Le Rossignol en zijn bossen

Wandeling langs knooppunten in het Pays des Collines door de bossen ten zuiden van Ellezelles. Vertrek in Grand Monchaut. Wandel in zuidelijke richting naar het Bois Lefèbre en Bois d'Hergies. Daar vind je ook le Hameau des Papins (a.k.a. Le Rossignol). Wandel dan door het Bois d'Hubermont. Keer vervolgens terug naar Grand Monchaut.

Knooppunten: 91-16-22-12-1-8-38-36-3-93-4-5-6-46-90

Pays des Collines

Het Pays des Collines (letterlijk in het Nederlands: Land van de Heuvels) is een streek in de provincie Henegouwen in Wallonië (België). De sterk heuvelachtige regio bevindt zich tussen Doornik en Brussel, in het gebied tussen de Schelde en de Dender. Het Pays des Collines vormt landschappelijk één geheel met de net noordelijker gelegen Vlaamse Ardennen in Vlaanderen. De beboste heuvelkam die de hoogste toppen van de streek omvat — de Kluisberg (141 m), de Muziekberg (133 m), de Pottelberg (157 m), de Hoppeberg (148 m) en de Rhodesberg (153 m) — vormt de (taal)grens tussen de twee gebieden. Het gebied werd tot natuurpark (Parc Naturel du Pays des Collines) verklaard op 12 juni 1997. Het park beslaat 23.327 ha, telt ongeveer 25 000 inwoners en omvat volledig de gemeenten Vloesberg, Elzele, Frasnes-lez-Anvaing, Mont-de-l'Enclus (Nederlands: Kluisberg) en ook drie deelgemeenten van Aat: Ostiches, Houtaing en Mainvault. Een parc naturel in Wallonië is te vergelijken met een Vlaams Regionaal Landschap of een Nederlands nationaal landschap. Door de officiële erkenning wil men het landschap en de tradities van het Pays des Collines bewaren.

Al in de jaren zeventig werd het idee om een natuurpark te creëren in de Collines-regio opgeroepen door enigszins visionaire pionierende burgers zoals Théo Mercenier, Jacques Vandewattyne of zelfs abbé Delcour. Het idee won terrein bij bepaalde politieke besluitvormers en een groot aantal burgers en verenigingen. Samen vochten ze voor het idee om Ellezelles, Flobecq, Mont-de-l'Enclus, Frasnes en drie dorpen van de entiteit Ath (Houtaing, Mainvault, Ostiches) samen te brengen om vorm te krijgen rond een gemeenschappelijke culturele en landschappelijke identiteit. Als we de burgers vragen wat het natuurpark Pays des Collines het beste kenmerkt, wordt vaak het landschap of de folklore genoemd. Het is waar dat het reliëf en de identiteit ervan minder geleden hebben onder de homogenisering van de landschappen dan in bepaalde andere plaatsen in Wallonië. Gekenmerkt door 7 landschapsentiteiten (beboste heuvels, gefragmenteerde heuvels, landbouwvalleien, alluviale vlaktes, open landbouw, gepartitioneerde landbouw, verstedelijkt) moeten de landschappen van het Pays des Collines evenveel aantrekkingskracht blijven uitoefenen op de burger maar ook op de toeristische aantrekkelijkheid. Het Land van Collines is een territorium doordrenkt met een sterke identiteit. De 5 gemeenten van het Pays des Collines zijn zeer populair bij wandelaars omwille van hun wilde en heuvelachtige landschappen, hun lekkere streekproducten en hun fantastische folklore. Hier achtervolgen heksen en legenden de ongewone wandelwegen en het bucolische landschap bezaaid met knotwilgen, bosjes en “boven-natuurlijke” heuvels.

Het Pays des Colines wordt net als de Vlaamse Ardennen gekenmerkt door een sterk geaccidenteerd reliëf met vele glooiende heuvels en hellingen als Knokteberg, Côte de les Hauts, Le Horlitin, Bourliquet, Côte du Dieu des Monts, Hameau des Papins, Côte du Hurdumont, Côte du Paradis, Gauquier, Elzeleberg, Helling van Kraai, Hoppeberg, L'Escalette, La Croisette, Taillette, Plachettes, Grinquier, La Potterée, Le Saule Pendu, Le Trou Robin, Mont de Mainvault, Pottelberg, Rhodesberg . De heuveltoppen zijn nog grotendeels bebost gebleven (Bois de l'Enclus (Waals deel van het Kluisbos), Pottelbergbos, Livierenbos, Bois d'Hubermont, Bois d'Antoing en Bois de Leuze, Bois d'Hergies, Bois Lefèbvre, Bois d'Houtaing, Bois d'Assoumont, Bois du Carmois en Bois à Choques, Tournibois). De vele beekvalleien daartussen bestaan voornamelijk uit akkerland en weiden, die omzoomd worden met hagen, heggen en knotwilgen. Dit bocagelandschap is typisch voor de streek. In het Pays des Collines liggen verschillende Europees beschermde Natura 2000-gebieden: 'Vallée de la Rhosnes' (met het Livierenbos en het Pottelbergbos), 'Vallées de la Dendre et de la Marcq' (met o.a. het Bois d'Hubermont, Bois d'Antoing en Bois de Leuze en Bois Lefèbvre) en 'Pays des Collines' (met de Waalse uitlopers van het Kluisbos op de zuidflank van de Kluisberg en de Waalse uitlopers van het Heynsdalebos op de Knokteberg. Het Pays des Collines heeft een uitgesproken landelijk karakter met veel rust en open ruimte. Tussen de dorpen en gehuchten liggen boerderijen en kapelletjes verspreid op de heuvels. De streek bezit ook nog verschillende windmolens (Le Blanc Moulin d'Ostiches, Moulin du Cat Sauvage) en een watermolen (Moulin du Tordoir).

