"Rosmolen Zieuwent" Openluchtmuseum Arnhem

In 1869 zijn Harmen Harbers en zijn vrouw Johanna Krabbenborg , dochter van Teunis Krabbenborg de nieuwe eigenaren.Hun zoon Jan zette het bedrijf voort.Zijn dochter Johanna trouwde met de buurjongen Hendrikus Klein Goldewijk, hij verving in 1894 het paard in de molen door een stoommachine van 12 pk.Toen Hendrikus in 1915 overleed werd zijn stiefzoon de nieuwe eigenaar.Deze stond bekend onder de naam 'Tillas Antony' .Antony trouwde in 1917 met Theodora Berendina Hulzink, maar hun huwlijk bleef kinderloos.
De meeste boeren hadden in die tijd wel neveninkomsten, het was erg moeilijk om het hoofd boven water te houden.Voor Krabbenborg en zijn schoonzoon Harbers was dit eigelijk geen noodzaak, zij behoorden tot de meest welvarende boeren in de buurt.Met de verdeling van de woeste gronden bij Zieuwent in 1832 hadden ze heel wat verkregen, en dat had met hun status en inkomen te maken.Alleen de rijke boeren kregen het recht om de voormalig gemeenschappelijke gronden in cultuur te brengen.
Na de verdeling van de gronden in 1832 werd de veestapel van de boeren snel uitgebreid, men had meer weidegrond en men moest meer mest hebben om de nieuwe gronden vruchtbaar te maken.Behalve raapzaadolie produceerde de molen ook voer voor de koeien.Raap- en lijnkoeken, eindproducten van de oliemolen, dienden als wintervoeding voor het vee. Het was het enige krachtvoer dat in die tijd verkrijgbaar was.Misschien was het zo dat de molenaar zijn klanten in natura liet betalen, door een gedeelte van het product voor eigen gebruik te houden.Krabbenborg en Harbers hadden een een, naar verhouding, groot aantal koeien.Dat zou een verklaring kunnen zijn voor het oprichten van de molen.
Rond de eeuwwisseling werd het minder druk op de molen, door het gebruik van kunstmest was men in staat om andere gewassen zoals koren en haver te produceren.Het werd daarom steeds minder met de grond uitputtende teelt van raapzaad.De olie was ook minder nodig door het gebruik van petroleum.De raapkoeken voor het vee werden elders goedkoper ingekocht door het oprichten van coöperaties.
In 1906 ging de stoommachine stuk, Klein Goldewijk wilde niet meer investeren in de molen.Het paard werd weer gebruikt, net zoals vroeger.Nog een kleine twintig jaar hield hij het op deze manier vol, in 1924 hield Antony Klein Goldewijk, de laatste olieslager van Zieuwent ermee op.In 1930 biedt hij de molen te koop aan en deze wordt vervolgens verplaatst naar het openluchtmuseum in Arnhem.

Meer informatie!

jnotten