Silex - rolkei

Deze afgeronde stenen van vuursteen of silex zijn oorspronkelijk ontstaan in een kalkrijke sedimenten uit het Krijt, en worden vaak teruggevonden op Vlaamse akkers als onderdeel van tertiaire basisgrind. Silex ontstaat als knollen en lagen in krijtgesteente, een zeesediment uit het Late Krijt (ongeveer 100-65 miljoen jaar geleden). Na erosie van het krijt kwamen de vuursteenknollen los, werden deels afgerond door watertransport (meestal rivieren, soms zee) en zo ontstonden de kenmerkende rolkeien, vaak met een witte verweerde buitenrand door lange blootstelling aan de bodem. Tijdens het Tertiair en de daarop volgende ijstijden werden deze silexen door grote rivieren en smeltwaterstromen verder verspreid en afgezet, met name als grindpakket aan de basis van oudere sedimentlagen ("basisgrind"). Door landbewerking, erosie en het omploegen van bodems komen silex-rolkeien vaak aan het oppervlak op akkers, vooral in zandleem- en leemgebieden waar tertiaire afzettingen met basisgrind voorkomen. Deze keien hebben soms een archeologisch belang, omdat ze gebruikt werden als werktuigmateriaal, maar ze zijn vooral geologisch interessant als indicator van oude grindafzettingen en herhaalde bodembewerking.

Pascal Brackman