Amt Löcknitz

Het ambt Löcknitz was een keurvorstelijk-brandenburgse domeinambt, dat in 1684 werd gevormd uit de heerschappij Löcknitz als een vervallen leengoed. De heerschappij Löcknitz was in de 13e eeuw aanvankelijk onderdeel van Pommern, en werd vanaf 1468 veroverd door de keurvorsten van Mark-Brandenburg rondom het kasteel Löcknitz, respectievelijk het stadje Löcknitz in de huidige Landkreis Vorpommern-Greifswald in Mecklenburg-Vorpommern.
Het kasteel Löcknitz was in de 13e/14e eeuw een tafelgoed van de bisschop van Cammin. De omvang van de toenmalige heerschappij is echter onduidelijk. De heerschappij Löcknitz was zeer waarschijnlijk niet getroffen door de grondgebieden afstand door het verdrag van Landin, aangezien hier de midden van het Randowmoeras als grens werd vastgelegd en Löcknitz daar oostelijk van ligt. In het landboek van keizer Karel IV wordt Löcknitz onder de Uckermark vermeld als bezittelijk van de bisschop van Cammin. Ten meest late tot 1385 had hertog Swantibor III van Pommeren-Stettin de heerschappij Löcknitz van het bisdom Cammin verworven. De Pommerse hertogen verleenden het nog voor 1433 aan de familie v. Buch. In 1433 werd de heerschappij door de v. Buch aan de v. Heydebrecht verkocht, die de heerschappij tot 1468 behielden. In 1468 werd het kasteel Löcknitz in de context van de Stettiner erfrechtsoorlog veroverd door de brandenburgse keurvorst Friedrich II. Sinds pinksteren 1468 werd Werner v. d. Schulenburg als ambtenaar van het kasteel en de heerschappij Löcknitz aangesteld. In 1478 kon de Pommerse hertog Bogislaw X. het kasteel Löcknitz nogmaals voor korte tijd heroveren. Maar slechts vier weken later slaagde de brandenburgse keurvorst erin Löcknitz opnieuw te heroveren. Bogislaw X. moest eerst een wapenstilstand tot juni 1479 accepteren. In de zomer van 1479 moest Bogislaw X. instemmen met een vredesverdrag dat in Prenzlau en [Tangermünde]] was onderhandeld. In 1479 ontving Werner v. d. Schulenburg de erfelijke toekenning over het kasteel en de heerschappij Löcknitz. In 1482 liet hij het kasteel in Löcknitz verbouwen en sterk versterken. In 1505 kocht hij de heerschappijen Lübbenau en Neu Zauche in Nederlausitz. In 1515 volgden zijn twee zonen Richard II en Jacob I hem op, die in 1519 ook de heerschappij Lieberose, eveneens in Nederlausitz, konden verwerven. In 1526 ontvingen de twee broers van de brandenburgse keurvorst Joachim Nestor het dorp Schmölln als leengoed bij de heerschappij Löcknitz. Jacob I. overleed vermoedelijk in 1561. Hij had slechts één zoon, Georg, die in 1560 overleed zonder kinderen achter te laten. Richard II was al in 1536 in Stettin overleden. Hij had een zoon, Joachim, die na het overlijden van zijn neef Georg en zijn oom Jacob de gehele bezittingen van de twee broers erfde. Hij werd destijds beschouwd als een van de rijkste mannen van Duitsland en had de bijnaam "de rijke". In 1578 kon hij van Caspar Burggraf von Dohna de heerschappij Straupitz verwerven voor ongeveer 45.000 taler, waarvoor hij op 8 november 1578 formeel werd ingezet. Hij overleed in 1594. Op hem volgde zijn zoon Richard. Het heerschappijcomplex van Joachim I. moet echter sterk in de schulden zijn geweest, want de heerschappij Löcknitz moest hij aan "crediteuren" overdragen. Blijkbaar kon hij het bezit van Löcknitz toch behouden. Hij stierf al in 1600 en liet zijn goederen na aan zijn enige zoon Joachim VII. Ook hij stierf vroeg in 1619, achterlatend zijn nog minderjarige zoon Heinrich Joachim. Aanvankelijk nam zijn moeder Maria Hedwig Burggrafin von Dohna de administratie van de goederen over. In de verwikkelingen van de Dertigjarige Oorlog verloren zij hun bezit Löcknitz, dat in 1631 door koning Gustav II. Adolf van Zweden werd ingepikt. In 1643 droeg Maria Hedwig Burggrafin von Dohna de zwaar in de schulden zittende goederen over aan haar zoon Heinrich Joachim. De heerschappij Löcknitz moest deze aanvankelijk aan zijn schuldeisers overdragen. De Grote Keurvorst beschouwde de heerschappij Löcknitz vanwege leenfouten als een vervallen leengoed en stelde op 8 augustus 1650 een landsheerlijk beheerder aan over de heerschappij. Daarna volgde een langdurig leenproces, dat de familie von der Schulenburg uiteindelijk verloren met het eindarrest van 17 april 1684. Daarmee was de heerschappij Löcknitz definitief een landsheerlijk ambt geworden. Zetel van het ambt was het kasteel in Löcknitz. Het ambt Löcknitz viel tot 1808/9 onder de Kurmarkse oorlog- en domeinkamer in Berlijn, daarna onder de Koninklijke Kurmarkse regering in Potsdam.

Wikipedia