Buitenplaats Oosterhout

Onder de rook van Nijmegen, aan de uiterwaarden van de Waal, ligt de buitenplaats Oosterhout. Het landgoed telt veertig hectare met grotendeels bos, kruidenrijk grasland, een prachtig landhuis met monumentale tuin en park en een bijzonder pinetum.

De oorsprong van de historische Buitenplaats Oosterhout ligt al in de 14de eeuw, toen de heren van Bronckhorst hier kasteel Notensteyn stichtten. Het omgrachte kasteel ging in 1585 in vlammen op en werd herbouwd. In 1627 vererfde het goed naar de familie Van Hackfort en werd het kasteel vernoemd naar het nabijgelegen dorp Oosterhout.In 1809 brak de Waaldijk door en werd het kasteel door de kracht van het water verwoest. Bij deze overstromingen ontstonden overigens drie nog bestaande kolken, die in de uiterwaarden liggen. De grootste daarvan, het Groote Wiel, werd in de vorige eeuw tot Waaiensteinkolk omgedoopt. Deze naam houdt de herinnering levend aan het landgoed Waaijensteyn, dat bij diezelfde overstroming in 1809 geheel wegspoelde. Huis Oosterhout werd herbouwd, maar in 1820 opnieuw verwoest na een dijkdoorbraak. Pas twintig jaar later werd het herbouwd als neoclassistisch landhuis met een boerderij. Echter nu iets verder van de rivier af en op een terp.

Buitenplaats Oosterhout en ontspanning zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vele duizenden bezoekers komen hier jaarlijks genieten van de rust en het natuurschoon. Met zijn eeuwenoude bomen, rijke bodemleven en gevarieerde faunaanbod is het ecologisch beheerde bos van buitenplaats Oosterhout een unieke natuurparel aan de westrand van de Waalsprong. 

De aanleg van het histoische park rondom het huis Oosterhout is vanaf de bouw van het huis in circa 1850 tot stand gekomen. De rechte toegangsweg met originele bestrating loopt vanaf de Groenestraat. Op een Topografische Militaire Kaart (TMK) uit 1887 wordt het huis omringd door (wandel)bos, boomgaarden en weilanden. Tussen 1887 en 1903 is het landgoed verder verfraaid met een sterrenbos en een brede (zicht)laan, die vanaf de dijk loodrecht op de as van de achtergevel van het huis is geprojecteerd. Rechts van de laan ligt het een negentiende eeuws sterrenbos. Aan de oostzijde grenst het sterrenbos aan weilanden en aan een oude kweldijk met daarop een laan. Direct naast het huis was, tussen twee tuinmuren, de moestuin annex boomgaard gesitueerd waarvan een deel bewaard is gebleven. Het andere deel, tussen de tuinmuur en een beukenhaag, is een tuin die in de jaren dertig van de twintigste eeuw is ontworpen door de tuinarchitect Mien Ruys. Aan de oostkant van het huis ligt een pinetum en een jachtbosje, aan de westkant een wandelbos met eiken en beuken.

Op het landgoed bevindt zich ook een pinetum, dat is een verzameling naaldbomen. Nederland kent slechts enkele pineta, maar Oosterhout heeft er eentje. Het ligt in het afgesloten gedeelte van het landgoed en was vroeger een klein theater voor operavoorstellingen. Naast de meer bekende naaldbomen, staat er ook een blauwe sequoia die zorgt voor een prachtig kleurenpalet. Een andere opvallende naaldboom is de Libanonceder, ooit als klein boompje uit een herbebossingsproject in Libanon meegesmokkeld. De trots van Oosterhout staat dichtbij het pinetum: de Wollemi pine, de zeldzaamste boom ter wereld. 

routeburo