Dolomieten

Geologen spreken over het “dolomietprobleem” omdat we in het gesteentearchief dikke pakketten dolomiet zien, terwijl het vandaag bijna nergens onder natuurlijke omstandigheden rechtstreeks wordt gevormd. Dolomiet (CaMg(CO3)2) is thermodynamisch stabiel, maar bij lage temperatuur is de kristalgroei extreem traag: magnesiumionen zijn sterk omhuld door watermoleculen en komen moeilijk in het kristalrooster terecht. In moderne zeeën slaat daarom vooral kalksteen (calciet, aragoniet) neer, en vinden we primaire dolomiet slechts in uitzonderlijke milieus zoals zeer zoute, ondiepe lagunes en sommige microbieel gedomineerde omgevingen.

Daarom vermoeden we dat grootschalige dolomietvorming in het verleden wijdverspreid was onder chemische en biologische condities die vandaag zelden voorkomen, bijvoorbeeld sterk verdampende, magnesiumrijke tropische zeeën met uitgebreide microbiele mats. Vooral het late Paleozoïcum en Mesozoïcum (met name Perm en Trias) tonen dikke dolomietpakketten, vaak ontstaan door diagenetische omzetting van kalksteen in zulke speciale mariene bekken. Het dolomietprobleem is dus de spanning tussen “veel dolomiet in het verleden” en “bijna geen dolomietvorming nu” – precies wat deze stopplaats zo interessant maakt.

Pascal Brackman