Donjon Ter Heyden

De donjon van Ter Heyden werd omstreeks 1350 gebouwd door een leenman van de heer van Rotselaar. De oorspronkelijke toren bestond uit baksteen. In 1867 werd hertog Engelbert August van Arenberg eigenaar. Tussen 1870 en 1877 liet hij restauratiewerkzaamheden uitvoeren. Pas bij deze restauratie kreeg de donjon een gevelbekleding bestaande uit speklagen van bruine ijzerzandsteen afgewisseld met witte kalkzandsteen. Of dit nu omwille van een foutieve interpretatie was van de afwerking van middeleeuwse monumenten, of in de geest van de 19de eeuw om de toren meer middeleeuws te laten lijken, laten we in het midden. Voor de toren en zijn bijgebouwen werd immers ook neogotisch schrijnwerk gemaakt. De hertog stelde veel belang in de restauratie en kwam vaak ter plaatse kijken hoe de werken opschoten. Hij overleed echter in 1875 voor de werken in 1878 klaar waren.

De ijzerzandsteen voor de restauratie van de toren werd in juni en juli 1873 losgekapt in de hertogelijke steengroeve op de nabije Middelberg. Deze groeve was reeds sinds de Middeleeuwen eigendom van de heren van Rotselaar. Uit rekeningen blijkt dat deze steen duurder was dan vergelijkbare steen uit het Hageland. De kwaliteit zal waarschijnlijk bijzonder goed geweest zijn. De steen werd vooral binnen de regio geëxporteerd. Zo werd de steen geleverd voor de Sint-Sulpitiuskerk in Diest, voor de abdij van Tongerlo en voor de stad Leuven.

Jan Rymenams