Geopad 081-bossen van Elsterberg

Het wandelgebied is een grotendeels bebost terrein tussen Veenendaal en Elst. De ondergrond bestaat er voornamelijk uit afzettingen die scholsgewijs door een kleine landijslob in zuidelijke richtingen werden (op)geschoven. Het hoogste deel van het stuwwalgedeelte dat op deze wijze ontstond is de Elsterberg. Die reikt tot bijna 63 meter boven N.A.P.

1. Vanuit het parkeerterrein volgen we eerst even de kaarsrechte bosweg. Die fungeerde als grensweg tussen de landgoederen van Huis Amerongen en Prattenburg. Al spoedig slaan we rechtsaf om de staatsboswachterij Amerongse Berg te verkennen. Na enkele honderden meters gaat de route bij een scheve T-kruising linksaf. We lopen dan op een bosweg, die over zijn gehele lengte door een aarden walletje wordt geflankeerd.

2. Door de bosweg te lopen beklimmen we de noordelijke flank van een stuwwalterras. Daarvan ligt de vrijwel vlakke bovenkant meer dan 40 meter boven N.A.P. Na zo‘n 750 meter slaat de route boven op het terras rechtsaf. Er volgt dan spoedig een diagonale afdaling van de noordwestelijke terrasflank. Bij een kruising zien we dan plotseling een heuvelachtig heideterrein. Het was voeger een bosgedeelte, dat in de jaren negentig van de 20ste eeuw na een brand weer open natuurterrein mocht worden.

3. Op de kruising gaan we linksaf naar boven langs de oostelijke rand van het heideterrein Elsterberg. Enkele honderden meters voor de kruin van de hoogte slaat de gemarkeerde route aan de zuidrand van het heideterrein echter rechtsaf. Daar staan enkele bankjes om uit te rusten en te genieten van een weids uitzicht over de laagte die de landijslob van Elst achterliet. Verderop zien we bij goed zicht zowel het beboste stuwwaldeel dat de laagte aan de westzijde markeert als een deel van de Gelderse Vallei. Dichterbij wordt de oppervlakte van het heideterrein verlevendigd door een dalletje dat links voor ons het bos ingaat.

4. Enkele honderden meters verderop wordt op een kruising weer rechtsaf geslagen. De gemarkeerde route daalt dan snel af naar de grote laagte die de landijslob van Elst vormde en achterliet. Een lange rechte bosweg leidt nu naar het deel van de laagte waar smeltwater zand en grind deponeerde. Al spoedig kruisen we er de oude Veense Weg. Voorbij deze historische interlokale verbinding wordt de rechte bosweg aan beide zijden geflankeerd door een aarden walletje,

5. Op de weg passeren we een gekapt bosgedeelte waar de heide mag terugkeren. Inmiddels bereiken we een gebied waar de wind de smeltwaterafzettingen toedekte met fijn zand. Dit gebeurde in droge fasen van de tienduizend jaar achter ons liggende laatste ijstijd. Het oppervlak van de zandige windafzettingen vertoont hier en daar ruggen, heuvels en bankachtige terreinverheffingen. Tussen deze kleine hoogten ligt de vochtige laagte van het verdroogde Egelmeer. Om dat te bezoeken slaan we rechtsaf.

6. Bij het Egelmeer staat een informatiepaneel over de geschiedenis van het veen, dat in de plas werd gevormd en afgegraven. Ook staat er een bankje. Voorbij het meer gaat de gemarkeerde route zigzaggend terug naar de plek waar de wandeling begon. De route volgt dan uiteindelijk ook even de Veense Weg.