Praalgraf Staf de Clercq

Staf de Clercq (°1884) groeide op en werkte als onderwijzer in het Pajottenland. Zijn ouders woonden een tijd in Sint-Pieters-Kapelle, zelf studeerde hij in Edingen en Binche. Nog voor WO I voerde hij als overtuigd Vlaming actief campagne tegen de overheersing van de franstalige bourgeoisie. Na WO I werd hij verkozen als volksvertegenwoordiger voor de frontpartij.

> In Kester was hij 15 jaar lang schepen. Eerste Minister Henri Carton de Wiart weigerde hem tot burgemeester van Kester te benoemen omwille van zijn uitgesproken Vlaamse standpunten.

> Na 1933 slaagde hij erin om het verdeelde kamp van Vlaams-nationalisten te verenigen onder de vlag van het Vlaams Nationaal Verbond (VNV). Daarvoor moest hij wel de Groot-Nederlandse gedachte afzwakken tot een afhankelijk Vlaanderen in een federalistische Belgische structuur. Al vanaf 1919 nam De Clercq deel aan Vlaamsgezinde 'processies' naar het calvariekruis op de Kesterheide. Van een boer koopt hij begin jaren '30 een groot stuk weide op, gelegen op de flank van de Kesterheuvel (het terrein aflopend van het calvariekruis). De Landdagen van het VNV in de maand mei van de jaren '30 lokten elk jaar een massa toehoorders naar de Kesterheide. Het VNV beleeft onder Staf de Clercq in de jaren '30 zijn hoogdagen, vanop de Kesterheide worden vlammende toespraken afgevuurd die nationale weerklank vinden. In de aanloop naar WO II krijgt zijn beweging steun van Nazi-Duitsland. Bij de Duitse bezetting verbrandt Staf De Clercq zijn beweging door voluit te kiezen voor collaboratie met de Duitse bezetter en het nationaal socialisme. > In 1942 overlijdt De Clercq aan kanker. Hij werd oorspronkelijk op het kerkhof van Kester begraven. Een jaar later verhuisde zijn lijk naar een praalgraf op de Kesterheide. De onderwerping aan Nazi-Duitsland kan op steeds minder steun rekenen en het VNV verliest al snel aanhang. Het einde van WO II betekende ook het einde van het VNV, de organisatie werd buiten de wet gesteld.

> De volkswoede in de nasleep van de bevrijding keerde zich ook tegen de dode Staf de Clercq. Het praalgraf is in oktober 1944 opgeblazen door tegenstanders en nogmaals in mei 1945. Terwijl zijn lijk uit het vernielde graf werd overgebracht naar Leerbeek om daar te worden begraven, werden de resten onderweg 'gekaapt' door opgehitste tegenstanders en meegevoerd en 'bewerkt' tijdens een nachtelijke kroegentocht langs de omliggende cafés. De volgende morgen werden de stoffelijke resten dan snel begraven in een anoniem graf bij de kerk van Leerbeek. De burgemeester van Kester weigerde immers een begraving te Kester. Nog had De Clercq zijn laatste rustplaats niet gevonden. In 1978 verhuisde zijn lijk opnieuw. Ditmaal werd het 's nachts in commandostijl opgegraven door Bert Eriksson en de VMO om begraven te worden in gewijde grond te Asse. De huidige betonplaat die je nu ziet op Kesterheide is van 1990 maar de Clercq ligt hier dus niet begraven. We zullen iets verder langs de VIP het terrein passeren waar de de Clercq zijn landdagen organiseerde. > De rol en betekenis van de Clercq in de strijd voor Vlaamse ontvoogding is ook vandaag nog erg omstreden. Als jongeling groeide hij op aan de taalgrens en werd zijn motivatie voor de Vlaamse zaak zeker gevoed door de verfransingsdruk en de minachting van franstaligen naar Vlamingen toe. Hij slaagde erin om dat verzet te kanaliseren en droeg daadwerkelijk bij tot de bewustwording van de Vlaamse identiteit. Het liep echter allemaal volledig fout toen hij voluit voor onderwerping aan het nazisme koos met het VNV. Open vraag is dan ook of een man als Staf de Clercq zo de Vlaamse zaak en Vlaamse symbolen niet meer schade heeft berokkend dan vooruit geholpen?

est2000