Spermaliekapel met toegangspoort

Spermalieweg z.nr./ Stationsstraat. "Spermaliekapel" met toegangspoort, gebouwd in 1954 op het z.g. Sijseelse Veld ter herinnering aan de nabijgelegen, in 1241 gestichte Spermalieabdij, verwoest in 1578-1579, waarvan thans nog enkel de voormalige abdijhoeve resteert (nr. 25). Het initiatief tot de bouw van de kapel gebeurt onder impuls van E.P. Jan Bosco, de abt van de Cisterciënzerabdij van West-Vleteren, door de Sijseelse pastoor Jozef Berten. Het poortgebouw van de kapel is geïnspireerd op de toegangspoort van de Spermaliehoeve te Schore.De kapel wordt opgetrokken uit recuperatiematerialen (moefen) afkomstig van de grondvesten van de oude Spermalieabdij. Bij de bouw worden fragmenten van twee middeleeuwse grafzerken uit de Spermalieabdij opgedolven en ingemetseld in de muren van de kapel; twee andere grafzerken worden in Brugge ondergebracht, m.n. een 14de-eeuwse grafzerk in de kapel van Spermalie en een vloerzerk van ca. 1500 in de verzameling van het Gruuthuusemuseum. Toegangspoort aan de straatzijde en achterin gelegen kapel op onverhard, deels gekasseid, gr.m. driehoekig terrein met bomen en aanplantingen (o.m. bolgesnoeide hagen). Losstaand bakstenen poortgebouw met gebruik van natuurstenen fragmenten; licht verdiepte, korfboogvormige doorgang tussen opgaande pijlers met steunberen, aan weerszijden voorzien van gebogen lage zijmuurtjes. Centraal boven de doorgang, gedenksteen met geërodeerde tekst: "UIT HOUWE TROUWE OPGERICHT VAN ... VAN SIJSELES HEERLIJK VERLEDEN EN VOOR ONZE LIEVE VROUWE VAN SPERMALIE". Gekasseid voortuintje met centraal op gemetste sokkel een natuurstenen pot naar verluidt afkomstig uit de oude abdij. Eenbeukige kapel opgetrokken in baksteen, met gebruik van natuursteen voor o.m. consoles, onder leien zadeldak. Voorgevel uitgewerkt als tuitgevel op rechte schouderstukken, centraal opgaand in opengewerkt klokkentorentje waarin klokje onder zadeldakje met ijzeren kruis. Rechthoekige toegang in licht verdiepte rondboognis. Deur met ijzeren hang- en sluitwerk. Zijgevels met kleine drielichten waarin gekleurde glassteen. In de achtergevel ingewerkte natuurstenen fragmenten van middeleeuwse grafzerken of vloerzerken, afkomstig uit de oude Spermalieabdij: een hardstenen fragment uit ca. het begin van de 14de eeuw, eertijds belegd met koperinlegwerk en vermoedelijk met figuur onder gotische nis, en een verweerd zandstenen fragment vermoedelijk daterend uit de 15de eeuw, met o.m. op hoek vierlobmotief waarin evangelistensymbool.Eenvoudig interieur: houten spitstongewelf, natuurstenen tegelvloer, bakstenen altaar waarop verguld O.-L.-Vrouwbeeld met Kind. KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207 : Mutatieschetsen, Sijsele, 1954/110.BALLEGEER J., Gids voor de Zwinstreek, Nieuwkerken-Waas, 1999, p. 83.DENDOOVEN L., Dorpen in de Brugse vlakte, Lissewege, 1956, p. 26-27.DENORME C., Kerkelijke geschiedenis van Sijsele, in 1000 jaar Sijsele, Brugge, 1976, p. 51-66.GEIRNAERT N.; VANDAMME L., 600 jaar abdij. De historische wortels van Spermalie in Brugge, in Tentoonstellingscatalogus 800 jaar Spermalie, Brugge, 1986.MEULEMEESTER J.L., 800 jaar Spermalie in Brugge, in Ons Heem, jg. 41, nr. 1, 1987, p. 6-12.VAN BELLE R., Enkele zerken uit de voormalige Spermalieabdij te Sijsele, in Het Brugs Ommeland, 1984, jg. 24, nr. 1, p. 93-102.VAN POUCKE G., Archiefbeelden Damme, v.z.w. 't Zwin Rechteroever Grondgebied Damme/Gloucestershire, 2003, p. 25.VERNIEST R.; DE LEYN H.; RAMAN D., De Damse Kapellenroute, Heemkundige Kring v.z.w. 't Zwin Rechteroever Grondgebied Damme, Damme, 2004, p. 77.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen