Kerk San Sepolcro Gerusalemme - Pisa

Het bestond reeds in 1113 en de bouw vond dus plaats in de 12e eeuw, als onderdeel van een gebouwencomplex bestemd voor de orde van de Hospitaalridders van Sint Jan van Jeruzalem en niet voor de Tempeliers zoals vaak foutief wordt beweerd. 

Het complex ging later over in handen van de Orde van de Ridders van Malta, erfgenaam van de Hospitaalridders. Vanaf 1817, toen de orde werd opgeheven, maakte het een periode van verval door, totdat restauratiewerkzaamheden in 1849 het oorspronkelijke vloerniveau aan het licht brachten, dat dus meer dan een meter onder het niveau van het omliggende plein lag. 

De ingangen bestaan uit drie portalen in het zuiden, westen en noorden; het is niet uitgesloten dat er ook een oostportaal was, d.w.z. dat het gebouw aan alle kanten vrij stond en niet tegen een bouwlichaam aanleunde zoals nu het geval is.

Het borstbeeld-reliekschrijn van de H. Ubaldesca (15e eeuw) met de emmer die aan de heilige zou hebben toebehoord en waarmee zij water putte uit de heilige bron in de kerk, staat rechts van de toegangsdeur die door een metalen rooster wordt afgesloten. Ook bekend is de grafsteen van Maria Mancini, nicht van kardinaal Mazarin en lieveling van Zonnekoning Lodewijk XIV van Frankrijk. In de kerk hangt ook een interessant 15e-eeuws schilderij op hout, de Madonna met kind.

De naam Heilig Graf is afkomstig van de kruistocht onder leiding van de aartsbisschop van Pisa Daiberto. Bij hun thuiskomst wilden de Pisanen een gebouw optrekken dat tegelijkertijd kerk, hospitaal, hotel en klooster was.

De bouw van kerken, over het algemeen met een centraal plan, achthoekig of cirkelvormig, was in de 12e eeuw, na de eerste kruistochten, in heel Europa gebruikelijk, in navolging van het Heilig Graf te Jeruzalem en met name van het gedeelte dat de Anastasis werd genoemd van de oude Constantijnse basiliek.

Willem Vandenameele