Molen "De Couwenbergh", Kaatsheuvel

Deze molen is in 1849-50 gebouwd door molenmaker Mommersteeg voor molenaar Couwenberg.
De molen was ingericht met drie koppels maalstenen en op de maalzolder lag een koppel schorsstenen. De inrichting van deze molen was te vergelijken met de molen van Hilvarenbeek, nl. een aandrijving van de schorsstenen door een lang staakijzer.
Molenaar Couwenberg zag in september 1881 de molen afbranden, maar deze werd weldra weer herbouwd. Bij de afgelopen grootscheepse restauratie kwam men nog wel diverse sporen van deze brand tegen. Duidelijk werd toen in ieder geval dat de vuurhaard vooral boven in de molen gewoed heeft. Dit is logisch, wanteen brandende molen is gelijk een schoorsteen.
De familie Couwenberg verkocht aan het eind van de 19e eeuw de molen aan Van den Bosch, een aangetrouwd familielid. Later kwam hij in het bezit van de familie Krielaars.
In 1927 brandde de standerdmolen op De Hill (een buurtschap dat nu door Kaatsheuvel is opgeslokt) af, nadat deze tijdens een storm is losgeslagen. De molen werd in 1810 vanuit Loon op Zand verplaatst en werd bemalen door de familie Robben. Hierop kocht molenaar Robben van de familie Krielaars de molen aan de Vaartstraat.
Molenaar Robben was een windmolenaar in hart en nieren. Ondanks de moeilijke tijd voor de molens bleef hij zijn werktuig trouw.
In 1944 werden er Van Busselwieken aangebracht door molenmaker Bos. Helaas heeft hij hier heel weinig plezier aanmogen beleven, want tijdens de bevrijding van Kaatsheuvel (oktober 1944) werd hij door de Engelsen bestookt, omdat het vermoeden was dat de Duitsers in de kap een uitkijkpost hadden. Ook sloeg in de nabijheid nog een V1 in, hetgeen nog meer schade opleverde.
Diverse malen heeft molenaar Robben getracht geld bijeen te krijgen voor het herstel, maar dat mocht niet lukken. Tenslotte onttakelde molenmaker Bos uit Almkerk in 1950 de molen.
Tot 1994 werd er gemalen met de 50 PKRuston dieselmotor. In dat jaar was de molen aangekocht door Berry Wijten, eigenaar van een bouwbedrijf in het nabijgelegen De Moer. Met hulp van een aantal collega-molenaars, molenmaker Straver, molenmakersknecht Bram van der Wiel van Bos en Paul Groen lukte het hem om de molen geheel in zijn vrije tijd te restaureren. Om uit deze zeer hoge kosten te komen werd eronderin de molen een restaurant ingericht. Het metselwerk was zeer slecht, hetgeen ook ingrijpend hersteld diende te worden. Hierbij heeft men ook bewust een granaatscherf laten zitten. Het nog aanwezige spoorwiel was volledig gekraakt door allerhande houtvreters en werd exact gekopieerd. Het koppel maalstenen, dat bij de restauratie van 1944 gelegd was, kon nog wel hergebruikt worden.
Al met al is het een zeer goed werkende molen geworden en een aanwinst voor het toeristisch ingestelde dorp.

shadow68