Eglise Collegiale - kapittelkerk van Dinant

De Collegiale (of kappitel-) kerk Onze-Lieve-Vrouw van Dinant (Frans: Collégiale Notre-Dame) dateert uit de 13e eeuw. Het is een voorbeeld van de Maasgotiek in het Prinsbisdom Luik. Het gebouw is volledig opgetrokken uit de grijze kalksteen van Dinant.

Bouwkundig verschilt een collegiale of kapittelkerk van een niet-collegiale parochiekerk doordat er zitplaatsen voor de kanunniken in het priesterkoor van de kerk gereserveerd moeten zijn, bij grotere kapittels wel 60 of 70. Een kapittelkerk heeft om die reden, net als een kloosterkerk, meestal een ruim priesterkoor waar aan weerszijden plaats is voor het koorgestoelte. 

De kerk is oorspronkelijk gebouwd als oratorium. Later is het gebouw flink uitgebreid. In het jaar 934 kreeg de kerk, in romaanse stijl, het statuut van Collegiale. In de 10e eeuw werd hier een kerk in romaanse stijl gebouwd, maar die werd vernield in 1227, toen een stuk overhangend rots naar beneden kwam. Hierbij kwamen 36 mensen om het leven. Alleen het romaanse noordportaal bleef bewaard. De kerk werd heropgebouwd in Maasgotische stijl.

Twee eeuwen later, in 1466, sloeg het noodlot opnieuw toe. Bij de plundering van Dinant door karel de Stoute, werd het gebouw verwoest door overstromingen, brand en plunderingen.

Pas in 1566 kreeg zij haar nogal aparte, peervormige klokkentoren, die het beeld van Dinant van vandaag kenmerkt. Deze klokkentoren was aanvankelijk bestemd voor het stadhuis. 

Glasraam

Het grote kerkraam - één van de grootste van Europa, zegt men - is geplaatst in 1902 door de Gentse meester Gustave Ladon. Het werk is geïnspireerd door de kunst van de glasramen uit de 13de eeuw. Grote meerdelige medaillons die het leven van de Maagd en kleine cirkels die de patriarchen, profeten en apostelen voorstellen, wisselen elkaar af. Deze fresco is versierd met de afbeelding van het ontstaan van de wereld en de kroning van de Maagd. De afwisseling van de verhalende elementen, het leven van de Maagd, en de emblematische portretten hebben als doel het lot van Maria in te schrijven in de Heilsgeschiedenis. Reeds bij het begin heeft hij mij gemaakt (Sirach, 29,4) : de Maagd is reeds aanwezig in het plan van God.

Van Antoine Wiertz hangt er een schilderij met de titel 'On se retrouve au ciel' (We zien elkaar terug in de hemel). Dit schilderij heeft hij opgedragen aan zijn ouder, als een soort afspraak met hen in het hiernamaals.

Buste met reliekenhouder van Sint Perpetuus:

Dit merkwaardig stuk, vervaardigd door de goudsmid Philippe Lenoir uit Ath in 1621 bevat de schedel van de heilige Sint Perpetuus, patroon van de stad. Perpetuus was bisschop van Maastricht. Hij was verknocht aan de stad Dinant en is er gestorven in 617. Hij is begraven in het kleine kerkje Sint-Vincentius. In de 11de eeuw is het lichaam verplaatst naar de collegiale kerk en in een schrijn gestopt dat verdween tijdens de revolutie. Zijn hoofd was in de 17de eeuw nochtans in een andere zilveren reliekenhouder geplaatst dat uit de handen van de revolutionairen werd gehouden, dankzij de ijver van twee inwoners uit Dinant. Tot in de jaren 60 werd de buste op 15 augustus in een processie door de straten van Dinant gedragen.

Willem Vandenameele