Vismijn Nieuwpoort

De eerste vismijn te Nieuwpoort 1908
“Op den 2en junius [1819] heeft men beginnen af te breeken het visch-kloktie. Dit torreken waer in was hangende een kloktie / die noch voortkomt van de torre der voormaelige kerke der religieusen Conceptionnissten / nonnekens / die gestaen heeft ter westzijde van de Kokstraete over het militair hospitael / was dienende om wanneer er ter kaeijmijn verschen vist werd verkogt de koopers bij een te roepen, en was nog een van de 52 a 54 (70) torrekens die eertijds hebben gestaen op de stads-wallen of vesten dezer stede, en was geplaetst op den vesten ter kaeije, geevende op de Kokstraete. Men heeft dit klocktje dan geplaetst tusschen twee hooge staeken, staende boven de kaeij-poorte alwaer het heden [juni 1819]te zien is.”
Uit de “Beschryving der stad ende haven van Nieuport…” van Joannes Rybens en Thomas De Roo (vader en zoon).
De tweede vismijn 1923 - 1924
Door de toeloop van vissers uit de Westkust, was er dus een vismijn nodig. Eerder zocht men nog zijn heil in vissersherbergen. Maar de roep om een vismijn steeg.
Een houten barak, die dienstdeed als vismijn, werd opgetrokken. Deze barak kwam dwars op de Kaai te staan, ter hoogte van de Kaaistraat. Groot was die niet.
Net zoals vóór 1914, kwam er een klokje op de vismijn te hangen. Telkens er een visverkoop plaatsgreep werd die geluid.
De derde vismijn 1927-1928
Door het plaatsen van hulpmotoren op de zeilboten werd de visaanvoer regelmatiger, daar men minder afhankelijk werd van de weeromstandigheden. Ook groeide het aantal vissers uit De Panne en Oostduinkerke, die zich te Nieuwpoort kwamen vestigen, aan.
Er was dus nood aan een grotere vismijn.
In 1927-1928 werd een stenen vismijn gebouwd ter hoogte van de Kaaistraat, maar nu evenwijdig met de kaai.
De voorzijde van de mijn bestond uit een open palenconstructie. Het gedeelte waar de verkoopbeurten plaatsgrepen werd afgebakend met paaltjes en kettingen. Aan de achterzijde werd een ruimte als pakhuis en opslagplaats voorzien.
Ook hier kwam er een klokje te hangen.
De vierde vismijn 1945
September 1944 zag de bevrijding van Nieuwpoort. De Duitsers bliezen bij hun aftocht de kaaimuren op. De sluizen die de vlotkom op hoogwaterpeil hielden werden eveneens volledig vernield.
Slechts in het voorjaar van 1945 kwam de visserij weer op dreef. De zeemijnen maakten echter nog heel wat slachtoffers. In het eerste jaar na de bevrijding vonden 72 Vlaamse vissers een zeemansgraf.
Noodgedwongen meerden de vissers in het “bassin” (Vlotkom) aan, waar ook een tijdelijke vismijn werd opgetrokken. Het was een houten gebouwtje van 20 op 10 meter, betimmerd met golfplaten. Omdat de wind vrij spel had in het gammele vismijntje, kreeg het al spoedig de naam “’t Stalletje van Bethlehem”. Sommigen spraken van het “blekken kot”. (Niet te verwarren met het blekken kot, dat jaren later, verder langs de havengeul kwam te staan en door de reddingsdienst gebruikt werd.
De kleine vismijn werd later verruimd met een 30 meter lange, metalen loods en aangebouwd bureau.
De vijfde vismijn 1953
De nieuwe vismijn werd op 25 mei 1953 officieel ingewijd. De Nieuwpoortse vloot telde toen 59 kleinere, houten kustvaartuigen met een globale tonnenmaat van1400 ton.
Het gebouw dat in 1952 opgetrokken werd, had een lengte van 92 op 23 m. De verkoophal was toegankelijk via 14 ophaalbare poorten. Er waren ook negen grote en drie kleine pakhuizen.
De luifel aan de noordzijde was bedoeld om wat bescherming te bieden aan de vislossers.
In de 15 m hoge toren, met aan de vier zijden een elektrisch verlicht uurwerk, bevond zich een sirene die het begin van de verkoopsessies aankondigde.
In 1970 werd er gestart met een uitbreiding van 80 op 23 m. De visverkoophal verdubbelde zo in omvang. Er kwam ook een verdieping met drie zalen, nieuwe pakhuizen, twee doorgangen en een traphal bij.
Op 16 juni 1972 werd het nieuw gedeelde van de vismijn feestelijk ingewijd.

Heyde Etienne