Sint-Jan Berchmanscollege Mol

"Na een zekere stagnatie van de Molse bevolking in het midden van de 19de eeuw kende deze rond de eeuwwisseling een ware explosie. Een middelbare school werd hoognodig geacht. Liberale burgers uit Mol ijverden rond 1900 voor een rijksschool en deken Joannes Cuypers begon onderhandelingen met het aartsbisdom. Ondanks de angst voor concurrentie van het college van Geel, kwam er 22 maart 1900 reeds op het bisdom een akkoord tot standop rond de stichting van “une école française d’enseignement primaire supérieure’. Er werd grond aangekocht tussen de Gasthuisstraat, Kerkhofstraat, Achterbosstraat en de latere A. Reydamslaan en er werden drie klassen gebouwd aan de Gasthuisstraat en een zaaltje, het ‘patronaat’, erboven. Deken Cuypers stelde als eerste onderwijzer in de school B. Sannen aan en het bisdom stelde de 25-jarige priester Jan Peeraer aan. Deze moest instaan voor het onderwijs, terwijl de deken de eigenlijke bestuurder bleef, vooral wat de geldelijke toestand aanging. Op woensdag 10 oktober 1900 opende de school haar deuren. De middelbare school van het Sint-Jan Berchmansgesticht ging van start in 1903 o.l.v. Jan Peeraer en kreeg daarvoor de actieve hulp van de gemeente. Het einde van de Eerste Wereldoorlog betekende, ook in Mol, de doorbraak van christen-democratische, Vlaams-radicale en sociaal-democratische gedachtenstromingen. De bevolking verlangde meer onderwijskansen voor hun kinderen. In 1921 verhoogde de Molse gemeenteraad de jaarlijkse toelage voor het Sint-Jan Berchmansgesticht aanzienlijk op voorwaarde dat verbeteringen zouden leiden tot een degelijk volledig middelbaar onderwijs. Einde 1926 kreeg directeur Emile Van Hoof de toestemming van kardinaal Van Roey om te starten met een Latijnse afdeling. Daarop verhoogde de gemeenteraad opnieuw haar jaarlijkse toelage en in het schooljaar 1927-1928 begonnen 24 leerlingen voor het eerst de ‘6de Latijnse’. Het Sint-Jan Berchmansgesticht werd nu het "Sint-Jan Berchmanscollege". Nog voor de taalwetten van 1932 werden in de Latijnse humaniora te Mol de klassen in het Nederlands gestart. In 1933-1934 kwam er bovendien ook een Moderne Humaniora. Van 1931 tot 1987 kreeg het college hulp van de Congregatie van de Zusters Norbertienen van het Convent van Nazareth, Mechelen die kwamen zorgen voor de keuken en de huishouding. (...) Op aandringen van de oudervereniging, gesticht in 1950, ging het Sint-Jan Berchmanscollege ertoe over een humanioraonderwijs voor meisjes in te richten. Een afdeling Moderne Humaniora startte in de lokalen van het Instituut Onze-Lieve-Vrouw aan de Rozenberg. In 1958 werd hieraan een Grieks-Latijnse humaniora-afdeling toegevoegd. Deze school heette aanvankelijk Sint-Jan Berchmanscollege "klassen vooor meisjes", werd betoelaagd via het college en E.H. Leo Casteels van het college was formeel directeur (tot 1965). In 1964 namen de Zusters van Gijzegem de school over onder de naam Heilig-Hartlyceum. (...) Na jarenlange voorbereidingen werd op 1 september 1982 gestart met het VSO. Enkele jaren later zou blijken dat dit een daling met zich bracht van het leerlingenaantal. De controverse omtrent type I en type II woedde hevig binnen het vrij onderwijs en wat erger was, nogal wat scholen gebruikten hun zgn. traditionele onderwijssysteem als belangrijk lokmiddel in de jacht op leerlingen. Vanaf het schooljaar 1989-1990 werd de eenheidsstructuur ingevoerd. Dat vertaalde zich in een aanzienlijke aangroei met 82 leerlingen, wat het totaal op 699 bracht. Bijna twintig jaar nadat de eerste lerares in SJB aan de slag ging, deden de eerste meisjesleerlingen op 1 september 1991 hun intrede in het college. In 1999 ging de laatste ‘collegepriester’ Karel Lommelen op pensioen. Om het handelsonderwijs in Mol nieuwe impulsen te geven besliste de Raad van Bestuur van de KSOM tot een verregaande samenwerking tussen het Sint-Jan Berchmanscollege en het Salus Nostra Instituut, met daaraan gekoppeld een beperkte herstructurering vanaf 1 september 2005. Het grote raamwerk van deze herstructurering werd een geleidelijke pedagogische, financiële en administratieve samenwerking tussen de twee scholen. Beide vestigingsplaatsen wilden groeien naar één school onder de naam College. De vestigingsplaatsen werden aangeduid met College Sint-Jan Berchmans in Mol-centrum en College Salus Nostra in Mol-Achterbos." (Hugo Cammaer. College Sint-Jan Berchmans, Mol-Centrum (1900-heden). In: ODIS. Record last modified date: 2 juli 2019. Available from World Wide Web: http://www.odis.be/lnk/OR_770

H.G.