Kleine Willemswaard

Tussen de Waal, het Amsterdam-Rijnkanaal en de Vijverberg en direct naast het centrum en de haven van Tiel ligt de Kleine Willemswaard (voorheen Kleine Willemspolder). Een mooi stukje natuur van 24 hectare, dat vroeger – voordat het kanaal werd gegraven – deel uitmaakte van de grotere Willemspolder. Als tijdelijk beheerder heeft ARK Natuurontwikkeling het gebied een nieuwe impuls gegeven. Oude geulbeddingen zijn gegraven en de zomerdijk is verlaagd. Daardoor is er weer volop ruimte voor natuurlijke processen.
Het gebied is door het graven van oude geulbeddingen en het verlagen van de zomerdijk een plek waar de rivier meer ruimte heeft gekregen. Vrije overstroming door de rivier is weer mogelijk. Daardoor is het gebied geen polder meer en wordt het nu Kleine Willemswaard genoemd.

In de late middeleeuwen lag de Waal langs de huidige dijk. Een restant is nog zichtbaar en wordt de Kil genoemd. Als het hoogwater is geweest, blijft hier lang water staan. In 1818 is de Willemspolder aangelegd en is in deze kil de Prins Willem Sluis geplaatst. Ter hoogte hiervan meerde ook het veer aan dat toen al tussen Tiel en Wamel bestond. Om deze plek te markeren is er een jonge winterlinde geplant. Van daaruit kijk je zo naar een bomenlaan aan de overkant, naar de aanmeerplaats bij het oude veerhuis van Wamel.

Een ander herkenningspunt in de Kleine Willemswaard is een stenen strekdam die parallel loopt aan de Waal. Te herkennen aan de hoge bomen die er nu op staan. Deze strekdam, uit 1845, liep oorspronkelijk door tot aan de haven van Tiel om het snelstromende water van de rivier weg te houden bij het stadscentrum.

Aan de overkant, richting de aanmeerplaats van de veerpont, zie je een zogeheten langsdam. Een dam die parallel aan de stroomrichting van de rivier loopt en de vaargeul op zijn plaats houdt. Tussen de oever van de rivier en de langsdam is een extra geul aangelegd – ongeveer op de plek van de Waal begin 19e eeuw -, geschikt voor de recreatievaart. Het verlagen van kribben, het aanleggen van een langsdam en nevengeul zijn maatregelen om de doorstroom van de rivier – zeker bij hoge waterstanden – te bevorderen.

routeburo