Kasteelsite Château de la Waere

Kasteelsite zogenaamd "Château de la Waere" met park en restant van moestuin, kasteel, conciërgerie, koetshuis, nutsgebouwen. Op deze plaats ten noorden van de Brugse baan zou zich in de 17de eeuw reeds een kasteel bevonden hebben in handen van de kanunniken van Brugge die het gebruikten als buitenverblijf. De (kasteel)site is als dusdanig ook reeds aangeduid op de Ferrariskaart (1770-1778) en het primitief kadasterplan (1835). In de Franse periode wordt het kasteel als zwart of opgeëist goed verkocht aan de Oostendse brouwer Van Halmé. In 1861 komt het in handen van de Gistelse familie Ronse die het op vandaag nog steeds bezit. In de tweede helft van de 19de eeuw ondergaat het classicistisch getinte 'kasteel' van drie bouwlagen onder schilddak (zie prentbriefkaart, mogelijk met 17de- of 18de-eeuse kern) wijzigingen. Circa 1852 (zie mutatieschets) wordt het kasteel uitgebreid met de nog bewaarde neoclassicistisch getinte oosttravee van twee bouwlagen onder plat dak met aflijnende balustrade. Mogelijk op het einde van de 19de eeuw toevoeging van enkele eclectische elementen zoals de druiplijsten en de toren die het portaal bekroonde. Drastische verbouwingen (herbouw) circa 1901, 1907 en 1909 (zie mutatieschetsen) onder bouwheer Alfred Ronse (1876-1962) geven het kasteel zijn huidige gemengde neo-classicistische/ neo-rococovorm. Ronse bewaart de oost'vleugel' van circa 1852 en gaat hiervan uit voor het concept van het nieuwe kasteel. Hij bouwt een gelijke west'vleugel', en daartussen het kasteel met dubbelhuisopstand. A. Ronse geeft het kasteel ook zijn huidige benaming als verwijzing naar de nabijgelegen Waerevaart. Vermoedelijk dateert de aanleg van het park met rotonde en van de moestuin ook uit deze periode,zie eerste aanduiding op de kaart van het Militair Cartografisch Instituut van 1911. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt het kasteel gebruikt als Duits 'veldhospitaal'. De voorliefde van Alfred Ronse voor het buitenleven blijkt ook uit de paardenstal en het koetshuis die hij laat bouwen. In 1933 zal hij als molenkenner en -beschermer de zogenaamde 'Ronsemolen' of de 'Merelaan' bouwen ten noorden van de parksite.

Onroerend Erfgoed Vlaanderen