Hoeve Hof ten Bossche

Zogenaamd "Hof ten Bossche". Imposante historische hoeve, tot 1951 pachthoeve; kaderend in een landschappelijk opmerkelijke omgeving in de zuidwestelijke uithoek van Opbrakel, namelijk achter de zuidelijke straatzijde en voor het Brakelbos; vanuit het westen, na stompe hoek tot voor de hoeve lopende gekasseide toegangsweg met boomgaard ten noorden; vroegere dreef en heden landweg in het verlengde ervan (noordoostwaarts) tot Pullem. Zetel van de heerlijkheid van het goed ten Bosse vroeger ook zogenaamd "Courtaubois", na erfdeling in 1320 onder de zonen van de heer van Opbrakel een zelfstandige heerlijkheid geworden afhangend van de hoofdheerlijkheid Opbrakel. Beschikte als heerlijkheid met één van de grootste landbouwexploitaties van Opbrakel ook over alle belangrijke heerlijke rechten zoals een vierschaar en bleef tot in de 17de eeuw eigendom van de familie van Brakel; meerdere van hen evenals latere bezitters woonden in Oudenaarde of Gent. Afgebeeld in het kaartboek van Opbrakel door P. Hoelman (1651-54) met rechthoekige aanleg en nog bestaand oud deel van boerenhuis. Overwegend gewitte bakstenen hoevegebouwen op gepikte plint; min of meer rechthoekige aanleg rondom ruime gekasseide binnenplaats met centrale mestvaalt; noordoosthoek afgesloten door brede rechthoekige toegangspoort met hardstenen negblokken, houten latei en onder ezelsrug (kunstleien). Voorste vleugel (ten noordwesten) palend aan de toegangsweg, omvat onder andere het boerenhuis met centraal een dominante ruime woning van vijf traveeën en twee bouwlagen onder leien zadeldak met dakklokje, gebouwd in 1790-1791 door eigenaar J.J. Walckiers; ten noordoosten aansluitende rest van lager en ouder huis (tweede helft van de 17de eeuw ?) van drie traveeën en één bouwlaag onder pannen zadeldak. Oudste deel met verwerking van zandsteen zoals voor hoekkettingen van de gevel, dorpels van de smalle getraliede rechthoekige vensters en omkadering van keldergaten in de voorgevel; voorts nog ankers met krul en beide lijstgevels onder dakoverstek waarvan dakvoet op fraai geprofileerde consolenrij. Sterk verweerde vierkante zandstenen gevelsteen midden in de zijpuntgevel vermoedelijk voorheen gesierd met een wapenschild omgeven door barokke versiering. Eén van beide overwelfde kelders onder dit deel van het huis bewaard en toegankelijk met buitenkeldertrap in de erfgevel. Binnenshuis rest van een samengestelde balklaag waarvan zware moerbalk met gedecoreerde balkzool, geprofileerde zandstenen haardwangen van een verminkte open haard. Tegelvloer op zolder.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen