Astense Aa – Fietsronde

3 - 43 - ?

(Klik op de vetgedrukte woorden voor meer informatie.)
Deze fietstocht hoort bij een serie wandeltochten, waarvan twee routes van A naar B en van B naar C gaan en vier lusvormige routes die de eerste twee overlappen. Hieronder staan de koppelingen naar de wandeltochten.

Astense Aa – van Helmond naar Leensel
Astense Aa – van Leensel naar de Peel

AstenseAa1 Helmond-Vlierden
AstenseAa2 Vlierden-Liessel
AstenseAa3 Liessel-Neerkant
AstenseAa4 Neerkant-Meijel

De afgelopen tientallen miljoenen jaren heeft tektoniek in het stroomgebied van de Astense Aa voor meerdere peelrandbreuken en hoogteverschillen gezorgd. Tijdens de laatste ijstijd (circa 116.000 tot 11.700 jaar geleden) is in dit gebied het dekzandlandschap gevormd dat bestaat uit beekdalen tussen dekzandkoppen en lage landduinen die afhellen in noordwestelijke richting.

Al fietsend kun je gewaarworden dat het gebied tussen Helenaveen en Liessel een andere ontginningsgeschiedenis heeft doorgemaakt dan het gebied tussen Liessel en Helmond.
Pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw werd in de Peel uitgebreid veen afgegraven. Toen de kunstmest in zwang kwam was het mogelijk om op grote schaal de heidegebieden en afgegraven veengronden in cultuur te brengen. Om de heidegronden en veengebieden te ontwateren werd de meanderende Astense Aa met een rechte wetering verlengd. Ook de ruilverkaveling en schaalvergroting in de tweede helft van de vorige eeuw heeft veel teweeggebracht.
In de vroege middeleeuwen kwam bewoning langs de meanderende benedenloop van de Astense Aa sporadisch voor op de dekzandruggen. Het moeraslandschap en broekbos in het beekdal waren nauwelijks toegankelijk. Vooral vanaf de Volle Middeleeuwen (11e – 13e eeuw) werd het landschap ingrijpend veranderd. De sporen daarvan zijn nog herkenbaar in de vorm van de wegen en padenstructuur, beekovergangen, nederzettingen en gehuchten, oude akkers, gegraven waterlopen en houtwallen.

De fietstocht, ongeveer 46 kilometer, start vanaf het parkeerterrein bij de kerk van Helenaveen. Van daar gaat de weg langs de Helenavaart naar de inlaat van de Astense Aa bij het Kanaal van Deurne. Vervolgens gaat de route via Neerkant, Leensel, naar Achterste Diesdonk. Dat buurtschap ligt dichtbij de monding van de Astense Aa. De terugweg loopt via Vlierden en Liessel naar Helenaveen. Onderweg zijn voldoende horeca en picknickmogelijkheden aanwezig.