Het Pays des Collines richt zich vooral op plattelandstoerisme. Sinds de oprichting van het parc naturel in 1997 is er aardig wat toeristische infrastructuur uitgebouwd. In Elzele bevindt zich bijvoorbeeld het streekmuseum "La Maison du Pays des Collines". Aan de hand van multimediapresentaties wordt het verhaal van de streek er uit de doeken gedaan. In de verschillende zalen worden verschillende karakteristieke kenmerken van de regio belicht: het heuvellandschap, de ambachten, de folkloristische tradities, enz. Het Pays des Collines kan immers bogen op een levendige folklore; zo vindt in Elzele elk jaar eind juni een "Sabbat des Sorcières" ("Heksensabbat") plaats.Het "Écomusée du Pays des Collines" in Lahamaide geeft een beeld van het authentieke landelijke leven uit vervlogen tijden. De bewegwijzerde "Route des Collines" slingert door het heuvelachtige landschap en laat daarbij de verschillende bezienswaardigheden van de streek de revue passeren (ambachtslieden, keramisten, de brouwerij Quintine, kaasboerderijen, de ezelstoeterij "Asinerie du Pays des Collines", enz.). In het glooiende Pays des Collines zijn daarenboven verschillende bewegwijzerde wandel- en fietsroutes uitgezet, waarvan "Le Sentier de l'Étrange" ("de Wandelweg van het Buitengewone") in Elzele de bekendste is. Die 7 kilometer lange route voert wandelaars langs beeldhouwwerken van Jacques Vandewattyne. De kunstwerken stellen de monsterlijke figuren uit de lokale folkloristische legenden voor, zoals heksen, duivels en weerwolven. Er werd ook een bewegwijzerd wandelknooppuntennetwerk en fietsknooppuntennetwerk uitgebouwd.

Bois Lefèbvre

Het Bois Lefèbvre is een bos in de streek Pays des Collines (gemeentes Elzele en Frasnes-lez-Anvaing) in de provincie Henegouwen in Wallonië. Het bos- en natuurgebied is erkend als 'Site de Grand Intérêt Biologique' (SGIB579). Het Bois Lefèbvre is 140 ha groot. Een deel van het bosgebied (Bois Rabis) is Europees beschermd als deel van het Natura 2000-gebied 'Vallées de la Dendre et de la Marcq'. Het bos is een Atlantisch beukenbos (hier en daar ook wat eik, kastanje en es) met tapijten van voorjaarsbloeiers als bosanemoon en wilde hyacint en ondergroei van hulst, wilde lijsterbes en adelaarsvaren. Er komt onder andere buizerd, kamsalamander, alpenwatersalamander, vos, ree,... voor.

Bois d'Hergies

Het Bois d'Hergies is een bos in de streek Pays des Collines (gemeente Frasnes-lez-Anvaing) in de provincie Henegouwen in Wallonië. Het 16 hectare grote bos- en natuurgebied is erkend als 'Site de Grand Intérêt Biologique' en ligt vlabij het Bois Lefèbvre. Het bos is een Atlantisch beukenbos (hier en daar ook wat eik, kastanje en es) met tapijten van voorjaarsbloeiers als bosanemoon en wilde hyacint en ondergroei van hulst, wilde lijsterbes en adelaarsvaren. Er komt onder andere buizerd, kamsalamander, alpenwatersalamander, vos en ree voor.

Bois d'Hubermont

Bois d'Hubermont, Bois d'Antoing en Bois de Leuze is een aaneengesloten bos in de streek Pays des Collines (gemeentes Elzele en Frasnes-lez-Anvaing) in de provincie Henegouwen in Wallonië. Het bos- en natuurgebied ligt op een heuveltop (137 m) en is erkend als 'Site de Grand Intérêt Biologique' door het Waals Gewest. Het Bois d'Hubermont is 126,2 ha groot, het Bois d'Antoing 70,07 ha en het Bois de Leuze 62,75 ha. Het bosgebied is Europees beschermd als deel van het Natura 2000-gebied 'Vallées de la Dendre et de la Marcq'. Het bos is een Atlantisch beukenbos (hier en daar ook wat eik, kastanje en es) met tapijten van voorjaarsbloeiers als bosanemoon en wilde hyacint en ondergroei van hulst, wilde lijsterbes en adelaarsvaren. In het Bois d'Hubermont, Bois d'Antoing en Bois de Leuze nestelen buizerd, wespendief, torenvalk en havik (het meest westelijke broedkoppel haviken van Wallonië). Er leven verder rode wouw, ransuil, bosuil, kleine bonte specht, groene specht, goudhaan, zwarte roodstaart, appelvink, zwarte mees, glanskop, matkop, staartmees,... Aan de bosrand nestelen spotvogel, bosrietzanger, boompieper, grauwe vliegenvanger,... Er bloeit hulst, slanke sleutelbloem, vingerhoedskruid, knopig helmkruid, blauwe bosbes, struikhei, kleine maagdenpalm, boswederik, bittere veldkers,... In het bos komen ook kamsalamander, alpenwatersalamander, vos, ree,... voor.

le Hameau des Papins (a.k.a. Le Rossignol)

De Hameau des Papins is een heuvel in de streek Pays des Collines in de Belgische Provincie Henegouwen. De voet van de heuvel bevindt zich te Franses-lez-Buissenal. Deze helling wordt soms ook Le Rossignol genoemd. Le Rossignol is een beklimming in de regio Pays des Collines. Hij is 1.2 kilometer lang en overbrugt 81 hoogtemeters met een gemiddeld stijgingspercentage van 6.6%. De top van de beklimming ligt op 135 meter hoogte.