Neogotiek met accenten

Op het einde van de 19de eeuw was de oude gasthuiskapel aan vervanging of restauratie toe. De plannen konden toen gerealiseerd worden dankzij de vrijgevigheid van de vermogende Aarschotse rentenier Lodewijk Van Haesendonck. Bij testament van 15 november 1900 maakte hij de som van 210.000 frank over aan de Commissie der Burgerlijke Godshuizen om daarmee de wens van de zusters in vervulling te doen gaan. Er werd gekozen voor een nieuw gebouw naar het ontwerp van architect Pieter Langerock.

De kerkelijke architectuur is op dat moment nog altijd in de ban van de ‘neogotiek’. Aan de buitenzijde van de gebouwen valt dit op door de vertikaliteit en het gebruik van spitsbogen zoals we ook in de middeleeuwse kerken zien. De neogotiek was rond 1860 ontstaan als een soort van nationalistische architectuur in het jonge België die verwees naar de Vlaamse grootheid in de middeleeuwen, maar anderzijds wordt dit ook de architectuur van de katholieke kerk in België als een reactie op de anticlericale sfeer in die periode.

Belangrijk is dat die architectuur gebruik maakt van moderne technieken en materialen. Niet toevallig kennen we in die periode een bloeiende baksteenindustrie. En deze baksteen wordt vaak gecombineerd met elementen uit hardsteen. Die hardsteen wordt toegepast om zowel technische als esthetische redenen. Hier zien we het gebuik bij onder andere de druiplijsten, de spitboog van de ingang met eenvoudig beeldhouwwerk, de lateien bestaande uit een enkele steen boven de vensters, het maaswerk van de vensters en de zware plint tegen opspattend water.

Jan Rymenams