Villa in cottagestijl met drukkerij-uitgeverij Lannoo

Kasteelstraat nr. 99/ Plantinstraat nr. 2. Villa in cottagestijl met invloed van Anglo-Normandische bouwstijl, gebouwd in 1906 met aanpalende gekende drukkerij-uitgeverij "Lannoo". Historiek. De villa is een vroeg voorbeeld van cottagestijl in Vlaanderen, m.n. gebouwd in 1906 wellicht naar ontwerp van architect Henri Vanden Broucke (Tielt - Lokeren) die in 1905 de aanvraag voor de waterleiding indient, tevens architect van o.m. het "Gildhof" (cf. Sint-Michielstraat nr. 9). Bouwheer is de Tieltse handelaar Karel Vergucht die een "woonhuis met bureel en afhankelijkheden" laat bouwen; uitgevoerd door aannemer H. Simoens. Vergucht is o.m. fabrikant van waspoeder en pudding; hij laat aan het woonhuis een klein fabrieksgebouwtje optrekken. In 1929 koopt Joris Lannoo (1891-1971) de villa en brengt zijn drukkerij, sinds 1909 gevestigd in de Ieperstraat, aanvankelijk onder in het fabrieksgebouwtje, later vervangen door een nieuw bedrijfsgebouw langs de Plantinstraat. De oorspronkelijke eenmanszaak groeit uit met o.m. een afdeling import en een afdeling in Nederland (1950). In 1959 onder de kinderen Godfried, Jan en Godelieve Lannoo omgevormd tot personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid, waarna het bedrijf aanzienlijk groeit met o.m. de drukkerij, de afdeling "Lannoo Graphics" en de uitgeverij. De drukkerij wordt omwille van de expansie steeds verder uitgebreid met o.m. nieuwe vleugels en lokalen, o.m. in 1947, 1955 en 1973. Het gebouwencomplex beslaat thans meer dan 2500m². Ook het woonhuis ondergaat enkele aanpassingen aan het exterieur. Later ontstaat nog o.m. "Studio Lannoo" (1980-1985), "Uitgeverij Lannoo N.V." en "Drukkerij Lannoo N.V." na opsplitsing (1991), afdeling "Nieuwe Media" (1997), "Uitgeverij Touring Lannoo" (1998) en "Lannoo Campus" (2003). Thans stelt de drukkerij ca. 165 mensen te werk. In 2006 worden de gevels van het drukkerijcomplex gereinigd. Beschrijving. Vrijstaande villa in cottagestijl met invloed van Anglo-Normandische bouwstijl, getypeerd door o.m. asymmetrische plattegrond en typerende volumewerking van in- en uitspringende muurpartijen van o.m. (doorgetrokken) erkers. Speels dakenspel van overkragende zadeldaken (mechanische pannen), centraal hoger opgetrokken onder schilddak met uitgewerkte spitsbekroning; klimmende dakkapellen. Sierlijke schoorstenen. Kleurrijk materiaalgebruik van zwarte (plint), gele (parement) en rode (banden, strekken) baksteen en natuursteen (onderdorpels, consoles) in onderbouw met overkragende puntgevelvelden voorzien van pseudo-vakwerk. Rechthoekige muuropeningen (T-ramen) met glas-in-lood of kleine roedeverdeling. Oorspronkelijk portiekvormige inkom, thans volledig beglaasd. Aangelegd tuintje waarin opgestelde sculpturen, o.m. ruw behouwen steen met opschrift van Koen Stassijns. Nieuwe bakstenen ommuring oorspronkelijk voorzien van hoge bakstenen toegangspijlers en omlopend geajoureerd ijzeren hek. Aan oostzijde, achteruitspringende vleugel van de drukkerij-uitgeverij die zich uitstrekt langsheen de Plantinstraat. Complex van twee bouwlagen onder platte bedaking voorzien van geel- (voorgevel) en roodbakstenen (zijgevel) parement. Portiekvormige inkom onder grote rechte luifel op bakstenen pijler. Bovenbouw opengewerkt door driedelige beglazing in natuurstenen omlijsting als verlichting van het oorspronkelijk 'prentjes'- en achtergelegen 'boekenmagazijn'. Erboven vierkante panelen ingevuld met metselwerk in visgraatverband. Typerende belettering "LANNOO" in borstwering. Rechts ervan, keramisch bas-reliëf van O.-L.-Vrouw met Kind. Zijgevel geritmeerd door vooruitspringende muurdammen waartussen rechthoekige vensters; geschilderd schrijnwerk met grote roedeverdeling. Aan noord- en noordwestzijde, bedrijfsterrein met recentere gebouwen als uitbreiding van het complex. HEEMKUNDIGE KRING DE ROEDE VAN TIELT, Fototheek. KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207 : Mutatieschetsen, Tielt, Afdeling 3, 1907/23, 1947/34, 1955/70, 1970/37, 1973/37, 1989/61. KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 212 : Kadastrale legger, Tielt, Afdeling 3, artikels 1828, 4046. ARICKX V., De Tieltse drukker-uitgevers Stéven, Michiels, Horta en Lannoo (1791-1929), in De Roede van Tielt, jg. 27, nr. 2, 1996, p. 83-102. DE GRYSE P., Tielt graag gezien, Aarsele-Kanegem-Schuiferskapelle-Tielt, Tielt, 2003, nr. 111. Dit is West-Vlaanderen, deel 3, Brugge, 1962, p. 1859. MAES A.; VANDEPITTE P., Woonhuizen. Onbewust monumenten, Tielt, 1990, p. 18-19. VANDEPITTE P., Van Thielt tot Tielt, Tielt, 1975, nrs. 42-43, 104. VANLANDSCHOOT R., Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen 1891-1971, Tielt, 1984, p. 129, 161. VAN NIEROP M.J.L., Lannoo 50 jaar in volle zee, Tielt, 1959. www.lannoo.com

Onroerend Erfgoed Vlaanderen