Bierkellerputsch

De Bierkellerputsch of Hitlerputsch was een staatsgreep in de avond/nacht van 8 november op 9 november 1923, waarbij Adolf Hitler, enkele vooraanstaande nazi's en de SA, samen met generaal Erich Ludendorff van de Conservatieve Nationalisten, in München de macht probeerden te grijpen, om zo vanuit München de in Berlijn zetelende regering van de Duitse Weimarrepubliek omver te werpen. Hitler en de zijnen kregen echter niet voldoende steun en de poging werd uiteindelijk door politie en leger uiteengeschoten. Vier politieagenten en zestien deelnemers kwamen om bij deze gebeurtenis, die aanving in de Bürgerbräukeller; vandaar de naam Bierkellerputsch.

De Regering van Weimar kondigde in september 1923 de noodtoestand af wegens een gigantische inflatiepiek. In de praktijk hield zo'n noodtoestand in dat er grote bezuinigingsmaatregelen van kracht werden en dat er minder financiële middelen beschikbaar werden gesteld aan de deelstaatregeringen. In Beieren kwam de deelstaatregering wegens dit besluit in opstand en stuurde aan op een onafhankelijkheid binnen de Duitse Unie. De monarchistische premier van Beieren, Gustav Ritter von Kahr, benoemde zichzelf met hulp van enkele vooraanstaande zakenlieden en corrupte Duitse Unionisten tot Staatscommissaris. Deze aanstelling gaf Von Kahr een zekere dictatoriale bevoegdheid en ruimte om een junta tot stand te brengen. Von Kahr hield er nationalistische denkbeelden op na, die bij Hitler wel in de smaak vielen. Toch beschouwde Hitler Von Kahr slechts als een pion; Hitlers dictatoriale visie botste te veel met Von Kahrs monarchistische idee en het beeld van een zelfstandig Beieren stond Hitlers Groot-Duits idee in de weg. Volgens sommige lezingen zou Von Kahr Hitler hebben benaderd voor een putsch en zich later hebben bedacht zodat Hitler besloot zelfstandig te handelen. Volgens anderen zou hij zelfs Hitler hebben geprovoceerd zodat hij aanleiding zou hebben de noodtoestand uit te roepen. Een ander motief voor de putsch was de onrust binnen de partij en de SA: er bestond een gevaar dat de leden zouden overlopen naar een groep die wel tot actie was bereid, indien de NSDAP niets zou doen in deze crisistijd.

Wikipedia