Een modelmilieu in de school, gebouwd door de gemeenschap, moet in die zin een tegenwicht vormen voor de veelal slechte woonomstandigheden van de kinderen thuis. Zijn ideaal om met een heldere architectuur op maat van het kind de "trieste buitenwereld" te doen vergeten, stuit echter op de beperkingen van een relatief klein en volledig ingesloten bouwterrein. Het functionele programma van de kleuterschool laat daarbij amper mogelijkheden voor het scheppen van open ruimte. Als oplossing stelt Braem in eerste instantie nog voor om de Kindertuin op pilotis in het midden van het ruime Sint-Jansplein op te trekken, maar hij vindt voor dit plan geen gehoor. Na de officiële bekrachtiging van de opdracht in november 1957, werkt hij in een drietal opeenvolgende versies een voorontwerp uit, dat eind 1958 wordt ingediend. Met de nodige aanpassingen vormt dit de basis voor het definitieve ontwerp, dat in de loop van 1959-1960 tot stand komt. De plannen en het bouwdossier worden begin 1963 door het stadsbestuur goedgekeurd, maar de aanbesteding laat op zich wachten tot april 1965. Een jaar later ondergaat het ontwerp nog dermate ingrijpende aanpassingen om te besparen op de kosten, dat de bouw in augustus 1966 opnieuw dient te worden aanbesteed. Aannemer Gebroeders F. en R. Saenen & C° uit Schelle gaat eind 1967 met de werken van start en voltooit ze in de loop van 1972. Hoewel de kleuterschool vermoedelijk bij het begin van het nieuwe schooljaar in september 1972 in gebruik wordt genomen, vindt de officiële inhuldiging pas een jaar later plaats, op 5 september 1973. Na het Administratief Centrum is de Kindertuin van de Sint-Gummarusstraat de tweede openbare opdracht die Braem voor de stad Antwerpen uitvoert onder het bestuur van Lode Craeybeckx, burgemeester van 1947 tot 1976. Het "reibungslos" welslagen van het project, zonder bemoeienissen of toegevingen aan het ontwerp, schrijft Braem in Het schoonste land ter wereld echter toe aan Mathilde Schroyens, die als schepen van Onderwijs van 1954 tot 1977 de modernisering en uitbreiding van het stedelijk scholennet gestalte geeft.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen