La Chapelle Saint-Lambert’, immigratie is van alle tijden

Van 1870 tot 1919 diende deze barokke kapel als godshuis voor de talrijk ingeweken Duitse gemeenschap. Deze inwijkelingen waren vooral geconcentreerd in de buurt van de huidige rue Marie-Henriette en Prés-Javais, in een wijk die dan ook niet toevallig ‘La petite Prusse’ werd genoemd.

De eerste immigratiegolf ontstond rond 1840 wanneer vooral geschoolde arbeidskrachten en technici uit Aken, Monchau en de Eifel naar een Verviers in industriële opmars komen. Ze vonden hier betere kansen om aan de slag te gaan of meer te verdienen.

De katholieke parochie was zeer actief, maar ook de protestantse gemeenschap was zo belangrijk dat in de tempel van Hodimont Duitstalige erediensten worden gehouden. De Duitstalige scholen telden gemiddeld een 300 leerlingen. Er waren Duitse cafés en Duitse kranten. Er was zelfs een aparte Duitstalige afdeling van de Eerste Internationale.

Rond 1870 kwam er een nieuwe immigratiegolf op gang. Er zijn verschillende redenen te noemen: de economische moeilijke tijden maken dat Duitse arbeiders naar de fabrieken in Verviers komen, niet in het minst aangetrokken door het feit dat het sociale klimaat bij ons nog volop kinderarbeid toeliet. Dat was in Pruisen reeds vroeg gereglementeerd. Maar ook de Kulturkampf van Bismarck was een stimulans om te emigreren. De katholieken werden verdrukt in het onder Pruisisch bewind één gemaakte Duitse keizerrijk. De militaire dienstplicht was ongemeen lang. Meerdere Duitse religieuze ordes vestigen zich in Verviers en in het land van Herve.

In 1887 waren er in de brede agglomeratie zo’n 14.000 Duitsers in de regio waarvan 12.000 in Verviers zelf. Dat betekent zowat een kwart van de inwoners. Walen en Duitsers leefden in deze periode vreedzaam naast elkaar. Maar de Eerste Wereldoorlog maakt abrupt een einde aan deze harmonie en na 1918 horen we niets meer van deze eens zo bloeiende gemeenschap.

Jan Rymenams